Κλιμακώνεται η ανησυχία των ειδικών όσον αφορά τα αποθέματα νερού για την Αττική, μετά και από το δύσκολο καλοκαίρι λειψυδρίας, καθώς τους χειμερινούς μήνες μπορεί να υπήρξαν βροχοπτώσεις, αλλά αυτές δεν φαίνεται να κατάφεραν να αναστρέψουν την κατάσταση.
Τα αποθέματα νερού στους ταμιευτήρες που εξυπηρετούν την Αττική (Εύηνος, Μαραθώνας, Μόρνος, Υλίκη) κάθε χρόνο μειώνονται. Ενδεικτικά, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΥΔΑΠ, στις 31/12/21 συνολικά στους ταμιευτήρες υπήρχαν 1.217.419.000 κυβικά νερού, ένα χρόνο μετά είχαν μειωθεί σε 1.056.698.000 και έπειτα αρχίζει η πολύ μεγάλη μείωση: 31/12/2023 893.815.000 κυβικά, 31/12/2024 637.100.000 κυβικά.
Αυτά τα αποθέματα δε, δεν γίνεται να χρησιμοποιηθούν ολόκληρα, παρά μόνο τα 300 – 350.000.000 κυβικά, όπως εξηγεί στην «Εποχή», ο Ηλίας Κορλός, πρόεδρος του Συλλόγου Επιστημονικού Προσωπικού της ΕΥΔΑΠ, καθώς η στάθμη του νερού δεν μπορεί να πέσει πιο κάτω για λόγους ασφάλειας στα φράγματα. «Η ημερήσια κατανάλωσή μας είναι περίπου 1.100.000 κυβικά, τους καλοκαιρινούς μήνες προφανώς αυξάνεται, φθάνοντας ακόμα και τα 1.400 εκατ. σε συνθήκες καύσωνα. Κάνοντας τους υπολογισμούς, φαίνεται ότι αν συνεχιστούν αυτά τα δεδομένα, θα έχουμε νερό για περίπου 1 χρόνο. Βρισκόμαστε, λοιπόν, σε κόκκινο συναγερμό και όχι σε κίτρινο, που έλεγε η διοίκηση της ΕΥΔΑΠ και η κυβέρνηση τον Σεπτέμβρη».
Τα αίτια αυτής της μείωσης των αποθεμάτων νερού για την Αττική οφείλονται τόσο στην περαιτέρω αστικοποίηση και τουριστικοποίηση της περιοχής, με την ημερήσια κατανάλωση να έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια κατά 150.000 κυβικά, όσο και στις κλιματολογικές συνθήκες με την έντονη παρατεταμένη ζέστη τα καλοκαίρια, αλλά και τη μείωση των χιονοπτώσεων στους ορεινούς όγκους, από τους οποίους όταν έλιωναν τα χιόνια τροφοδοτούνταν οι ταμιευτήρες.
Παράλληλα, όμως, το πρόβλημα λειψυδρίας οξύνεται και από την κωλυσιεργία του κράτους να προβεί στα απαραίτητα μέτρα, όπως επισημαίνει ο Ηλίας Κορλός. Η κυβέρνηση έχασε πολύτιμο χρόνο όταν αντί να εστιάσει στο πού και πώς θα εξευρεθούν νέοι πόροι νερού, «ο πρ. υπουργός Μεταφορών και Υποδομών, Κ. Αχ. Καραμανλής ενδιαφερόταν μόνο για το πώς μέσω ΣΔΙΤ θα εισάγει ιδιωτική εταιρεία για τη λειτουργία του εξωτερικού υδροδοτικού συστήματος». Σημειώνεται πως μετά την προσφυγή των εργαζομένων της ΕΥΔΑΠ στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), ο σχετικός διαγωνισμός που είχε προκηρυχθεί και είχε ανακηρύξει ως ανάδοχη εταιρεία την ΓΕΚ Τέρνα, ακυρώθηκε το 2022, καθώς κρίθηκε πως θα ήταν αντισυνταγματική, αλλά και επικίνδυνη ενέργεια, αφού μόνο η ΕΥΔΑΠ κατέχει την απαραίτητη τεχνογνωσία για τη λειτουργία του πολύπλοκου συστήματος.
