Για ημέρες σκεφτόμουν μια ηλικιωμένη γυναίκα που άκουσα τυχαία αργά ένα βράδυ από το ραδιόφωνο του αυτοκινήτου, μίλαγε σε μια από αυτές τις εκπομπές που υποτίθεται δίνουν λόγο στους ακροατές τους. Δεν δίνουν ακριβώς λόγο σε όλους, ιδιαίτερα αυτούς που μπορεί να κάνουν κριτική στον ίδιο τον σταθμό ή στα συμφέροντα του ιδιοκτήτη τους αλλά αυτό είναι μια διαφορετική ιστορία. Στη δική μας ιστορία η ηλικιωμένη κυρία από το Κερατσίνι με την απλότητα του λόγου της περιέγραφε πόσο δύσκολες είναι για αυτήν αυτές οι εξαιρετικά ζεστές μέρες του καλοκαιριού. Πηγαίνει πολύ πρωί στα μαγαζιά για τα εντελώς απαραίτητα όπως έλεγε υπονοώντας οικονομικές δυσκολίες, τις υπόλοιπες ώρες παραμένει στο σπίτι για να αντέξει την ζέστη. «Να ανάβετε το αιρκοντίσιον», της πρότεινε ευγενικά ο παρουσιαστής. «Το κάνω, αλλά για πολύ λίγο. Ξέρετε, ζω με τον τρόμο του λογαριασμού που θα έρθει. Δεν ανοίγω το αιρκοντίσιον για αρκετή ώρα. Φοβάμαι». Ο παρουσιαστής σαν να έχασε τα λόγια του προς στιγμή, ακολούθησε μια μικρή αμηχανία και μετά κάτι ψέλλισε σαν να εννοούσε ότι καταλαβαίνει και κατανοεί αυτό που άκουσε.
Αυτή είναι μια πολύ μικρή απλή ιστορία φόβου από μια κάτοικο μιας ποιοτικά μη βιώσιμης περιοχής όπως συμβαίνει με την πλειονότητα των περιοχών στις μεγάλες πόλεις αυτής της χώρας. Αν αθροίσουμε τις αντίστοιχες μικρές απλές ιστορίες ανθρώπων τότε οι αριθμοί θα μας εκπλήξουν και θα επιβεβαιώσουν μια πραγματικότητα η οποία μπορεί σε φιλελεύθερα αυτιά να ακουστεί υπερβολική και ενδεχομένως λαϊκίστικη, αλλά δεν παύει να είναι υπαρκτή και ανησυχητική. Ο καύσωνας έχει ξεκάθαρα ταξικά χαρακτηριστικά. Ένας καύσωνας δεν λειτουργεί γενικευμένα με τον ίδιο τρόπο σε όλους. Ένας καύσωνας επιβαρύνει ιδιαίτερα τα οικονομικά ασθενέστερα κοινωνικά στρώματα. Ένας καύσωνας μπορεί να είναι επιβαρυντικός στην υγεία των αδύναμων και η επιβάρυνση αυτή να είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Ας αφήσουμε τη μικρή ιστορία της ηλικιωμένης από το Κερατσίνι και ας δώσουμε τον λόγο στα στοιχεία και στατιστικές που έχουν το χαρακτηριστικό της αντικειμενικότητας η οποία στην προκειμένη περίπτωση δείχνει αμείλικτη παρότι αυτή δεν κυριαρχεί στον δημόσιο διάλογο και η πλειονότητα των ΜΜΕ παρουσιάζει το θέμα με όρους εντυπωσιασμού και θεάματος ή αποφεύγει την κριτική για όσα δεν κάνει η κυβέρνηση. Αυτά τα στοιχεία (Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΝΑ σε συνεργασία με την Prorata), λένε ότι το ποσοστό εκείνων που δε θα δουν θάλασσα ή βουνό, με άλλα λόγια δε θα δουν έστω λίγες μέρες διακοπών φέτος το καλοκαίρι φτάνει στο 62% γιατί απλά δεν διαθέτει την οικονομική δυνατότητα να το κάνει. Αλλά και από το υπόλοιπο ποσοστό υπάρχουν μεγάλες αμφιβολίες αν αυτή η μικρή απόδραση θα έχει διάρκεια μεγαλύτερη των λίγων ημερών. Συμπερασματικά αυτοί που βρίσκονται ή θα βρεθούν στην θέση της ηλικιωμένης από το Κερατσίνι είναι πολλοί, είναι εξαιρετικά πολλοί, αποτελούν μια μεγάλη πλειονότητα.
