Γκούσταβ Μάλερ: Το τραγούδι της γης
Το Τραγούδι της Γης του Γκούσταβ Μάλερ είναι ένα έργο ακαταμάχητης γοητείας. Ισορροπεί ανάμεσα στα είδη της συμφωνίας και του τραγουδιού (Lied), τόσο διαφορετικών εκ της φύσης τους. Πρόκειται για έναν κύκλο έξι τραγουδιών, εκ των οποίων το πρώτο, το τρίτο και το πέμπτο τραγουδά τενόρος, ενώ τα υπόλοιπα κοντράλτο (ή βαρύτονος). Βασίζεται σε παλιά κινεζικά ποιήματα του 7ου και 8ου αιώνα, όπως αυτά ανθολογήθηκαν και μεταφράστηκαν από τον γερμανό ποιητή Χανς Μπέτγκε στη συλλογή με τίτλο «Ο κινέζικος αυλός». Τα ποιήματα αυτά προσέφεραν παρηγοριά στον Μάλερ κατά το «δύσκολο» καλοκαίρι του 1907 όταν του διαγνώστηκε δυσπλασία της καρδιακής βαλβίδας και έχασε την τετράχρονη κόρη του από συνδυασμό οστρακιάς και διφθερίτιδας. Μέσα από τη μουσική του, ο Μάλερ φαίνεται να αποδέχεται τον θάνατο χωρίς φόβο ή επιφυλάξεις και τον σκιαγραφεί ως αγλαή λύτρωση.
Το έργο θα ερμηνεύσουν η μεσόφωνος Μάιρα-Τερέζ Κάρμακ και ο τενόρος Νέιθαν Μπόουλς. Διευθύνει ο αρχιμουσικός Ντάνκαν Γουόρντ.
Την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου, στις 8.30 μμ, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Μια βραδιά με ρεμπέτικα της Κατοχής και της Αντίστασης
Τα δύσκολα χρόνια της Κατοχής, το ρεμπέτικο έγινε ένα ζωντανό χρονικό της εποχής. Η πείνα, η μαύρη αγορά, οι σαλταδόροι, οι βομβαρδισμοί, οι φυλακές αλλά και η Αντίσταση περνούν στα τραγούδια. Σε αυτά είναι αφιερωμένη η συναυλία με τίτλο «Τα ρεμπέτικα της Κατοχής και της Αντίστασης», που παρουσιάζει το Εργαστήρι Ελληνικής Μουσικής Δήμου Αθηναίων, με αφορμή την επέτειο της απελευθέρωσης της Αθήνας (12 Οκτωβρίου 1944).
Τραγουδούν η Φωτεινή Βελεσιώτου και ο Μπάμπης Τσέρτος, σε ενορχηστρώσεις και μουσική διεύθυνση του Άγγελου Ηλία.
Το Σάββατο 24 Οκτωβρίου, στις 8.30 μμ, στο Ολύμπια, Δημοτικό Μουσικό Θέατρο «Μαρία Κάλλας».
Αφιέρωμα στους δημιουργούς του νέου κύματος
Το Παρίσι της δεκαετίας του ’50 γέννησε τη Nouvelle Vague: Τραγούδια πάνω σε ποίηση, με λιτές μελωδίες και ελάχιστη οργανική συνοδεία (πιάνο ή κιθάρα). Στην Ελλάδα, ο Γιάννης Σπανός εισήγαγε το ύφος, ενώ με τον παραγωγό Αλέκο Πατσιφά καθιέρωσαν τον όρο «Νέο Κύμα». Στην παράσταση, οι Αργυρώ Καπαρού και Ερωφίλη αποδίδουν τα σημαντικότερα τραγούδια της περιόδου, συνοδευόμενες στο πιάνο από τον Νεοκλή Νεοφυτίδη. Η ηθοποιός Άννα Ψαρρά αφηγείται το χρονικό και τη δράση των δημιουργών του Νέου Κύματος,
Τα Σάββατα 17 και 24 Οκτωβρίου, στις 9.30 μμ,, στη μουσική σκηνή Stage 7 Βιργινίας Μπενάκη 7 Μεταξουργείο
Ο Γιώργος Νταλάρας τραγουδά για τον Μανώλη Γλέζο.
Όταν γεννήθηκε η ιδέα για τη δημιουργία ενός album αφιερωμένο σε ανθρώπους – ήρωες, ο Γιώργος Νταλάρας ζήτησε από τον Παντελή Κυραμαργιό, ένα τραγούδι για τον Μανώλη Γλέζο. «Του το χρωστάω» είπε και ήρθε πια η ώρα το χρέος να σβηστεί.
Το τραγούδι «Ο Παρτιζάνος» ερμηνεύει ο Γιώργος Νταλάρας σε στίχους και μουσική του Παντελή Κυραμαργιού και κυκλοφορεί ήδη στις ψηφιακές πλατφόρμες μουσικής, ως προάγγελος του album «Άνθρωποι από Φωτιά» ενώ η φυσική έκδοση του ολοκληρωμένου έργου σε μορφή βιβλίου – βινυλίου θα είναι διαθέσιμη τον Δεκέμβριο.
