Όταν παρακολουθείς έναν υποψήφιο δήμαρχο να κάνει πανελλήνιο ρεκόρ παρουσίας, λίγο πριν τις εκλογές, σε αγιασμούς σχολείων και ταυτόχρονα να είναι έτοιμος να πάρει τα άρματα για να γίνει η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) μητροπολιτικό πάρκο, κράτα μικρό καλάθι. Κυρίως όταν κατάγεται από την μεγάλη των πασόκων σχολή, από την οποία έχουν αποφοιτήσει με άριστα πολλοί «γενίτσαροι» που «κοσμούν» κορυφαία υπουργεία και αποτελούν τους πιο ακραιφνείς υποστηριχτές του μητσοτακικού νεοφιλελευθερισμού. Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης επέλεξε να υπηρετήσει διά της πλαγίας οδού τα κυβερνητικά σχέδια που δίνουν γη και ύδωρ στα επιχειρηματικά συμφέροντα που συντάσσονται γύρω από το «φιλέτο» της ΔΕΘ. Απέναντι στην πρόταση για τοπικό δημοψήφισμα για τη ΔΕΘ, κάνοντας μια μνημειώδη λεκτική κωλοτούμπα, διευκρίνισε πως «η διοίκηση και ο ίδιος είναι υπέρ των δημοψηφισμάτων, όχι όμως στη λογική του πολιτικού ακτιβισμού αλλά στη βάση αυτών που προβλέπει ο νόμος»!
Στη συνεδρίαση της 10ης Μαρτίου του Δημοτικού Συμβουλίου Θεσσαλονίκης κατατέθηκε προς ψήφιση η πρόταση της δημοτικής παράταξης Πόλη Ανάποδα, με στόχο να γίνει τοπικό δημοψήφισμα για το ζήτημα της ΔΕΘ. Το ψήφισμα αυτό κατατέθηκε μαζί με άλλες δυο παρατάξεις, στην αρχή με τη “Θεσσαλονίκη για όλους” (Σπύρος Πέγκας) και στην συνέχεια με την στήριξη της παράταξης “Όλοι Εμείς” (Δρόσος Τσαβλής). Έτσι ξεκινάει ένας σημαντικός τοπικός αγώνας για την αποτροπή της επιτόπιας ανάπλασης της ΔΕΘ και την εξαφάνιση κάθε δυνατότητας να αποκτήσει η πόλη της Θεσσαλονίκης ένα Μητροπολιτικό Πάρκο. Το μεγάλο στοίχημα αν οι πολίτες της Θεσσαλονίκης θα μπορέσουν εκφραστούν, για ένα τόσο σημαντικό θέμα, που αφορά το μέλλον και την ανάσα της πόλης.
Ο Νόμος 4555/2018 θέτει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για τη διεξαγωγή τοπικών δημοψηφισμάτων για κρίσιμα τοπικά ζητήματα σε επίπεδο Δήμου ή Περιφέρειας και η Θεσσαλονίκη έχει αποδείξει πως μπορεί να διοργανώσει ένα τέτοιο δημοψήφισμα, όπως έγινε το 2014 όταν υπήρχε κίνδυνος ιδιωτικοποίησης του νερού. Το ερώτημα που προτείνεται για το τοπικό δημοψήφισμα στον Δήμο Θεσσαλονίκης είναι το εξής: “Συμφωνείτε το εκθεσιακό κέντρο της ΔΕΘ να μετατραπεί σε Μητροπολιτικό Πάρκο Υψηλού Πρασίνου, πολιτισμού και αθλητισμού, χωρίς νέες κατασκευές, όπως ξενοδοχείο ή εμπορικό κέντρο, και ταυτόχρονα (α) να διατηρηθούν μόνο τα περίπτερα με θεσμικά αποδεδειγμένη ιστορική αξία και μνήμη, ώστε να ανακαινιστούν και να φιλοξενούν ήπιες εκθεσιακές και πολιτιστικές δραστηριότητες, (β) οι μεγάλες εκθεσιακές δραστηριότητες να μεταφερθούν σε νέες εγκαταστάσεις στα δυτικά της πόλης;”
