Υπερψηφίστηκε η Ενεργειακή Συμφωνία της Ελλάδας με την (ιδιωτικών συμφερόντων) Κοινοπραξία Chevron και Helleniq, για την παραχώρηση δικαιώματος έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στη Νότια Κρήτη και Νότια της Πελοποννήσου. Η Ελλάδα μετατρέπεται στην πίσω αυλή της Ευρώπης για την ενέργεια (ήταν και είναι για το μεταναστευτικό), αυτή την αυλή που δεν μπορεί να αντέξει ούτε γλάστρα με βασιλικό (ούτε θέλει να κάθεται κανείς). Και το κάνει αυτό με την κυβέρνηση να εκμεταλλεύεται την πολεμική συγκυρία, ενόψει μιας νέας ενεργειακής (και προσφυγικής) κρίσης.
Είχαν προειδοποιήσει
Βέβαια, αν ανατρέξουμε τώρα σε επίσημες θέσεις της κυβέρνησης, κάπως το έλεγαν. Δεν πρόκειται για ξαφνική στροφή. Εμείς ίσως δεν διαβάζαμε πίσω από τις λέξεις: «Η ελληνική κυβέρνηση έχει θέσει την κλιματική αλλαγή ως βασικό στοιχείο της ατζέντας της (…) Πρόκειται για την αξιοποίηση του μοναδικού μας φυσικού περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς ως συγκριτικού πλεονεκτήματος που θα οδηγήσει σε βιώσιμη ανάπτυξη» (ΟΗΕ, 2019). «Η Ελλάδα και οι πολλοί φίλοι και γείτονές μας που βρέχονται από τη Μεσόγειο έχουμε βρεθεί στη δίνη του κυκλώνα της κλιματικής κρίσης (…) Και ενώ ενεργούμε αποφασιστικά για τον μακροπρόθεσμο μετριασμό των επιπτώσεων, είμαστε συλλογικά υπεύθυνοι διότι βραχυπρόθεσμα δεν δίνουμε αρκετή έμφαση στην προσαρμογή» (ΟΗΕ, 2023, πριν την επανεκλογή). Φτάσαμε, επομένως, στο 2026, όπου οι ενεργειακές συμφωνίες είναι η (Not at all) Green New Deal ([καθόλου] Πράσινη Νέα Συμφωνία). Σε άρθρο του ο Κ. Μητσοτάκης στους Financial Times (21.10.2025) το ανέπτυξε σε πέντε σημεία: «Πρώτον, να εστιάσουμε στην αποτελεσματική αξιοποίηση πόρων (…) Δεύτερον (…) έχει έρθει η ώρα να αφήσουμε πίσω τον “κήπο του καλού και του κακού” (…) Υπάρχουν πολλοί πόροι για τη χρηματοδότηση του υδρογόνου ως πηγής ενέργειας, αλλά πολύ λίγοι για την πυρηνική ενέργεια. (…) Τρίτον να αφοσιωθούμε εκ νέου στην εσωτερική αγορά (…) Τέταρτον χρειαζόμαστε καλύτερη διακυβέρνηση της αγοράς (…) Πέμπτο, η πράσινη μετάβαση δεν είναι δυνατόν να αποτελεί αυτοσκοπό (…) Δεν μπορούμε να επιμείνουμε σε αυτή την πορεία. Η απανθρακοποίηση είναι ζωτικής σημασίας, αλλά δεν συνιστά τον μοναδικό στόχο. Εάν πρέπει να αποδεχτούμε ορισμένες εκπομπές για κάπως μεγαλύτερο χρονικό διάστημα ώστε να σώσουμε τις βιομηχανίες μας ή να διατηρήσουμε την κοινωνική συνοχή, ας έχει». «Διαφορετικά ενδέχεται να κερδίσουμε τον αγώνα δρόμου προς την κλιματική ουδετερότητα, μόνο για να ανακαλύψουμε ότι τρέχαμε στον λάθος αγώνα. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να συμβεί αυτό», κατέληγε το άρθρο του πρωθυπουργού. Να θυμίσουμε πως κλιματική ουδετερότητα είναι η δέσμευση της ΕΕ για μετάβαση σε μια οικονομία με μηδενικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
Σαν πολλές μαζεύονται
Η συμφωνία με τη Chevron αποτελεί μια ακόμα πρόσδεση στο άρμα του Τραμπ και μια εκ νέου δέσμευση με τα ορυκτά καύσιμα. Πρόκειται για μια συμφωνία με έναν ενεργειακό κολοσσό, όταν οι εξορύξεις υδρογονανθράκων αποτελούν τεκμηριωμένα μια από τις σοβαρότερες απειλές για τα θαλάσσια οικοσυστήματα, ενώ οι σεισμικές έρευνες, οι γεωτρήσεις και οι πλατφόρμες εξόρυξης προκαλούν εκτεταμένη ρύπανση, συνεχή ηχορύπανση, απόβλητα και λειτουργικές διαρροές. Το αποτέλεσμα είναι κατεστραμμένα οικοσυστήματα, στα οποία καλούνται να επιβιώσουν οι τοπικές κοινωνίες. Παράλληλα, η συγκεκριμένη συμφωνία αναφέρει στο άρθρο 30, στην παράγραφο 3: «οι γεωγραφικές συντεταγμένες των νότιων και πλευρικών ορίων της συμβατικής περιοχής μπορούν να αναθεωρηθούν και τότε παύει να αποτελεί μέρος της συμβατικής περιοχής και όλα τα δικαιώματα του μισθωτή επί του τμήματος αυτού εκλείπουν». Η κυβέρνηση ισχυρίζεται πως πρόκειται για μια «τεχνική πρόβλεψη», η αντιπολίτευση πως ανοίγει παραθυράκι για τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας.