Υπάρχουν κάποιες μεγάλες διεθνείς έρευνες, οι οποίες πραγματοποιούνται ολοένα και συχνότερα λόγω της κλιματικής αλλαγής, καθώς οι καύσωνες και γενικότερα τα ακραία καιρικά φαινόμενα δεν αφορούν πια μόνο μερικές μεσογειακές χώρες. Μια από αυτές που δημοσιοποιήθηκε από τη National Library of Medicine (National center for Biotechnology information) και πραγματοποιήθηκε πριν δυο χρόνια το αναφέρει ξεκάθαρα «η υψηλή θερμοκρασία ως παράγοντας κινδύνου για την ανθρώπινη υγεία ευθύνεται για την απώλεια 11,7 εκατ. ετών υγιούς ζωής παγκοσμίως. Η ακραία ζέστη και το θερμικό στρες μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία λόγω της οξείας επιδείνωσης των ασθενειών» (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11042530)
Μια δεύτερη έρευνα με τίτλο «Η ζέστη που σκοτώνει σιωπηλά» η οποία δημοσιοποιήθηκε πέρυσι από το International Journal of Hygiene and Environmental Health και έγινε από το Πανεπιστήμιο της Γκρενόμπλ είναι ακόμα σαφέστερη: «Κατά τη διάρκεια περιόδων καύσωνα, η θνησιμότητα αυξήθηκε κατά 13,9% σε ζώνες με υψηλή θερμοκρασία περιβάλλοντος σε σύγκριση με περιοχές χαμηλής έκθεσης. Κοινωνικοοικονομικά υποβαθμισμένες γειτονιές παρουσίασαν 1,8 φορές υψηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας» (https://www.wos-emr.net/index.php/IJHEH/article/view/275).
Ο καύσωνας είναι μια απόλυτα ταξική ιστορία, η οποία απουσιάζει από τον λόγο της πλειονότητας των κομμάτων τα οποία αρκούνται σε επιδερμικές αναφορές όσο το πρόβλημα βρίσκεται στην κορύφωσή του αλλά αποφεύγουν να προτάξουν στις ατζέντες τους ως κυρίαρχο θέμα άμεσης ανάγκης και αντιμετώπισης με ολοκληρωμένες προτάσεις για την ποιότητα ζωής των ανθρώπων. Είναι ακόμα μια ταξική ιστορία, η οποία δεν θεωρείται αναγκαία να αναφέρεται από τα ΜΜΕ που υπηρετούν τα συμφέροντα των ιδιοκτητών τους (εργολάβοι, πετρελαιάδες, ιδιοκτήτες ενεργειακών εταιρειών και γενικά εμπλεκόμενοι στο παζλ που αφορά τις μη βιώσιμες πόλεις) και αρκούνται να καταγράφουν με όρους εντυπωσιασμού τις ακραίες θερμοκρασίες, αποφεύγοντας να μιλήσουν για τις δραματικές επιπτώσεις που αυτές έχουν στις ζωές μας ή για τις ηλικιωμένες κυρίες από το Κερατσίνι που δεινοπαθούν από τη ζέστη και τρέμουν τους λογαριασμούς ρεύματος που θα έρθουν…
Credits
Βασίλης Βερβερίδης / Eurokinissi
