Προεκλογική αφίσα του AfD που στρέφεται κατά του ενδεχόμενου κυβέρνησης συνεργασίας μεταξύ CDU και Die Linke (Φωτο: AfD / Facebook).
Είναι ακροδεξιοί και δεν το ξέρουν. Πολλοί ψηφοφόροι στο κρατίδιο της Ανατολικής Γερμανίας Σαξονία-Άνχαλτ θεωρούν τη φασιστοειδή Εναλλακτική για Γερμανία AfD τον μοναδικό αυθεντικό προστάτη του «μικρού ανθρώπου». Τι και αν οι αντίπαλοί της την κατηγορούν για ρατσισμό, ναζιστική φρασεολογία και δουλική υποταγή στο μεγάλο κεφάλαιο. Όλα «fake news», αντιτείνουν. Η Εναλλακτική θέλει να ξαναβρεί τη χαμένη τιμή των Γερμανών για την απώλεια της οποίας ευθύνονται τα «παλιά» συστημικά κόμματα. Και προς τον σκοπό αυτό αναβιώνει το πάλαι ποτέ δημοφιλές σύνθημα – «Deutschland über alles», η Γερμανία πάνω από όλα. Το ότι αυτή την παρόλα καταχράστηκαν κάποτε οι ναζί, δεν μειώνει στο παραμικρό την αξία της. Κάτι που είναι σωστό, τονίζουν, δεν γίνεται λάθος, επειδή το λένε οι λάθος άνθρωποι.
Τρικυμία στο κρανίο; Μάλλον εθελοτυφλία. Το βασικό κίνητρο των ψηφοφόρων αυτών, όπως έδειξε επιτόπια έρευνα της αυστριακής εφημερίδας Standard, δεν είναι κάποια ακραία ιδεολογία, αλλά η τυφλή μανία κατά της κυβέρνησης στο Βερολίνο, στην οποία καταλογίζουν πως έχει αφήσει την επαρχία, κυρίως την ανατολικογερμανική, στην τύχη της, και νοιάζεται μόνο για τους «λεφτάδες» και τους «τοκογλύφους» των τραπεζών. Η δίψα για εκδίκηση θολώνει έτσι το μάτι και τους κάνει να παραβλέπουν την εκτίμηση της Επιτροπής Προστασίας του Συντάγματος (Verfassungsschutz), ότι η Εναλλακτική στη Σαξωνία-Άνχαλτ είναι «σίγουρα» ακροδεξιά –πιο ακροδεξιά δηλαδή δεν γίνεται.
Το αν οι ψηφοφόροι αυτοί θεωρούν εαυτούς Ακροδεξιούς ή όχι, είναι βέβαια τελικά αδιάφορο. Εκείνο που μετράει είναι ότι ταυτίζονται με το «πρόγραμμα των πρώτων 100 ημερών» της Εναλλακτικής, το οποίο αποτελεί μια επιτομή πολιτικών και κοινωνικών αγριοτήτων και το οποίο θα μπει «αυτοστιγμεί» σε εφαρμογή σε περίπτωση που η Εναλλακτική κατακτήσει την αυτοδυναμία σε έδρες στις τοπικές εκλογές της 6ης Σεπτεμβρίου και σχηματίσει δική της κυβέρνηση.
Οι θέσεις
Μερικά χαρακτηριστικά δείγματα του:
• Με το «καλημέρα» θα αρχίσουν οι μαζικές απελάσεις του νέου τύπου «της γης οι κολασμένοι» των προσφύγων και μεταναστών. Όσοι δεν απελαύνονται θα καταλήγουν αμέσως στη φυλακή. Μια νέα αστυνομία για αλλοδαπούς, κατά το πρότυπο της διαβόητης αμερικανικής ICE, θα φροντίζει να πραγματωθεί μια «ελεύθερη από ξένους χώρα». H ηγεσία της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ οραματίζεται την επέκταση τέτοιων μέτρων σε όλη τη Γερμανία. «Από τα 80 εκατομμύρια, που αποτελούν σήμερα τον πληθυσμό της χώρας, θα μπορούσαν να μείνουν τα 60», λέει στέλεχός της, ήτοι οι «καθαρόαιμοι» Γερμανοί. Τέτοιες βίαιες απελάσεις (Remigration), αν όντως συντελεστούν, θα ξεπερνούσαν κατά πολύ σε μέγεθος τις εκτοπίσεις που έκαναν οι ναζί στη Γερμανία την περίοδο 1933-1945.
• Για να ανταμειφθεί κάποιος/οια στον αθλητισμό, δεν θα αρκεί στο μέλλον να σπάει παγκόσμια ρεκόρ, ή να κατακτά ολυμπιακά μετάλλια. Θα πρέπει να είναι άσσος και στον πατριωτισμό και να τον επιδεικνύει με τον πιο εντατικό τρόπο. Διαφορετικά θα εξαιρείται από τις κρατιδιακές επιχορηγήσεις.
• Παρόμοια μέτρα προβλέπονται και για τον πολιτιστικό τομέα. Κρατιδιακή υποστήριξη θα έχουν μόνο όσοι ανεβάζουν στη σκηνή έργα γερμανών (συντηρητικών) συγγραφέων, παίζουν γερμανική παραδοσιακή μουσική, ή απεικονίζουν την «ολόξανθη» γερμανική ράτσα.
• Αντιστρόφως, θα περικοπούν εντελώς οι επιχορηγήσεις στις ευπαθείς ομάδες πολιτών: κακοποιημένες γυναίκες, ομοφυλόφυλοι, άνεργοι, άστεγοι, κλπ.
