Φωτογραφία: Νέα Δημοκρατία
Παρά τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις το «πάρτι» των ανατιμήσεων καλά κρατεί.
Για τον Μάιο είχαμε τις παρακάτω αυξήσεις: Μπισκότα, σοκολάτες, ζαχαρώδη: +8,83%, φρέσκα φρούτα και λαχανικά: +7,78%, φρέσκα κρέατα: +6,41%, ζύμες νωπές και κατεψυγμένες: +5,48%, αλκοολούχα ποτά: +5,46 %.
Βέβαια για κάθε αύξηση υπάρχει και μια εξήγηση αλλά η ουσία είναι ότι μαζί με τις γενικές αιτίες των αυξήσεων (oι διεθνείς τιμές του κακάο και του καφέ, oι καιρικές συνθήκες, η μείωση στο ζωικό κεφάλαιο, οι αυξήσεις των διεθνών τιμών στα εισαγόμενα είδη και ειδικά στο μοσχάρι) υπάρχει πάντα η κερδοσκοπική λογική που συνοδεύει τις αυξήσεις.
Έτσι μετά τις τεράστιες αυξήσεις της περιόδου (2020-2022) και παρά τα υποτιθέμενα μέτρα που παίρνει η κυβέρνηση, η ακρίβεια συνεχίζει να κυριαρχεί στην αγορά δείχνοντας ότι τα κυβερνητικά μέτρα είναι ασπιρίνες στη «βαριά άρρωστη» υποτίθεται ελεύθερη αγορά, που αποδεικνύεται ότι ούτε «ελεύθερη» είναι ούτε «αυτορυθμίζεται», εφόσον μια μικρή ομάδα πολυεθνικών εταιρειών και μια χούφτα λιανεμπορικές αλυσίδες κανονίζουν το «παιχνίδι» των τιμών και βεβαίως (με τις πλάτες της κυβέρνησης) διαρκώς «ρυθμίζουν» την αγορά να μεγαλώνει τα κέρδη τους εις βάρος των εργαζόμενων και των καταναλωτών.
Οι πολυεθνικές στον χώρο των τροφίμων κατόρθωσαν να επιβάλουν τα προϊόντα τους στην ελληνική αγορά μέσα από θυγατρικές εταιρείες που δημιούργησαν στην Ελλάδα. Κι αυτό το πέτυχαν: με την ανοχή διαχρονικά των κυβερνήσεων, την εξαγορά των ελληνικών ανταγωνιστριών εταιρειών, (Nestle εξαγορά Λουμίδη, Barilla εξαγορά Misko κ.λπ.), χωρίς κανέναν κρατικό έλεγχο και μέσα από τεράστια διαφήμιση επέβαλαν τα προϊόντα τους στα ράφια των ελληνικών σούπερ μάρκετ. Το 70% των προϊόντων σήμερα στις αλυσίδες σούπερ μάρκετ είναι προϊόντα πολυεθνικών με πανάκριβους τιμοκαταλόγους, τα οποία πωλούν από 20 έως 200% ακριβότερα σε σχέση με τα αντίστοιχα προϊόντα που πωλούν στις ευρωπαϊκές χώρες παρά το γεγονός ότι ο μέσος ετήσιος μισθός στην Ελλάδα είναι δυο και τρεις φορές μικρότερος απ’ ό,τι στις ανεπτυγμένες ευρωπαϊκές χώρες (π.χ. ο γερμανικός μισθός είναι 2,3 φορές υψηλότερος).
Παράλληλα, ο στόχος των πολυεθνικών επιτεύχθηκε και λόγω της έλλειψης διαδικασιών ελέγχων των τελικών τιμών στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Αλλά και με τους υψηλούς τιμοκατάλογους που έχουν οι βιομηχανίες και οι χονδρεμπορικές εταιρείες σε σχέση με το κόστος παραγωγής. Λογική κίνηση από την πλευρά των βιομηχανιών αφού θα πρέπει να συνυπολογιστούν: Αφενός, τα υπέρογκα τέλη εισόδου (entry fees) που ζητούν οι αλυσίδες για κάθε προϊόν (σε αλυσίδα στην Βόρεια Ελλάδα το ποσό που απαιτείται για την τοποθέτηση ενός κωδικού στα ράφια της είναι τουλάχιστον 200-500€ ανά κατάστημα, οπότε για να τοποθετήσει μια ελληνική βιομηχανία 5 κωδικούς σε 300 καταστήματα θα της κοστίσει 1000-2500 επί 300 γύρω στις 300.000 έως 750.000. Γεγονός απαγορευτικό για τις μικρές ελληνικές επιχειρήσεις. Αφετέρου, με συμφωνίες που υπάρχουν πίσω από τα προϊόντα και που κατά μέσο όρο είναι περίπου 45%. Στις αλλαντοβιομηχανίες φθάνουν στο 60%-70%. Αλλά και με τη στάση του κράτους στην ενίσχυση των πολυεθνικών και μονοπωλιακών επιχειρήσεων.
