Ο τρόπος με τον οποίο η κυβέρνηση τρέχει πίσω από τις εξελίξεις στην υπόθεση του τουρκολιβυκού μνημονίου φανερώνει τη (μη) αποτελεσματικότητα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής τα τελευταία επτά χρόνια.
Αν θυμάστε, το 2020 ο τότε υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας επιχείρησε να «απαντήσει» στην ανακοίνωση του τουρκολιβυκού μνημονίου φέρνοντας τον στρατάρχη Χάφταρ στην Αθήνα. Ο πολέμαρχος της ανατολικής Λιβύης συναντήθηκε ακόμα και με τον πρωθυπουργό (!) και ακολούθως ένιωσε τι πάει να πει ελληνική φιλοξενία σε ταβέρνα κρεατικών της Βάρης.
Mετά το δείπνο με κάποιον περίεργο τρόπο η Ελλάδα πείστηκε ότι λόγω της εμφύλιας διαμάχης του Χάφταρ με το τμήμα της Λιβύης που προχώρησε στη συμφωνία με την Τουρκία, τα ελληνικά συμφέροντα θα υπηρετηθούν. Ότι θα μπορούσε, ας πούμε, ο πολέμαρχος να ακυρώσει το μνημόνιο ή να μην αναγνωριστεί αυτό τουλάχιστον από το κοινοβούλιο που ελέγχεται από τη Βεγγάζη.
Την εβδομάδα που μας πέρασε έπεσε και αυτό το φύλλο συκής. Εδώ και αρκετό καιρό η Τουρκία είχε αποκτήσει προσβάσεις στην Ανατολική Λιβύη, είχε προσεταιριστεί τον Χάφταρ με παράδοση όπλων και όχι μόνο και κάπως έτσι το λιβυκό κοινοβούλιο αναγνώρισε το τουρκολιβυκό μνημόνιο μετά από έξι χρόνια.
Κάπως έτσι κατέρρευσε, με κρότο είναι η αλήθεια, το αφήγημα της ισχυρής Ελλάδας στις υποθέσεις της Ανατολικής Μεσογείου. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης το ομολόγησε, ξεχνώντας τα παλαιότερα, «παχιά» λόγια. «Δεν ήταν στο χέρι της Ελλάδας να αποτρέψει αυτήν την εξέλιξη», τόνισε ο υπουργός Εξωτερικών προκαλώντας αμηχανία και μουρμούρες στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας.
Και πώς σκέφτεται να αντιδράσει η κυβέρνηση σ’ αυτήν την εξέλιξη; Ίσως με μία επιλογή που θα ρίξει ακόμη περισσότερο λάδι στη φωτιά των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Με την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια νότια της Κρήτης. Η Ελλάδα έχει προφανώς αναφαίρετο δικαίωμα να ενεργήσει κατά πως το επιθυμεί με βάση το Δίκαιο της Θάλασσας, όμως μία πιθανή τέτοια ενέργεια είναι μαθηματικά βέβαιο ότι θα προκαλέσει τουρκική αντίδραση έστω και αν η επέκταση δεν αφορά περιοχή του Αιγαίου.
Ωστόσο, η κυβέρνηση είναι πιεζόμενη από τα δεξιά της (βλέπε Αντώνη Σαμαρά και την πιθανή ίδρυση κόμματος) και επεξεργάζεται όλες τις εναλλακτικές, ακόμη και αυτές του «σκληρού» δρόμου. Διότι, όπως είναι γνωστό, προτεραιότητα αποτελεί η πολιτική επιβίωση και όχι τα ευρύτερα συμφέροντα της χώρας και των πολιτών. Μην έχετε καμία αμφιβολία ότι στο πηγαιμό για τις εκλογές η Νέα Δημοκρατία θα παίξει όλα της τα χαρτιά, κυρίως για να αποδείξει τον «πατριωτισμό» της όπως στην ελληνική δεξιά διαχρονικά τον αντιλαμβάνονται.
Επίσης, αφέθηκε να εννοηθεί ότι η Ελλάδα μπορεί να μπλοκάρει όλα τα χρηματοδοτικά πακέτα της ΕΕ προς τη Λιβύη για το μεταναστευτικό. Θεωρητικά θα μπορούσε να γίνει αυτό αλλά σε περίπτωση εφαρμογής τέτοιου μπλόκου η Ελλάδα θα βρει αντιμέτωπες την Ιταλία της Μελόνι και τη Μάλτα. Εκτός αυτού, επειδή η κυβέρνηση εργαλειοποιεί ακραία την άφιξη μεταναστών στην Κρήτη και σε άλλα νησιά, προφανώς δεν θα ήθελε να βρεθεί αντιμέτωπη με αυξημένες ροές ανθρώπων στους μήνες πριν τις εκλογές. Eπί του πιεστηρίου την Πέμπτη «έσκασε» και η είδηση των συνομιλιών Ελλάδας και Αιγύπτου για επέκταση της οριοθέτησης της ΑΟΖ των δύο χωρών.
Aχ αυτό το 25%
Κοντολογίς: Μπρος γκρεμός, πίσω ρέμα και δεξιά η μεγάλη απειλή του Σαμαρά και της λοιπής ακροδεξιάς. Η κατάσταση μυρίζει αδιέξοδο και δημοσκοπική στασιμότητα κάτι που έτσι και αλλιώς φάνηκε στο πεδίο της πρόθεσης ψήφου σ’ όλες τις τελευταίες δημοσκοπήσεις που είδαν το φως της δημοσιότητας. Το περιβόητο 25%, το οποίο όρισε προσφάτως και η Ντόρα Μπακογιάννη ως όριο… πολιτικής επιβίωσης για τον πρωθυπουργό, δεν μοιάζει απολύτως δεδομένο. Εφικτό ναι, δεδομένο όχι.