Το σχέδιο ψηφίσματος ζητά από τη διοίκηση και τις αρμόδιες υπηρεσίες να ετοιμάσουν και να καταθέσουν στο Δημοτικό Συμβούλιο σε εύλογο χρονικό διάστημα εισήγηση για την απόφαση προκήρυξης του δημοψηφίσματος, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο νόμο. Και προτείνει, επίσης, τη συντονισμένη διεξαγωγή ανάλογων δημοψηφισμάτων σε όλους τους Δήμους του πολεοδομικού συγκροτήματος, εφόσον το ζήτημα είναι υπερτοπικής σημασίας. Ήδη ο Δήμος Νεάπολης-Συκεών έχει υιοθετήσει σχετικό ψήφισμα. Σε κάθε περίπτωση, αν το Δημοτικό Συμβούλιο Θεσσαλονίκης δεν υιοθετήσει την πρόταση, οι παρατάξεις είναι αποφασισμένες να προχωρήσουν σε συλλογή των απαιτούμενων υπογραφών που απαιτεί ο νόμος για να διεξαχθεί ένα τοπικό δημοψήφισμα και αντιστοιχούν στο 10% των εκλογέων του Δήμου.
Οι πρόσφατες δηλώσεις του διευθύνοντα συμβούλου και εκτελεστικού διευθυντή του Υπερταμείου επιβεβαιώνουν περίτρανα αυτό που τα κινήματα της πόλης φωνάζουν εδώ και καιρό: το σχέδιο ανάπλασης της ΔΕΘ είναι ακόμα ένα έγκλημα κοινωνικό, περιβαλλοντικό και οικονομικό. Το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι η «αξιοποίηση» ενός από τα ακριβότερα οικόπεδα της χώρας. Σύμφωνα λοιπόν με αυτές τις δηλώσεις, το κόστος της σχεδιαζόμενης «ανάπλασης» της ΔΕΘ μετά από διαδοχικές αυξήσεις (125 εκατ. – 180 εκατ. – 200 εκατ. – 300 εκατ.) εκτοξεύεται πλέον στα 370 εκατ. ευρώ και το μίγμα χρηματοδότησης αλλάζει και ως δια μαγείας εξαφανίζεται η συμμετοχή της ΔΕΘ. Αυτό ένα πράγμα μόνο μπορεί να σημαίνει: σχέδιο να παραχωρηθεί και η εκθεσιακή δραστηριότητα στον ιδιώτη, κάτι που θα σημαίνει το ολοκληρωτικό ξεπούλημα της Έκθεσης σε εταιρεία real estate.Με αυτά τα παιχνίδια και τις αλλεπάλληλες παλινωδίες, έχει τιναχτεί στον αέρα και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του έργου. Από το 2026 και τον υποτιθέμενο εορτασμό για τα 100 χρόνια σε νέα Έκθεση, έχουμε φτάσει στο 2031 και βλέπουμε. Το κέντρο της πόλης θα μετατραπεί ξανά σε ένα απέραντο εργοτάξιο με ανυπολόγιστες περιβαλλοντικές και οικονομικές συνέπειες. Ήρθε, λοιπόν, η ώρα να δοθεί η δυνατότητα να εκφράσει την άποψή της η τοπική κοινωνία. Η Πόλη Ανάποδα, μαζί με όσο δυνατόν περισσότερες παρατάξεις, φορείς, συλλογικότητες, σωματεία και πρωτοβουλίες, ξεκινά καμπάνια συλλογής υπογραφών για να αιτηθεί τοπικό δημοψήφισμα. Είναι πολύ κρίσιμο αυτός ο δύσκολος αγώνας να πετύχει και να αποτελέσει την πυξίδα για μελλοντικές διεκδικήσεις της κοινωνίας των πολιτών.
Πάνος Δημητρούδης
