Με τη δημοσιοποίηση των προτάσεών της για την Τοπική Αυτοδιοίκηση η ΕΛΑΣ συμπληρώνει σιγά-σιγά την ιδεολογική και πολιτική της ταυτότητα. Τις ανακοίνωσε σε προετοιμασμένη εκδήλωση στο Σεράφειο ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας, προφανώς για να προσδώσει μεγαλύτερη βαρύτητα. Μέρες πριν τα φιλικά μέσα έδιναν στην εκδήλωση ευρύτερη πολιτική στόχευση με προσκλήσεις στελεχών της ΤΑ από όλους, σχεδόν, τους πολιτικούς χώρους. Αναφέρονται και ονόματα: Χαρδαλιάς, Αρναουτάκης, Κιζίρογλου, Δούκας, Μώραλης, Αγγελούδης, Ζαχαριάδης κ.ά. Αυτό θα προσέδιδε ηγετικότητα στην ΕΛΑΣ και τον αρχηγό της. ΝΔ και ΠΑΣΟΚ, ωστόσο, το εμπόδισαν. Δεν προσήλθαν, επίσης, στελέχη που προέρχονται από τον ΣΥΡΙΖΑ ή τη Νέα Αριστερά συμπεριλαμβανόμενου και του Κ. Ζαχαριάδη. Η συμμετοχή πολιτών και ανθρώπων της ΤΑ, δεν ήταν ευκαταφρόνητη, όμως «η μεγάλη σύναξη του καλοκαιριού», όπως έγραφαν φιλικοί αρθρογράφοι, δεν έγινε.
Τα σπαράγματα του Κλεισθένη
Σε μεγάλο βαθμό οι γενικές παραδοχές του Σχεδίου Αριστοτέλης, όπως ο ρόλος της Αυτοδιοίκησης, ανήκουν στην Αριστερά, ιδίως ανανεωτική και ριζοσπαστική, όμως δεν ομολογήθηκε για ευνόητους λόγους. Πολλά τα σπαράγματα από την εισηγητική έκθεση του Κλεισθένη, δηλαδή από τη νομοθέτηση της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Αναφέρομαι στους μητροπολιτικούς συνδέσμους συνεργασίας σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, ως πρώτο βήμα, στις οικονομικές πηγές που θα στηρίξουν αυτόνομη λειτουργία, αναπτυξιακό ρόλο δήμων, συμμετοχικό προϋπολογισμό, δημοψηφίσματα, ενίσχυση κοινοτήτων κ.ά.
Ωστόσο, η εμβληματική παρέμβαση της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ δεν αναφέρεται καθόλου ούτε ο Κλεισθένης, παρά μόνο μια φορά για μια αποτυχημένη πτυχή του – με επιμονή του ίδιου του Α. Τσίπρα και διαφωνία των αρμόδιων υπουργών – όπως η διάσπαση των δήμων σε Κέρκυρα, Κεφαλονιά, Λέσβο, Σάμο. Όλοι σήμερα γνωρίζουμε ότι απέτυχαν.
Εντούτοις το σχέδιο προβλέπει διασπάσεις δήμων σε ευρεία έκταση, 100-150 νέοι δήμοι. Με τι μέσα οικονομικά και προσωπικό; Υπάρχει σχέση με όσα ισχύουν στην Ευρώπη και τα επικαλείται; Εάν δεν εισηγήθηκε το μέτρο χωρίς μελέτη, τότε συνδέεται με μικροπολιτικές βλέψεις, δηλαδή ικανοποίηση τοπικισμών. Το πρόβλημα ασφαλώς υπάρχει, αλλά δεν αντιμετωπίζεται έτσι.
Στον Κλεισθένη η άμβλυνση του προβλήματος των μεγα-δήμων επικεντρωνόταν στην ενίσχυση του ρόλου των κοινοτήτων, με τη διαβούλευση, τα τοπικά δημοψηφίσματα, την αποκέντρωση και τον εκδημοκρατισμό, τη μείωση της εξουσίας του κεντρικού δήμου. Μερικά απ’ αυτά τα περιλαμβάνει και το σχέδιο. Δεν είδαμε, όμως, να προβλέπει -όπως ο Κλεισθένης- εκλογή κοινοτικών συμβουλίων στις κοινότητες, μόνο αυτόνομη – οικονομική ενίσχυση.