Και αφού ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει σηκώσει αυτό το γάντι, πολλές από τις συζητήσεις στο κυβερνητικό στρατόπεδο περιστρέφονται πλέον γύρω από το συγκεκριμένο ποσοστό. Με τη σειρά τους αυτές οι συζητήσεις φουντώνουν τα σενάρια για πιθανή αλλαγή στην ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας αν ο πρωθυπουργός δεν περάσει τον συγκεκριμένο πήχη. Ανάλογα με τις δημοσκοπικές επιδόσεις στο άμεσο μέλλον δεν αποκλείεται αυτές οι συζητήσεις να ενταθούν και να λάβουν χαρακτήρα εσωκομματικού διαγωνισμού και… ζώνης επιρροής για τους επίδοξους δελφίνους.
Στον… κουβά τα σενάρια αποσταθεροποίησης
Μιλώντας πάντα για αφηγήματα που καταρρέουν, η Νέα Δημοκρατία μπορεί να προσθέσει και αυτό των «μπαχάλων» που θα λάμβαναν χώρα στις συγκεντρώσεις των μαθητών και των εκπαιδευτικών της Τετάρτης για τα εκπαιδευτικά ζητήματα. Τίποτα τέτοιο δεν συνέβη, παρά την αστυνομοκρατία στο κέντρο της Αθήνας και στις άλλες πόλεις και παρά το γεγονός ότι στην Αθήνα κυκλοφορούσαν διάφοροι τύποι που παρέπεμπαν σε παρακρατικούς.
Το δηλητήριό της βέβαια το είχε ήδη χύσει στον δημόσιο διάλογο η κυβερνητική πλευρά επιχειρώντας να επιβάλλει στη συζήτηση σενάρια προσπαθειών αποσταθεροποίησης από τα αριστερά και άλλα τέτοια τα οποία ακούγονται και στη Γαλλία μετά τις μαζικότατες διαδηλώσεις των προηγούμενων εβδομάδων. O στόχος ήταν σαφής. Πιθανά επεισόδια θα χρεώνονταν αμέσως στην αριστερά σε μία φανερή προσπάθεια της Νέας Δημοκρατίας να δημιουργήσει κλίμα αλλά και να απαλλαχθεί από πιθανά προβλήματα που ταλανίζουν τον Μακρόν, τον Ράμα και άλλους ευρωπαίους ηγέτες. Ο λαϊκός παράγοντας και ενδεχόμενη δυναμική συμμετοχή του στα δημόσια δρώμενα δεν εγγράφονται ποτέ στις πολιτικές προτιμήσεις της δεξιάς έτσι και αλλιώς.
Φυσικά, το ότι το αφήγημα δεν βγήκε τώρα, δεν σημαίνει ότι δεν θα επανέλθει στο μέλλον με την πρώτη ευκαιρία. Στις 30 Οκτωβρίου υπάρχει προγραμματισμένη κινητοποίηση στα λιμάνια, ενώ έρχεται η 17η Νοέμβρη και η 6η Δεκέμβρη. Δεν πρέπει να έχει κανείς αμφιβολία ότι οι προπαγανδιστικές μηχανές του κυβερνώντος κόμματος θα δουλέψουν σε φουλ ρυθμούς σε περίπτωση ακόμη και της παραμικρής έντασης σε συγκέντρωση πάσης φύσεως. Είναι προφανές ότι τα γεγονότα της Γαλλίας έχουν προβληματίσει ιδιαίτερα τους κυβερνητικούς οι οποίοι θέλουν να ανεμίζουν τη σημαία της κοινωνικής ειρήνης μέχρι τις εκλογές για να δικαιώνεται, με το στανιό, το κεντρικό τους πολιτικό αφήγημα. «Στην Ελλάδα κανείς δεν διαμαρτύρεται, όλα κυλάνε υπέροχα, δεν θα γίνουμε ποτέ στη Γαλλία», λέει, μέσες άκρες, η κυβερνητική προπαγάνδα τον τελευταίο καιρό.
Την ίδια ώρα, οι κυβερνητικοί εξακολουθούν να ρίχνουν χτυπήματα κάτω από τη ζώνη. Ο Κώστας Κυρανάκης είδε προσπάθεια του ΚΚΕ για «προσηλυτισμό» μαθητών στα σχολεία (είναι μία κατηγορία που διατυπώνεται διαχρονικά), διάσημα τρολ της Νέας Δημοκρατίας εξέφραζαν στο διαδίκτυο τον αποτροπιασμό τους επειδή μαθητές έπαιζαν το Bella Ciao στη συγκέντρωση της Αθήνας, άλλα πολιτικά στελέχη άφηναν τεχνηέντως να διαρρεύσει… αγωνία για τους «μπαχαλάκηδες» και την τύχη των καταστημάτων στο κέντρο της πρωτεύουσας κτλ. Ετσι, διαμορφώνεται το κλίμα και για τα μελλούμενα. Συνηθισμένα όμως τα βουνά στα χιόνια.
FOTO
Δανάη Δαυλοπούλου / Eurokinissi