Αυτή τη βδομάδα, ο πρωθυπουργός στη 2η Σύνοδο για την Πυρηνική Ενέργεια στο Παρίσι άνοιξε μόνος του –χωρίς να έχει υπάρξει κάποια διαβούλευση στο εσωτερικό της χώρας, ούτε καν στο κοινοβούλιο– την πόρτα στην πυρηνική ενέργεια: «Η Ευρώπη δυστυχώς έστρεψε το πρόσωπό της από την πυρηνική ενέργεια και αυτό ήταν ένα στρατηγικό λάθος (…) Όμως τα πράγματα αλλάζουν. Η πυρηνική ενέργεια ανακάμπτει (…) Η Ελλάδα γυρνά σελίδα. Έχει έρθει η ώρα για τη δική μου χώρα να εξερευνήσει εάν η πυρηνική ενέργεια και ειδικά οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες μπορεί να διαδραματίσουν ρόλο». Στην ίδια Σύνοδο, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν (στην ίδια Σύνοδο για την Πυρηνική Ενέργεια στο Παρίσι) δήλωσε πως η Ευρώπη χρειάζεται και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την πυρηνική ενέργεια και ανακοίνωσε τη νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για τους μικρούς μοντέρνους αντιδραστήρες SMRs, με στόχο τη λειτουργία τους στην Ευρώπη από τις αρχές της δεκαετίας του 2030, όπως και την εγγύηση 200 εκατ. ευρώ από το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (ETS), για την υποστήριξη ιδιωτικών επενδύσεων. Το σύνθημα «Πυρηνική ενέργεια; Όχι, ευχαριστώ» δεν είναι κενό περιεχομένου, ούτε ξεπερασμένο. Όπως γράφει στο epohi.gr ο Δ. Τσέκερης, ενεργειακός μηχανολόγος μηχανικός, πέραν του ότι είναι μια τεχνολογία «στα χαρτιά», δηλαδή μη αποδεδειγμένη, θα έχει να διαχειριστεί η χώρα τα ραδιενεργά απόβλητα, για τα οποία δεν διαθέτει καμία υποδομή μόνιμης αποθήκευσης υψηλού επιπέδου, να υπάρξει πρόβλεψη κάλυψης σε περίπτωση πυρηνικού ατυχήματος, την οποία δεν αναλαμβάνουν ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες και θα πρέπει να επωμιστεί το βάρος το κράτος, και τρίτον να έχει την εποπτεία το κράτος, κάτι που απαιτεί διαφάνεια, αυστηρούς ελέγχους και θεσμική θωράκιση, με μια κυβέρνηση να αποτυγχάνει συστηματικά και στα τρία.
Δεν είναι, όμως, μόνο αυτές οι ενεργειακές συμφωνίες που έχει δεσμεύσει τη χώρα ο Κ. Μητσοτάκης. Είναι και η καύση απορριμμάτων, με τον προγραμματισμό δημιουργίας έξι μονάδων σε όλη την επικράτεια, ώστε να έρχονται εδώ τα σκουπίδια της Ευρώπης. Η καύση κάθε άλλο παρά φιλική προς το περιβάλλον είναι: παράγει διοξίνες, φουράνια, βαρέα μέταλλα και «παντοτινά χημικά» (PFAS) και η χωροθέτησή τους γίνεται –γιατί άραγε;– σε υποβαθμισμένες περιοχές, τις οποίες και αποτελειώνει. Ήδη ετοιμάζεται στον Βόλο, όπου οι κάτοικοι ξεσηκώθηκαν, με 12 από αυτούς να βρίσκονται κατηγορούμενοι την περασμένη εβδομάδα. Οι εννιά αθωώθηκαν και τρεις καταδικάστηκαν, με την απόφαση να επιχειρεί να στείλει μήνυμα εκφοβισμού των πολιτών που διεκδικούν να μπορούν να ζήσουν στον τόπο τους. Στην ίδια περιοχή δε είναι και τα σχέδια εγκατάστασης Πλωτής Μονάδας Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (FSRU), ένα έργο επικίνδυνο και περιβαλλοντικά καταστροφικό για το οικοσύστημα του Παγασητικού, στο πλαίσιο του Κάθετου Διαδρόμου (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουκρανία) για τη μεταφορά LNG. Δεσμεύεται, έτσι, η χώρα ξανά σε ορυκτά καύσιμα, και μάλιστα με το πανάκριβο αμερικάνικο υγροποιημένο φυσικό αέριο, ώστε να μην χαλάσουν και οι ελληνοαμερικάνικες σχέσεις.