Ζητούμενο, βέβαια, παραμένει το τι πρέπει να γίνει τώρα, προκειμένου να μη φθάσουμε σε επικίνδυνες καταστάσεις όπου δεν θα υπάρχει αρκετό νερό για τους κατοίκους της πρωτεύουσας. «Οι κύριες επιλογές που υπάρχουν είναι είτε να φτιάξουμε μονάδα αφαλάτωσης, είτε να κινηθούμε σε άλλες πηγές νερού στα δυτικά, όπου ακόμα υπάρχει υδρολογική αντοχή. Για παράδειγμα, υπάρχουν οι παραπόταμοι του Αχελώου, ο Κριγκελοπόταμος και ο Καρπενησιώτης, που θα μπορούσαμε να φτιάξουμε δύο φράγματα, όπως είχαμε κάνει αντίστοιχα στον Εύηνο, και να διοχετεύσουμε το νερό στο σύστημα. Άλλη επιλογή που μπορεί να μας εξασφαλίσει σημαντικά αποθέματα νερού, είναι η γνωστή τεχνητή λίμνη Κρεμαστών, που μπορεί να φθάσει τα 5 δισ. κυβικά νερό, η οποία βέβαια είναι ακόμα πιο μακριά από την Αττική», περιγράφει ο πρόεδρος του επιστημονικού προσωπικού, εξηγώντας όμως πως όλα τα σενάρια ενέχουν και διάφορα προβλήματα.
«Προκειμένου να γίνουν αυτά τα έργα, απαιτείται χρόνος, τόσο για τις μελέτες όσο και για τα έργα καθαυτά. Παράλληλα, χρειάζεται να γίνει και η κατάλληλη συνεννόηση με τους κατοίκους εκεί, ώστε να μην διαταραχθεί η ζωή τους, να φροντίσει το κράτος να μην υπάρχει βλάβη στους αγρότες κ.ά., όπως βέβαια τίθεται και το ζήτημα τυχόν ανάδειξης περιβαλλοντικών προβλημάτων από τα έργα. Στο δε σενάριο της αφαλάτωσης, αυτό θα σήμαινε πως θα υπήρχε πτώση της ποιότητας του νερού σε σχέση με τώρα, που είναι μία από τις καλύτερες διεθνώς. Γεγονός που θα έσπρωχνε τον κόσμο στην κατανάλωση εμφιαλωμένου νερού, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την αύξηση του κόστους για τους πολίτες, την αύξηση κέρδους συγκεκριμένων εταιρειών, αλλά και για το περιβαλλοντικό κόστος τόσο από το έργο της αφαλάτωσης, όσο και από την αυξημένη χρήση πλαστικών μπουκαλιών», σημειώνει ο Ηλίας Κορλός.
Προσθέτει δε πως το χειρότερο σενάριο θα ήταν να υπάρξει τρίτη και τέταρτη επεξεργασία του νερού της Ψυττάλειας και να δοθεί προς κατανάλωση στους κατοίκους, «που όπως καταλαβαίνετε, κανείς δεν θα το εμπιστευόταν. Άλλο να πηγαίνει στα διυλιστήρια πετρελαίων, που καταναλώνουν το 1% του νερού της Αττικής, αποτελώντας έναν από τους μεγαλύτερους καταναλωτές νερού, και άλλο να δίνεται στον κόσμο να το καταναλώσει».
Τα σενάρια που τίθενται ανά καιρούς για μείωση της κατανάλωσης μέσω οριζόντιας αύξησης της τιμής, ο πρόεδρος του επιστημονικού δικτύου θεωρεί πως δεν θα είχαν κάποιο αποτέλεσμα, καθώς το 92% των κατοίκων δεν κάνει υψηλή κατανάλωση νερού (μικρότερη σε σχέση με τον μέσο όρο άλλων πρωτευουσών), οπότε «το μέτρο και δεν θα εξασφάλιζε περισσότερο νερό και θα αύξανε το κόστος για τους κατοίκους. Τι θα μπορούσε να γίνει έτσι, να σταματήσει ο κόσμος να πίνει νερό ή να πλένεται;».
Τα δε σενάρια ιδιωτικοποίησης του νερού (σχετικές απόπειρες έχουν γίνει πολλές από την εποχή των μνημονίων, με το ΣτΕ μέχρι τώρα να μην τις επιτρέπει) αν τελεσφορούσαν, θα γιγάντωναν άμεσα το πρόβλημα για τους πολίτες, καθώς, μεταξύ άλλων, θα σήμαιναν ότι όλο το κόστος των απαραίτητων έργων για την εξεύρεση και λειτουργία νέων πηγών, θα περνούσε απευθείας στους λογαριασμούς, φθάνοντας τους στο επίπεδο των λογαριασμών ρεύματος, τονίζει ο Ηλίας Κορλός.
