Η σύγκρουση Μερτς – Τραμπ για τον πόλεμο στο Ιράν
Όταν ένα ωραίο πρωί του Απριλίου, ύστερα από ένα εφιαλτικό όνειρο, ο Φρίντριχ Μερτς ξύπνησε, ένιωσε μεταμορφωμένος. Όχι σε πελώριο ζουζούνι, όπως ο ήρωας του Φραντς Κάφκα στην περίφημη νουβέλα του Μεταμόρφωση, αλλά σε (μικρό) αμερικανοφάγο. Λίγες ώρες αργότερα, κατά την προγραμματισμένη επίσκεψή του στο ευρωπαϊκό σχολείο του Μάρσμπεργκ, μιας κωμόπολης 20.000 κατοίκων στο κρατίδιο Βόρειας Ρηνανίας – Βεστφαλίας, ο γερμανός καγκελάριος βρήκε την πρώτη ευκαιρία για να βγάλει στη φόρα τον όψιμο αντιαμερικανισμό του. Οι Αμερικανοί, ωρυόταν, αδυνατούν να τελειώσουν γρήγορα τον πόλεμο στο Ιράν «επειδή οι Ιρανοί είναι προφανώς ισχυρότεροι απ’ ό,τι περίμεναν και επειδή δεν έχουν σαφή στρατηγική εξόδου». Το πρόβλημα σε τέτοιες συγκρούσεις, πρόσθετε, είναι «ότι έτσι και μπλέκεσαι σε αυτές, πρέπει να ξέρεις και πώς να ξεμπλέξεις» – τεχνογνωσία δυστυχώς άγνωστη στην αμερικανική κυβέρνηση. Με μοιραίο αποτέλεσμα να πλήττονται και ζωτικά γερμανικά συμφέροντα. Τα νεαρά παιδιά, που άκουγαν εμβρόντητα, έμελλαν να γίνουν οι πρώτοι μάρτυρες της καφκικής μετάλλαξης του υψηλού επισκέπτη τους.
Από τότε οι σύμβουλοι του Μερτς προσπαθούν να τον «μαζέψουν», όχι όμως πάντα με επιτυχία. Ο χριστιανοδημοκράτης πολιτικός συνεχίζει, αν και με πιο εύσχημο τρόπο, τις ατάκες κατά της Ουάσιγκτον. Αλλά και ο άμεσος αποδέκτης τους, ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, δεν πάει πίσω. «Ο Μερτς είναι άσχετος. Αντί να ανακατεύεται σε ξένες υποθέσεις, θα ήταν καλύτερο να ασχοληθεί σοβαρότερα με την Ουκρανία, για την οποία έχει κάνει μέχρι τώρα φριχτή δουλειά», ήταν η πρώτη του, λεκτική, αντίδραση. Η δεύτερη, πιο χειροπιαστή, ήταν η εξαγγελία της απόσυρσης 5.000 στρατιωτών από τις αμερικανικές βάσεις στη Γερμανία. Η τρίτη ότι οι 5.000 στρατιώτες θα γίνουν πολύ περισσότεροι. Και η τέταρτη ότι οι ΗΠΑ θα επιβάλλουν δασμούς της τάξης του 25% στην Ευρωπαϊκή Ένωση, επειδή τα κράτη-μέλη της αρνούνται να συμμετάσχουν στις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις για τη διάνοιξη των από το Ιράν κλεισμένων στενών του Ορμούζ στον περσικό κόλπο. Τέσσερις δηλώσεις-φωτιά, που απειλούν με πυρκαγιά το σύνολο των αμερικανογερμανικών και ευρω-ατλαντικών σχέσεων.
Για πυρόσβεση δεν μπορεί να γίνεται προς το παρόν λόγος. Ούτε από τον καγκελάριο, ο οποίος έχει προφανώς πολλούς λόγους να ρίχνει λάδι στη φωτιά.
Καταρχάς προσωπικούς: Ο Μερτς, λένε συνεργάτες του, φέρει ακόμη βαρέως την ταπείνωση που υπέστη δυο φορές τον τελευταίο χρόνο στον Λευκό Οίκο, όπου ο οικοδεσπότης του, στις δυο ωριαίες κοινές συνεντεύξεις τους, δεν τον άφησε να μιλήσει περισσότερο από δυο λεπτά της ώρας – αναγκάζοντάς τον να χαζογελά αμήχανος το υπόλοιπο χρονικό διάστημα μπροστά στους δημοσιογράφους.
