ΔΑΙΜΟΝΙΚΑ
Μην αγγίζετε τον Αλέξη…
Εδώ και λίγες μέρες παίζεται στις κινηματογραφικές αίθουσες η ταινία του Κώστα Γαβρά «Ενήλικοι στο δωμάτιο». Πριν από την προβολή της στις αίθουσες, από τότε που ανακοινώθηκε που θα βασιστεί το σενάριό της και περισσότερο από τη στιγμή που προβλήθηκε εκτός συναγωνισμού στο φεστιβάλ της Βενετίας, «άρχισαν τα όργανα». Πρώτα διαβάσαμε το εμετικό κατασκεύασμα του Νίκου Μαστοράκη ο οποίος με τη γνωστή χουντική αισθητική έγραψε αηδίες όπως Συριζαλήτες, Μπαρουφάκης και ύποπτο budget. Καταχωρείται, όπως κι ο ίδιος, στα σκουπίδια της ιστορίας. Κατόπιν είδαμε την ανοιχτή επιστολή της Ζωής Κωνσταντοπούλου προς τον Κώστα Γαβρά αλλά και κείμενα της Έλενας Ακρίτα, του Στέλιου Κούλογλου, του Στράτου Κερσανίδη στην «Εποχή» και αρκετών άλλων, σχετικών ή μη με τον κινηματογράφο. Διαβάζοντας τα περισσότερα από αυτά καταλήγεις στο εύκολο συμπέρασμα ότι η ταινία είναι «μάπα» και καλύτερα να πας να δεις το Joker που θα πάρει και Όσκαρ. Ευτυχώς λειτούργησα ανάποδα και χάρηκα μια πολύ καλή ταινία!
Πέρα από τον αρνητικό θόρυβο που δημιουργήθηκε ευτυχώς διάβασα και τις δηλώσεις του ίδιου του σκηνοθέτη. Ο Γαβράς, λοιπόν, ξεκαθάρισε ότι το σενάριο βασίζεται στο ομότιτλο, δεν επιλέχθηκε τυχαία ο ίδιος τίτλος και στην ταινία, βιβλίο του Γιάννη Βαρουφάκη και σε ηχογραφήσεις του πρώην υπουργού από τα γιούρογκρουπ εκείνης της επίμαχης περιόδου. Δεν έκανε μια ταινία ντοκιμαντέρ για να αναζητήσει υλικό από όλες τις πλευρές. Επέλεξε να δώσει κινηματογραφικά την εκδοχή του Γιάννη Βαρουφάκη και ήταν πολύ ειλικρινής και ξεκάθαρος. Κατάφερε να φτιάξει μια ταινία με νεύρο, έντονο ρυθμό και κινηματογραφική ροή που δεν σε άφηνε να βαρεθείς στιγμή στις δύο ώρες της διάρκειάς της. Αυτό είναι το πρώτο και βασικό κριτήριο για το αν μια ταινία είναι πετυχημένη. Επίσης απέσπασε μια θαυμάσια ερμηνεία από τον Χρήστο Λούλη, στο ρόλο του Γιάννη Βαρουφάκη, ο οποίος απέδωσε με ιδιαίτερα πειστικό τρόπο όλα τα χαρακτηριστικά του πρωταγωνιστικού ρόλου: τον εγωκεντρισμό, την αυταρέσκεια, την άγνοια κινδύνου ενός outsider της πολιτικής και πολλά άλλα. Εκεί, όμως, που χάλασαν οι καρδιές των Συριζαίων ήταν η εκδοχή του ρόλου του Αλέξη Τσίπρα ο οποίος παρουσιαζόταν αμήχανος, αδύναμος κι εγκλωβισμένος στην ασφυκτική πίεση των δανειστών. Επίσης, δεν άρεσε η αποτύπωση των γεγονότων του καλοκαιριού του 2015 κι η εκδοχή ότι πολλοί μέσα στο ΣΥΡΙΖΑ ευχόταν να υπερισχύσει το «ναι» στο δημοψήφισμα και να πάμε σε νέο μνημόνιο.
Ερώτημα: όταν βλέπουμε μια πολιτική ταινία, πρέπει να απηχεί τις απόψεις μας για να είναι ποιοτική; Διαφορετικά ψάχνουμε να βρούμε πλάγιους τρόπους, θεωρώντας την αναντίστοιχη του μεγέθους του Κώστα Γαβρά, για να τη θάψουμε; Ή να κάνουμε υποτιμητικές συγκρίσεις σκηνών της ταινίας με σκηνές παλιών ελληνικών μιούζικαλ, υποτιμώντας ταυτόχρονα και τον αξέχαστο Δαλιανίδη; Ίσως αν ζούσαμε σε καθεστώς υπαρκτού σοσιαλισμού να έμπαινε ζήτημα να απαγορευτεί κιόλας; Το χειρότερο, όμως, είναι όταν μας ενοχλεί, περισσότερο από όλα στην ταινία, η αποτύπωση του ρόλου του αρχηγού. Πώς αντιλαμβανόμαστε άραγε το προφίλ ενός αρχηγού αριστερού κόμματος; Απόλυτος κυρίαρχος, υπεράνω κριτικής, χωρίς ανθρώπινες αδυναμίες και κακές στιγμές; Τι σόι αριστερό κόμμα, που στηρίζεται στη συλλογικότητα και τα όργανα, θα είναι αυτό που αντιμετωπίζει τον πρόεδρό του άκριτα κι εξιδανικευμένα; Δεν καταλαβαίνουμε ότι μια τέτοια λειτουργία κακομαθαίνει, αλλοτριώνει τον ίδιο τον αρχηγό κι απαξιώνει καθοριστικά τα μέλη του κόμματος;
Ο δικηγόρος του διαβόλου