Προτάσεις
Για την ουσιαστική αντιμετώπιση του πληθωρισμού και ειδικότερα του πληθωρισμού κερδών, πρέπει να υπάρξει:
– Μηδενικό ΦΠΑ στα ειδή πρώτης ανάγκης (γάλα, βούτυρο, ψωμί, λάδι, ζάχαρη, αλεύρι κ.ά.) όπως έγινε στην Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία.
– Έως 5% ΦΠΑ στα υπόλοιπα ειδή διατροφής και απορρυπαντικά μαζικής χρήσης.
– Για να χτυπήσουμε την κερδοσκοπία, διαρκείς έλεγχοι στην πηγή της που είναι οι πολυεθνικές, εισαγωγικές τροφίμων, χοντρεμπόριο, βιομηχανία.
– Καθαρές τιμές πώλησης σε όλη την κλίμακα των συναλλαγών και όχι πιστωτικά τιμολόγια.
– Νομοθετικό πλαίσιο περί κόστους προϊόντων.
– Να επιβληθεί στις πολυεθνικές να πουλάνε στην Ελλάδα με τιμές Ευρώπης.
– Ενίσχυση των αγροτών και των κτηνοτρόφων με φτηνή ενέργεια, καύσιμα και πρώτες ύλες για να παραμείνει φτηνό το παραγόμενο προϊόν.
– Για τα αγροτικά προϊόντα, έλεγχος της εφοδιαστικής αλυσίδας. Μεσολαβούν τέσσερις διαφορετικές τιμές, δηλαδή από τον παραγωγό στον μεσάζοντα, από τον μεσάζοντα στον χονδρέμπορο ή τον μεταποιητή, από εκεί στον λιανέμπορο και από τον λιανέμπορο στον καταναλωτή. Αυτές οι τέσσερις συναλλαγές είναι που αυξάνουν την τιμή του προϊόντος από τον πρωτογενή τομέα ο οποίος σιγά σιγά τείνει να αφανιστεί.
– Ενίσχυση των συνεταιριστικών μορφών οργάνωσης (για δημιουργία αποθηκευτικών χώρων και δικτύων διανομής) με στόχο την κατάργηση των μεσαζόντων και απευθείας διάθεση των προϊόντων στο λιανεμπόριο.
– Θωράκιση των παραγωγών από τις συναλλαγές τους με τις αλυσίδες θέτοντας ανώτατο όριο πληρωμής των προϊόντων τους τις 30 ημέρες.
– Επιτροπές ελέγχου από εκπροσώπους των εργατικών σωματείων και εκπροσώπων των καταναλωτών στις μεγάλες επιχειρήσεις. Επιτροπές ελέγχου ασφαλώς σε κάθε Δήμο.
-Αύξηση του φορολογικού συντελεστή στα μερίσματα στο 21% με στόχο την επανεπένδυση των κερδών και την ανάπτυξη.
Συμπληρωματικές παρεμβάσεις
Επίσης:
– Φορολόγηση των υπερκερδών των εταιρειών ενέργειας (ρεύμα, φυσικό αέριο, διύλιση και εμπορία πετρελαίου) με έναν έκτακτο φορολογικό συντελεστή.
– Κινήσεις για την εξάλειψη των μονοπωλιακών πρακτικών που επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να εκμεταλλεύονται τη δύναμή τους στην αγορά.
– Η ΔΕΗ να τεθεί ξανά υπό κρατικό έλεγχο, ώστε να μπορεί το Δημόσιο να ασκήσει ενεργειακή πολιτική και πλαφόν στην τιμή του ρεύματος.
– Μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα στον κατώτερο συντελεστή της Ε.Ε.
– Η αντιμετώπιση της ακρίβειας προϋποθέτει όμως και τη στήριξη του εισοδήματος όλων των πολιτών με άμεσες παρεμβάσεις:
– Αύξηση του κατώτατου μισθού στον ιδιωτικό τομέα στα 1000 ευρώ.
– Θέσπιση μηχανισμού τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των μισθών σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα.
– Δημόσιος πυλώνας στο τραπεζικό σύστημα.
Η ακρίβεια θα συνεχίσει να αποτελεί μια «πληγή» για τους Έλληνες εργαζόμενους και καταναλωτές, όσο συνεχίζεται η κυριαρχία των πολυεθνικών στην αγορά. Όσο δεν υπάρχει μια εναλλακτική οικονομική πρόταση που θα στηρίζεται στην κοινωνικοποιημένη και την κοινωνική συνεταιριστική οικονομία. Όσο δεν υπάρχει ένα μαζικό καταναλωτικό και κοινωνικό κίνημα για να εναντιωθεί στις πρακτικές της κυβέρνησης, των πολυεθνικών και των μονοπωλίων στον χώρο των τροφίμων.