Και ύστερα διαπροσωπικούς, ήτοι:
α) οικονομικούς: Ο πόλεμος στο Ιράν προκαλεί πρωτοφανή ενεργειακή κρίση στη Γερμανία (τα αποθέματα πετρελαίου και γκαζιού αρκούν πλέον μόνο για 2-3 μήνες), οι οικονομικοί δείκτες πέφτουν κατακόρυφα, ο πληθωρισμός πιάνει «ταβάνι», ενώ οι εξαγγελθέντες αμερικανικοί δασμοί απειλούν θανάσιμα τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία (οι μετοχές της BMW και του τμήματος φορτηγών της Mercedes-Benz έχουν ήδη πάρει την κατηφόρα).
β) αμυντικούς: Το νέο δόγμα εξωτερικής πολιτικής του Τραμπ υποβαθμίζει εσκεμμένα τους δυτικούς συμμάχους του, και ιδιαίτερα τους Γερμανούς, σε κομπάρσους. Το σχεδιαζόμενο «Bye Bye» των 5.000 στρατιωτών, και έτι περισσότερο, η ανάκληση εκ μέρους της Ουάσιγκτον της συμφωνίας για εγκατάσταση στη Γερμανία νέων αμερικανικών βαλλιστικών πυραύλων τύπου Tomahawk (βεληνεκές: 2.500 χιλιόμετρα), καθώς και σούπερ-μοντέρνων υπερηχητικών ρουκετών, αποτελεί, ως αναφέρθηκε ήδη, καθαρό αντίποινο στην άρνηση του Μερτς να συμμετάσχει στον «αμερικανικό πόλεμο» στο Ιράν.
γ) γεωστρατηγικούς: Το αμυντικό κενό που προκαλούν στους Γερμανούς τα παραπάνω μέτρα, δεν είναι καταρχάς μεγάλο, αν ληφθεί υπόψη ότι στη Γερμανία σταθμεύουν σήμερα συνολικά 39.000 αμερικανοί στρατιώτες, που διαθέτουν, μεταξύ άλλων και πυρηνικά όπλα. Όμως η γεωστρατηγική σημασία τους είναι ασύγκριτα πιο σημαντική, επειδή δείχνουν ότι ο Τραμπ δεν θα δίσταζε να ξηλώσει απροειδοποίητα μεγάλο μέρος των αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στην Ευρώπη, για να τις μεταφέρει στην Ασία – αφήνοντας εκτεθειμένη την πρώτη, μ.α., στην επιθετικότητα του Πούτιν.
Σύντομη παρένθεση: Πρέπει εδώ να σημειωθεί ότι οι περισσότερες από τις 800 και παραπάνω αμερικανικές βάσεις εκτός των ΗΠΑ, που είναι εγκαταστημένες σε 80 χώρες ανά την υφήλιο, βρίσκονται στην Ευρώπη, και από αυτές πάλι οι σημαντικότερες στη Γερμανία. Παράδειγμα, η γιγαντιαία αεροπορική βάση στο Ραμστάιν, το μεγαλύτερο αμερικανικό στρατιωτικό νοσοκομείο στο εξωτερικό στο Λάντστουλ , καθώς και το ευρωπαϊκό στρατηγείο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων στην Στουτγάρδη. Χάρη σε αυτή τη στρατιωτική υπερσυγκέντρωση, η Ευρώπη αποτελεί την ισχυρότερη γεωπολιτική δύναμη του κόσμου – υπό αποκλειστική βέβαια αμερικανική κυριαρχία. Τυχόν (καθόλου απίθανη υπό τον Τραμπ) σοβαρή εξασθένισή της, θα σμπαράλιαζε λοιπόν αντικειμενικά και την (αμερικανοκρατούμενη) γεωπολιτική δύναμη Ευρώπης. Κλείνει η παρένθεση.
Όλα αυτά εξηγούν λοιπόν, ίσως, γιατί τελευταία ο Μερτς κοιμάται αμερικανόφιλος και ξυπνάει αμερικανοφάγος. Μόνο που η αντίδραση του σε αυτόν τον εφιάλτη είναι ένας χειρότερος εφιάλτης: Όχι το αίτημα για απεξάρτηση της Γερμανίας από τις ΗΠΑ μέσω ενός νέου συστήματος συλλογικής ασφάλειας, που θα συμπεριλαμβάνει τη Ρωσία και θα επιδιώκει τον γενικό αφοπλισμό, αλλά ένας νέος υπερεξοπλισμός της Ευρώπης – ει δυνατόν, μεγαλύτερος από τον αμερικανικό. Στρατιωτικά, ο αμερικανοφάγος Μερτς θέλει να γίνει Τραμπ στη θέση του Τραμπ. Έτσι, που μπροστά του να ωχριά και το υπερφυσικό έντομο του Κάφκα.
Φωτογραφία: Claudia Solano / Pexels