Ο Μανώλης Γλέζος και ο Λάκης Σάντας τη νύχτα της 30ης Μαΐου του 1941 κατέβασαν τη ναζιστική σημαία από την Ακρόπολη. Μια πράξη που ο ηρωισμός της ξεπερνούσε τα όρια της τρέλας. Εκτός από τον συμβολισμό της έδειξε τις δυνατότητες της αντίστασης και γέμισε την Ελλάδα με κάτι που έμοιαζε ξεχασμένο: ελπίδα και αίσθημα νίκης. Ο Μανώλης Γλέζος όμως δεν έγινε εθνικός ήρωας… Το αντίθετο μάλιστα. Πέρασε 16 χρόνια σε φυλακές και εξορίες και καταδικάστηκε δύο φορές σε θάνατο. Η παγκόσμια κατακραυγή προς τις αποφάσεις των ελληνικών κυβερνήσεων και οι εξέχουσες προσωπικότητες της εποχής όπως ο Πικάσο, ο Καμύ και ο Σαρτρ ήταν η υπεράσπισή του.
Μετά τη Χούντα οι διώξεις σταμάτησαν. Ο Γλέζος όμως μέχρι τα 96 του χρόνια δε σταμάτησε να ασχολείται με τα κινήματα και να παλεύει.
«Το δυσκολότερο πράγμα για μενα είναι ότι ζω και οι φίλοι μου, οι άνθρωποι που πολέμησα μαζί τους και αντιμετωπίσαμε μαζί τον θάνατο, δεν ζούνε σήμερα», έλεγε. Γι’ αυτό κράτησε την υπόσχεση που δίνανε πριν τις μάχες και τις εκτελέσεις και έζησε έναν αιώνα και για εκείνους. Έπινε κρασί και για εκείνους. Άκουγε το θρόισμα του ανέμου και για εκείνους.
Επομένως αυτό το τραγούδι είναι για τον Μανώλη Γλέζο αλλά και για εκείνους.
Οι Μουσικές αναγνώσεις της ΕΠΟΧΗΣ
Νατάσα Παπαδοπούλου- Τζαβέλλα: «Πάνος Τζαβέλλας – από ατσάλι και βελούδο»
Το να είσαι σύντροφος για 38 χρόνια ενός σπουδαίου αγωνιστή και συγχρόνως να συμπορέυεσαι και να υπηρετείς μαζί του, ως ερμηνέυτρια, τη θεία του εμονή στη δημιουργία αλλά και στην διάδοση του κοινωνικού και πολιτικού τραγούδιού, αποτελεί αναμφίβολα, ένα γεγονός ηθικής ευθύνης απέναντι στην μνήμη του αλλά και στην ιστορία. Η Νατάσα Παπαδοπούλου- Τζαβέλλα επωμίζεται επάξια αυτή την ευθύνη και αναβιώνει με συγκινητικές αφηγήσεις, τις αναμνήσεις και τις ιστορίες της κοινής τους ζωής στο βιβλίο της «Πάνος Τζαβέλλας – από ατσάλι και βελούδο». Mία κατάθεση που το προσωπικό αποκτά δύναμη ως μαρτυρία μιας εποχής και γίνεται τεκμήριο πολύτιμο για όσα έζησε, αγωνίστηκε και οραματίστηκε ο ένας και μοναδικός, ο σύντροφός μας, Πάνος Τζαβέλλας. Ο τροβαδούρος της κοινωνικής διαμαρτυρίας, ο αντάρτης που κουβαλούσε βαθιά μέσα του τον πόνο της ήττας, την οποία δεν παράδέχθηκε ποτέ. Η Νατάσα μιλάει γι’ αυτόν και ο λόγος της ρέει με ειλικρίνεια, πλούσιος σε συναισθήματα, πίστη, αγάπη, συντροφικότητα. Η ίδια γράφει: «Με δίδαξες τη δύναμη που έχει το τραγούδι -η Τέχνη γενικότερα- και βάδισα πάνω στον δρόμο που εσύ και η γενιά σου είχατε χαράξει και τήρησα την υπόσχεση που σου είχα δώσει: θα κάνω ό,τι μπορώ για να μείνει ζωντανή στη μνήμη του λαού, και της νεολαίας κυρίως, η γενιά της ΕΠΟΝ […]Τώρα που σου γράφω αυτές τις γραμμές είμαι 75 χρονών και συνεχίζω. Ως το τέλος, Πάνο μου». (Από την έκδοση).
Το βιβλίο που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαζήση έχει τη επιμέλεια της Αναστασίας Βούλγαρη και περιέχει σπανιο αρχειακό υλικό που το καθιστά απαραίτητο στη βιβλιοθήκη μας. Κλείνω με ένα απόσπασμα από ένα ποίημα του Μανώλη Γλέζου για τον Πάνο Τζαβέλλα: Σε χάσαμε Πάνο Τζαβέλλα/ και σε ψάχνουμε σ’ όλα τα μονοπάτια της μνήμης / σ’ όλες τις κρυψώνες της θλίψης/ ν’ ακούσουμε τη φωνή σου,/το τραγούδι και το πάθος σου.
Εκδήλωση για το βιβλίο διοργανώνουν οι Εκδόσεις Παπαζήση και ο Δήμος Ζωγράφου την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου 2026, στις 7 μμ, στην Αιθουσα του Μουσείου Μαρίκα Κοτοπούλη στου Ζωγράφου.
