Μετά την εισβολή του Μπέου στο χωριό
Ανεβαίνοντας την ανηφόρα από τον Βόλο για τις Σταγιάτες την περασμένη Κυριακή για να παρακολουθήσω τη συνέλευση των κατοίκων του χωριού αναρωτιόμουν, εάν ήταν ένας αγώνας από το παρελθόν, μία μάχη δηλαδή οπισθοφυλακών ή ένας αγώνας από αυτούς που μας επιφυλάσσει το μέλλον, με ζητήματα δηλαδή που θα τα βρούμε μπροστά μας τα επόμενα χρόνια.
Δεν είχα πάει ποτέ στις Σταγιάτες τα τριάντα χρόνια που έρχομαι στο Πήλιο. Ένα μικρό χωριό, στριμωγμένο ανάμεσα στην Μακρυνίτσα και την Πορταριά, με μόλις ογδόντα μόνιμους κατοίκους, φαινομενικά δεν έχει τίποτα ιδιαίτερο και είναι στο περιθώριο της τουριστικής υπερανάπτυξης της περιοχής. Όμως οι Σταγιάτες έχουν κάτι εξαιρετικά πολύτιμο, το νερό που αναβλύζει από τις πηγές και τους ανθρώπους που έχουν φτιάξει εδώ και δέκα χρόνια μία κοινότητα με την κυριολεξία του όρου. Γιατί μπορεί ο αγώνας τους να έγινε τις τελευταίες μέρες ευρύτερα γνωστός σε όλη την Ελλάδα αλλά δεν είναι σημερινός. Έχει ξεκινήσει εδώ και δέκα χρόνια.
Πέρα από το νερό
Το επίδικο είναι το νερό. Είναι η προσπάθεια του Βόλου από το 2010, πριν τον Μπέο, να εντάξει τους Σταγιάτες στο δίκτυο ύδρευσης και να μην υδρεύονται από τις πηγές τους, όπως εδώ και τριακόσια χρόνια, από την ίδρυση του χωριού. Μια προσπάθεια που το τελευταίο διάστημα περιλαμβάνει εκβιασμούς, ύβρεις, απειλές, εφόδους αστυνομίας και μπράβων. Γιατί όμως τόσος πόλεμος για την ύδρευση ενός μικρού οικισμού; Το ερώτημα είναι εάν πετύχει ο δήμος Βόλου, το νερό αυτών των πηγών, το νερό που τώρα κυλάει από τις βρύσες του χωριού τι θα γίνει; Θα μπει στο δίκτυο του Βόλου, θα δοθεί για εμφιάλωση σε κάποια ιδιωτική εταιρία, ένα κερδοφόρο ΣΔΙΤ για κάποιους αλλά όχι για τους κατοίκους του Δήμου;
Όλοι καταλαβαίνουν ότι πέρα από το ίδιο το νερό, τα ζητήματα που τίθενται είναι περισσότερα. Το πρόβλημα του νερού αναδεικνύει όλα τα θεσμικά ζητήματα και προβλήματα των συγχωνεύσεων του Καλλικράτη, με τους τεράστιους δήμους που δημιούργησε. Ποιος έχει τον πρώτο λόγο για τα ζητήματα του χωριού; Οι κάτοικοι του ή ο μακρινός δήμαρχος που ακόμα και εάν είναι καλόπιστος, πράγμα που εδώ δεν ισχύει, σίγουρα δεν ασχολείται με τα προβλήματα μίας μικρής κοινότητας ογδόντα ανθρώπων. Και είναι λογικό να τους παίρνουν το νερό και να τους υποχρεώνουν να πίνουν χλωριωμένο, υποβαθμισμένο νερό, ενώ έχουν αυτές τις πηγές; Και γιατί δεν έχουν δικαίωμα να πουν όχι;
Σε ποιον ανήκουν τα δημοτικά κτίρια;
Ο αγώνας αυτός των τελευταίων δέκα χρόνων, πέρα από το ότι ένωσε όλους τους κατοίκους, πλην ενός που όλως τυχαίως είναι ο άνθρωπος του Μπέου στο χωριό, δημιούργησε μία σειρά από υποδομές. Μία βιβλιοθήκη με πάνω από 2.500 βιβλία, δωρεά τα περισσότερα από γνωστούς συγγραφείς, ένα λαογραφικό μουσείο, χώροι για εκδηλώσεις και μαθήματα. Όλα τα παραπάνω στεγάζονται σε δύο κτίρια, το παλιό δημοτικό σχολείο και την παλιά κοινότητα. Ο δήμαρχος Βόλου την περασμένη εβδομάδα συνοδευόμενος από μπράβους και αστυνομία, άλλαξε τις κλειδαριές από τα κτίρια με την αιτιολογία ότι ανήκουν στον δήμο. Και είναι εύλογη η απορία, αν τα δημοτικά κτίρια δεν μπορούν να τα χρησιμοποιήσουν οι δημότες, τότε για ποιο λόγο υπάρχουν; Ποιος έχει τον πρώτο λόγο για τη χρήση των δημοτικών ακινήτων μέσα στο χωριό, οι κάτοικοι του ή ο όποιος Μπέος, περιβεβλημένος με τις υπερεξουσίες μάλιστα των τελευταίων τροποποιήσεων του κ. Θεοδωρικάκου;
Η συνέλευση έγινε στην κεντρική πλατεία κάτω από τα πλατάνια και κράτησε πάνω από τρεις ώρες. Μίλησαν οι κάτοικοι του χωριού και έβλεπες γυναίκες εβδομήντα χρονών να σηκώνονται και να μιλάνε στη συνέλευση, πράγμα που ενδεχομένως έκαναν για πρώτη φορά στη ζωή τους. Οι μικρές κοινότητες μπορούν με την κατάλληλη δουλειά να δώσουν τόσο παραδείγματα αυτοδιαχείρισης και συλλογικής οργάνωσης αλλά και να κινητοποιήσουν όλους τους κατοίκους για τα προβλήματα τους, χωρίς διαμεσολαβήσεις και αναθέσεις. Οι Σταγιάτες δείχνουν ότι πέρα από το πρόβλημα του νερού αυτού καθ’ εαυτού, υπάρχει και το πρόβλημα του γιγαντισμού του Καλλικράτη, της σύνθλιψης των μικρών κοινοτήτων στους μεγάλους δήμους.
Φεύγοντας το μεσημέρι και έχοντας ακούσει και μιλήσει με αυτούς τους ανθρώπους κατάλαβα ότι τελικά ο αγώνας των κατοίκων στις Σταγιάτες είναι ταυτόχρονα και μία μάχη από παλιά και μία μάχη από το μέλλον. Και όπως λέει και το τραγούδι που έγραψε πρόσφατα ο Αλκίνοος Ιωαννίδης «Σαν το νερό των Σταγιατών δεν έχει/όποιος το πίνει πολεμάει και αντέχει».
Γιάννης Αντωνιάδης, δικηγόρος
