Του Γιάννη-Ορέστη Παπαδημητρίου
«Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ μας λέει ότι οι άνθρωποι σ’ όλον τον κόσμο δεν δέχονται πια τη λιτότητα για τις εργαζόμενες οικογένειες, την ίδια στιγμή που οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι». Αυτή τη φράση έγραψε στο τουίτερ του την 26η Ιανουαρίου ο Δημοκρατικός γερουσιαστής του Βερμόντ, Μπέρνι Σάντερς, ενώ δύο μόλις εβδομάδες αργότερα, η υποστήριξή του στη νέα ελληνική κυβέρνηση, την οποία αντιλαμβανόταν μέσα απ’ την υπερατλαντική απόσταση ως ρήξη με τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές, θα γινόταν έμπρακτη. Με επιστολή του στην επικεφαλής του Ομοσπονδιακού Αποθέματος στις 10 Φεβρουαρίου, ζητούσε να χρησιμοποιήσει τη θέση της ως μοχλό πίεσης στην ΕΚΤ για τη διάσωση της Ελλάδας, ενώ αντίστοιχες θέσεις υπέρ της «αντιμνημονιακής» στροφής ανέπτυξε και σε αρθρογραφία του στον Guardian και τη Huffington Post.
Δεν ήταν όμως η τοποθέτησή του αυτή το γεγονός που κατέστησε τον 72-χρονο γερουσιαστή πρώτη είδηση στα παγκόσμια ΜΜΕ. Η διασημότητα του Σάντερς ήρθε τον Απρίλη, όταν ανακοινώθηκε ότι θα ανταγωνιζόταν την υποψηφιότητα της Χίλαρυ Κλίντον για το χρίσμα των Δημοκρατικών στις επερχόμενες προεδρικές εκλογές του 2016.
Υπέρμαχος του αμερικάνικου παρεμβατισμού
Η Χίλαρυ Κλίντον έγινε γνωστή στο ευρύ κοινό με τον γνωστό υποτιμητικό τρόπο που επιφυλάσσεται στις γυναίκες: ως σύζυγος ενός διάσημου άντρα. Εν έτει 2015, ωστόσο, ο σύζυγός της είναι λίγο πολύ εξαφανισμένος από το προσκήνιο, ενώ η ίδια κατείχε μέχρι πρότινος ένα απ’ τα πιο κρίσιμα πόστα του αμερικάνικου πολιτικού συστήματος, αυτό της υπουργού Εξωτερικών. Το διάστημα 2009-2013, απ’ τα χέρια της πέρασαν όλες οι κινήσεις του αμερικάνικου παρεμβατισμού, τον οποίο άλλωστε υποστηρίζει ένθερμα σε κάθε δημόσια εμφάνισή της. Ανάμεσά τους, βρίσκεται και η απόφαση χρηματοδότησης τμήματος των εξεγερμένων της Συρίας για την ανατροπή του Άσαντ, που θα έπαιζε καθοριστικό ρόλο αργότερα στην ανάπτυξη του Ισλαμικού Κράτους, θέση την οποία η Χίλαρυ προωθούσε συστηματικά, κόντρα στην αντίθετη άποψη του Ομπάμα.
Ακόμα κι εκτός του κορυφαίου υπουργείου, όμως, η σταδιοδρομία της Χίλαρυ σημειώνει αρκετές μελανές στιγμές και από το 2001, όταν έμπαινε για πρώτη φορά στη Γερουσία, μέχρι σήμερα που διεκδικεί την Προεδρία των ΗΠΑ, έχει δώσει σαφές στίγμα ένταξης στις δεξιότερες πτέρυγες των Δημοκρατικών. Πολυσχολιασμένη είναι η υποστηρικτική της στάση –η οποία αίρεται μόνο όταν θέλει να φάνει συγκρουσιακή εν όψει κάποιας εκλογικής αναμέτρησης– απέναντι στις διάφορες «εμπορικές συμφωνίες», τα νομοσχέδια-βιτρίνες με τα οποία από καιρού εις καιρόν, ενισχύονται τα συμφέροντα των μεγάλων εταιριών εις βάρος της δημοκρατικής λειτουργίας. Χαρακτηριστικά, για την περιβόητη ΤΤΙΡ που θα αλλάξει ριζικά το πολιτικό-οικονομικό περιβάλλον σε όλον τον δυτικό κόσμο, η Χίλαρυ δήλωνε ότι αποτελεί «πρότυπο» (“gold standard”, συγκεκριμένα), μέχρι να τη φωτίσει μια όψιμη αριστεροσύνη, αναγκαία στον αγώνα της για το χρίσμα.