• Το σημερινό καθεστώς της ανεξάρτητης δημόσιας ραδιοτηλεόρασης θα ανατραπεί. Στη θέση του θα μπει ένας υποτελής θεσμός, που θα λειτουργεί ως μεγάφωνο της ακροδεξιάς προπαγάνδας.
Και αν εφαρμοστούν;
Τέτοια μέτρα, όσο απάνθρωπα και να’ ναι, παραβλέπονται ίσως εύκολα από όσους δεν θίγονται άμεσα από αυτά. Η ψυχρολουσία θα έρθει όμως σύντομα και γι αυτούς – το αργότερο, όταν μπει σε λειτουργία η οικονομική πολιτική της ακροδεξιάς κυβέρνησης. Κι αυτό για δύο διαφορετικούς λόγους: Πρώτον, επειδή οι παροχές στα οικονομικά ασθενέστερα στρώματα του πληθυσμού, που υπόσχεται η AfD, είναι χωρίς χειροπιαστό αντίκρυσμα. Μόνο το ένα δέκατο από αυτά, λένε οικονομολόγοι, μπορεί να χρηματοδοτηθεί από τον υφιστάμενο προϋπολογισμό, τα υπόλοιπα είναι λόγια του αέρα. Και δεύτερον, επειδή ο σχηματισμός μιας ακροδεξιάς κυβέρνησης δεν θα οδηγήσει σε αύξηση, αλλά σε μείωση των επενδύσεων ιδίως στις περιοχές της επαρχίας, που είναι «δομικά» αδύναμες, δεν διαθέτουν δηλαδή τις στοιχειώδεις υποδομές και την αγοραστική δύναμη, που τραβάνε το κεφάλαιο. «Οι επενδυτές, δυτικογερμανοί και ξένοι, το βάζουν στα πόδια στο άκουσμα μιας ακροδεξιάς κυβέρνησης» διαπιστώνει ο πρόεδρος του ινστιτούτου για οικονομική έρευνα DIW στο Βερολίνο Μαρσέλ Φράτσερ. Ελλείψει τέτοιων επενδύσεων, προσθέτει, κάθε άτομο που ζει σε τέτοιες περιοχές θα χάσει τουλάχιστον 1.600 ευρώ τον χρόνο –όσο δηλαδή και το ατομικό κόστος των θερινών του διακοπών.
Οι δυναμικές και οι τάσεις
Το αν η Εναλλακτική σχηματίσει κυβέρνηση, δεν είναι πάντως δεδομένο. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις τής δίνουν το 42% των ψήφων που αντιστοιχεί σε 39 από τις συνολικά 83 έδρες της τοπικής Βουλής. Όμως η δυναμική είναι με το μέρος της. Μια έκπληξη της τελευταίας στιγμής, ήτοι η κατάκτηση της κοινοβουλευτικής αυτοδυναμίας, δεν θα πρέπει λοιπόν να αποκλείεται.
Επιστροφή στον φασισμό; Σίγουρα θα ήταν ένα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, αν ληφθεί υπόψη, πρώτον, ότι η Εναλλακτική είναι ήδη δημοσκοπικά με 29% μακράν το πρώτο σε ψήφους στη Γερμανία και, δεύτερον, ότι η ηγεσία της στη Σαξονία-Άνχαλτ θέλει να λειτουργήσει ως «εργαστήριο τοξικής πολιτικής» για όλη τη χώρα.
Ακόμα χειρότερος θα ήταν όμως ο συμβολικός χαρακτήρας μιας ακροδεξιάς νίκης – της πρώτης μεταπολεμικά σε ένα γερμανικό κρατίδιο. Η Γερμανία ήταν μετά το 1945 το ισχυρότερο δημοκρατικό οχυρό στην Ευρώπη έναντι της Ακροδεξιάς. Οι ελίτ της είχαν πάρει τα μαθήματα από το παρελθόν και ακολουθούσαν, σε σύγκριση με άλλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, όπως οι ΗΠΑ, η Αγγλία και η Γαλλία, μια πολιτική της στρατιωτικής αυτοσυγκράτησης. Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 αυτό άλλαξε άρδην. Υπό την ηγεσία των Σοσιαλδημοκρατών, των Πράσινων και των Φιλελεύθερων, αρχικά, των Χριστιανοδημοκρατών και των Σοσιαλδημοκρατών, σήμερα, η Γερμανία επιστρέφει με πρωτοφανές τέμπο στο μιλιταρισμό. Η νέα εκδοχή του, ισχυρίζονται οι πρωτεργάτες του, δεν εμπεριέχει τους κινδύνους του παλιού, επειδή βρίσκεται υπό τον έλεγχο των δημοκρατικών θεσμών. Τι θα συμβεί όμως αν οι θεσμοί αυτοί καταρρεύσουν και δη μέσω εκλογών; Ή, έτι χειρότερα, αν η Σαξονία-Άνχαλτ λειτουργήσει ως καταλύτης για την επιβολή μιας ακροδεξιάς κυβέρνησης στο Βερολίνο; Η σύμμιξη του μιλιταρισμού με την Ακροδεξιά θα γεννούσε νέα τέρατα, που θα ήταν πολύ χειρότερα από τα παλιά. Το αν και πότε θα γίνει η γέννα, είναι άδηλο, για την κύηση είναι όμως συνυπεύθυνο το σημερινό πολιτικό κατεστημένο.