Οι αποκεντρωμένες αυτοδιοικήσεις, δυστυχώς δεν καταργούνται
Οι πηγές οικονομικής αυτονόμησης, πολύ σωστά, περιλαμβάνουν και τον «Φιλόδημο» με το επίθετο νέος. Ο θεσμός δούλεψε πολύ θετικά διότι εξοικονομούσε πόρους με τους οποίους χρηματοδοτούσε τους δήμους. Οι δήμαρχοι, όλου του πολιτικού φάσματος, είχαν να λένε. Ο κεντρικός πολιτικός λόγος (πχ σε πολλά περιφερειακά συνέδρια), εντούτοις, δεν τον πολυδιαφήμιζε. Ενώ το σχέδιο έχει ένα πολύ ενδιαφέρον κομμάτι για την αρχή της γεωγραφικής ισότητας ως πρώτη θεσμική εγγύηση του Αριστοτέλη προβλέποντας διάφορα μέτρα για να την υλοποιήσει, δεν κάνει μνεία στο Μεταφορικό Ισοδύναμο.
Το σχέδιο προβλέπει την κατάργηση των αποκεντρωμένων διοικήσεων και μεταφέρει προσωπικό και αρμοδιότητες στις περιφέρειες. Σωστά αναφέρεται στον αρνητικό γραφειοκρατικό τους ρόλο. Οι εισηγητές, όμως, του μέτρου δεν γνώριζαν ότι είναι συνταγματικά κατοχυρωμένες και δεν καταργείται ο θεσμός έτσι. Ούτε μπορεί να ταυτιστεί – στην περιφέρεια – ο ελεγκτής με τον ελεγχόμενο.
«Το σχέδιο Αριστοτέλης δεν είναι μεταρρύθμιση για μια κυβερνητική θητεία. Είναι μεταρρύθμιση για τις επόμενες γενιές». Η φράση αυτή στην ομιλία του Α. Τσίπρα θέτει πολύ σοβαρό ζήτημα: με τη διαβούλευση ποιων δυνάμεων συγκροτήθηκαν προτάσεις τόσο σοβαρές για το μέλλον; Από μερικές μόνο επιτροπές ειδικών; Τόσο γρήγορα; Ο Κλεισθένης χρειάστηκε διαβούλευση ενάμιση χρόνου με συμμετοχή αυτοδιοικητικών, ειδικών, εργαζομένων στους δήμους, υπαλλήλων στο υπουργείο κ.ά.
Η απλή αναλογική στα αζήτητα
Το δια ταύτα, το εκλογικό σύστημα. Υποστήριξε ο ομιλητής: «Τα πραγματικά προβλήματα, κατά την άποψή μας, απαιτούν δημάρχους με αυξημένη πλειοψηφία. Το σύστημα των δύο γύρων που εφαρμόστηκε με μικροαλλαγές στη χώρα τα τελευταία 50 χρόνια λειτούργησε αποτελεσματικά. Η πρότασή μας είναι λοιπόν, εκλογή δημάρχου και περιφερειάρχη, όπως γίνεται στις περισσότερες ευρωπαϊκές πόλεις, με ποσοστό 50%+1 ψήφο και αν αυτό δεν επιτυγχάνεται στον πρώτο γύρο, τότε να ακολουθεί και β’ γύρος μεταξύ των δύο πρώτων». Ξεχάστηκε η πάγια θέση της ανανεωτικής και ριζοσπαστικής Αριστεράς, η απλή αναλογική στην ΤΑ. Δηλαδή στο δημοτικό συμβούλιο να φθάνουν οι φωνές όχι μόνο των κομμάτων, αλλά και των κινημάτων, ομάδων πολιτών με ευαισθησίες κάθε είδους. Ο δήμαρχος να εκλέγεται έμμεσα. Όπως ακριβώς προβλέπει ο Κλεισθένης, όπως έγιναν οι εκλογές μία φορά. Αυτό ούτε καν αναφέρεται για λόγους… προφύλαξης.
ΥΓ. Δύο κορυφαία γεγονότα θα μπορούσε να σχολιασθούν στο Σεράφειο: το απαράδεκτο νομοσχέδιο για το νερό, που κλέβει περιουσιακά στοιχεία από τους δήμους και πάνε στο κράτος, και ο πρόσφατα ψηφισμένος θηριώδης κώδικας για την ΤΑ, απαράδεκτος όχι μόνο για το εκλογικό σύστημα Λιβάνιου, για το οποίο το σχέδιο της ΕΛΑΣ προβλέπει την κατάργηση.
Credits photo : Τατιάνα Μπόλαρη/ Eurokinissi