Στο πλευρό των οικονομικών λόμπι
Μ’ αυτό το υπόβαθρο, δεν προκαλεί καμία έκπληξη η συχνή εμπλοκή του ονόματός της σε αμφιβόλου νομιμότητας υποθέσεις. Ελάχιστος καιρός έχει περάσει άλλωστε απ’ όταν έγινε σάλος με την αποκάλυψη ότι στη θητεία της στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, χρησιμοποιούσε ιδιωτικό σέρβερ για την επικοινωνία στα ζητήματα του υπουργείου. Ακόμα κι αυτό, όμως, ωχριά μπροστά στην ιστορία του Φιλανθρωπικού Ιδρύματος των Κλίντον, η δράση του οποίου εκτείνεται από τη «βοήθεια» στα θύματα της Αϊτής με την κατασκευή καταλυμάτων στα οποία γρήγορα αποκαλύφθηκε η απουσία οποιασδήποτε έγνοιας για ζητήματα υγείας (άνοδος θερμοκρασίας, μούχλα, καρκινογόνα υλικά στην κατασκευή), μέχρι τη συμμετοχή 19 ξένων κυβερνήσεων στη χρηματοδότησή του, η φιλανθρωπική διάθεση των οποίων εξηγείται εύκολα αν αναλογιστεί κανείς ότι σ’ αυτά συγκαταλέγονται μεταξύ άλλων η Σαουδική Αραβία, το Κουβέιτ και το Κατάρ, την εποχή που η Χίλαρυ κατείχε το Υπουργείο Εξωτερικών.
Συνυπολογίζοντας και τις συμμετοχές πολλών «ολιγαρχών» της αμερικάνικης οικονομίας στις διαδικασίες χρηματοδότησής του, μεγάλο μέρος του αμερικάνικου τύπου οδηγήθηκε στο συμπέρασμα πως το Ίδρυμα δεν αποτελεί παρά την πρόσοψη ενός λόμπι, μιας λέσχης συνάντησης πολιτικών με το μεγάλο κεφάλαιο – συχνό φαινόμενο στα ανώτερα στελέχη των Ρεπουμπλικάνων (όπως ο Νιούτ Γκίνγκριτς και ο Τζον Μακέιν που έχουν εμπλακεί σε παρόμοιες υποθέσεις), το οποίο μέσω του ζεύγους Κλίντον, έφτασε και στους Δημοκρατικούς.
Στον αντίποδα ο Σάντερς
Αυτές οι «επικίνδυνες σχέσεις» του ζεύγους Κλίντον αποτυπώνονται στις λίστες των δωρητών στις προεκλογικές καμπάνιες των δύο υποψηφίων. Εκεί που ο Σάντερς εισπράττει μικρά ποσά υποστήριξης από σωματεία και συνδικάτα μηχανοδηγών, φορτηγατζήδων, εκπαιδευτικών και άλλων, η πρώην υπουργός δέχεται εξαψήφιες δωρέες από τα μεγάλα ονόματα του χρηματοπιστωτικού τομέα (Goldman Sachs, JP Morgan, Merrill Lynch, Citigroup) και της βιομηχανίας (21st Century Fox, Time Warner).
Παρότι η Χίλαρυ προβλέπεται να κερδίσει το χρίσμα με μεγάλη διαφορά, ο ανταγωνισμός που δέχεται από τον Σάντερς έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον των προοδευτικότερων φωνών των ΗΠΑ, καθώς έχει φέρει στο προσκήνιο ένα αριστερό κομμάτι που μέχρι τώρα κρυβόταν στους Δημοκρατικούς. Όντας δηλωμένος σοσιαλιστής, φέροντας δηλαδή περήφανα – έστω και στη μετριοπαθή της εκδοχή – τη «βρισιά» που αντιμετώπιζε αμυντικά ο Ομπάμα, έχει ακολουθήσει μια καμπάνια στην οποία υπερτερεί ο προπαγανδιστικός και όχι ο προεκλογικός χαρακτήρας. Στις περιοδείες του, επικεντρώνεται στην αναγκαιότητα της σύγκρουσης με τους κολοσσούς της Wall Street, στην οικονομική ανισότητα, στη φορολογική ασυλία των πλουσίων, στην κατάργηση των διδάκτρων στα πανεπιστήμια που θα τερμάτιζε τη σπέκουλα των φοιτητικών δανείων – μιλάει ακόμα και για «ταξικό πόλεμο». Η δουλειά του Σάντερς έχει κατά γενική ομολογία ωθήσει τη Χίλαρυ στο να ασπαστεί μια αριστερότερη ρητορική, η οποία ακόμα κι αν ακυρωθεί μετεκλογικά (όπως μάλλον θα γίνει), δεν θα έχει αφήσει το πολιτικό πεδίο ανεπηρέαστο. Και η όποια ασυνέπειά της πιθανής μέλλουσας Προέδρου, ίσως να της γυρίσει μπούμερανγκ με ανεπιθύμητη μορφή.
Υ.Γ.: Η Χίλαρυ στηρίζεται από πρόσωπα όπως η Λένα Ντάναμ, ο Μόμπυ και η Έιμι Πόλερ, που έχτισαν το δημόσιο προφίλ τους δήθεν καταφερόμενοι ενάντια στις κοινωνικές αδικίες. Το αντιφατικό τους δέος μπροστά στην εικόνα της «πρώτης γυναίκας Προέδρου», λέει πολλά περισσότερα απ’ τις δηλωμένες πολιτικές τους προτιμήσεις.