Το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) που φέρει την υπογραφή του Κ. Μητσοτάκη προβλέπει ρητά σύστημα σχεδόν μηδενικών εκπομπών έως το 2050, βασισμένο αποκλειστικά σε ΑΠΕ και αποθήκευση. Σήμερα, οι ΑΠΕ (διόλου τυχαία) λειτουργούν χωρίς ειδικό χωροταξικό σχεδιασμό, ενώ η χώρα δεν διαθέτει έως σήμερα ούτε ένα μεγαβάτ αποθήκευσης ενέργειας σε μπαταρίες. Η ενέργεια που χάθηκε από περικοπές το 2025 θα μπορούσε να τροφοδοτήσει σχεδόν το σύνολο του αγροτικού τομέα, για να έχουμε μια εικόνα. Και συνεχίζουν να δίνουν άδειες για φαραωνικά αιολικά πάρκα, ιδιωτικών πάντα συμφερόντων, χωρίς κανέναν σχεδιασμό (αλήθεια τι απέγιναν οι ενεργειακές κοινότητες;) να αξιοποιηθεί η παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια στον τόπο μας. Το κίνημα αντιστάσεων στα βιομηχανικά αυτά πάρκα και στην προστασία βουνών και ποταμών, συνεχώς δυναμώνει, με κινητοποιήσεις κάθε εβδομάδα σε κάποιο μέρος της Ελλάδας.
Προς έναν ευρωπαϊκό ICE;
Και όσο η Ελλάδα γίνεται η περιβαλλοντοκτόνα «πίσω αυλή» της Ευρώπης, για τα μεγάλα συμφέροντα, τόσο στην άλλη «πίσω αυλή\» του μεταναστευτικού, ετοιμάζονται πογκρόμ. Την περασμένη Τρίτη η Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων του Ευρωκοινοβουλίου (LIBE) με συμμαχία του ΕΛΚ και τις τρεις ευρωομάδες της Ακροδεξιάς πέρασε πρόταση για έναν ευρωπαϊκό κανονισμό απελάσεων, με απελάσεις σε «κέντρα επιστροφής» σε πρόθυμες τρίτες χώρες, που μπορεί να μην πέρασε καν ο άνθρωπος που απελαύνεται, κράτηση έως δύο χρόνια με σκοπό την απέλαση, μαζικές συλλήψεις και επιχειρήσεις-σκούπα (ο ευρωπαϊκός ICE ετοιμάζεται), περιορισμό δικαιωμάτων και κατάργηση εγγυήσεων.
Συμφωνίες με τον διάβολο ή συμφωνίες του διαβόλου, λοιπόν, για την ελληνική κυβέρνηση. Μάλλον και τα δύο. Και αφήνει εμάς να βράζουμε στο καζάνι της υπερθέρμανσης του πλανήτη που προκαλεί για να κερδοσκοπήσει και στην κόλαση που φτιάχνει για όσους δεν ωφελούνται από το λευκό προνόμιό τους.
Στην απέξω
* Συνέδριο προπαγάνδας έστησε η γενική γραμματεία Ενημέρωσης και το ονόμασε Athens Alitheia Forum, με σκοπό να κηρύξουν πόλεμο στα fake news. Η τελευταία δήλωση του Π. Μαρινάκη σχετικά με το σκάνδαλο των υποκλοπών ήταν ότι αφορά «απλώς κάποιους ιδιώτες». Το Βήμα δημοσίευσε τη λίστα Μενουδάκου, με τους 115 στόχους των υποκλοπών του Predator ανάμεσά τους υπουργοί, βουλευτές και στελέχη της κυβέρνησης, όταν μόνο πέντε κατέφυγαν στη Δικαιοσύνη (Ανδρουλάκης, Κουκάκης, Σπίρτζης, Λαζόπουλος, Ρούσου). Ο καταδικασμένος για τις υποκλοπές Ταλ Ντίλιαν παραδέχτηκε, εμμέσως πλην σαφώς, στην εκπομπή Mega Stories με τη Δώρα Αναγνωστοπούλου, πως ήταν η ελληνική κυβέρνηση που προμηθεύτηκε το κατασκοπευτικό λογισμικό Predator: «Παρέχουμε τεχνολογία μόνο σε κυβερνήσεις και αρχές επιβολής του νόμου», είπε. Ποιος κινδυνεύει από ποιον;
* Βίντεο πρό(σ)κλησης για εθελοντική στράτευση γυναικών κύκλοφόρησε το ΓΕΣ με σύνθημα «η ευθύνη για τη πατρίδα αφορά και εμένα», για να εξυψωθεί το πατριωτικό συναίσθημα των Ελληνίδων, ενώ η Ελλάδα εμπλέκεται συνεχώς στον πόλεμο στο Ιράν.
* Διεθνής ημέρα δράσης ενάντια στον πόλεμο και τον ρατσισμό διοργανώνεται στις 28 Μάρτη, με αιτήματα: όχι στον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ ενάντια στο Ιράν και τους λαούς της περιοχής, καμία εμπλοκή της Ελλάδας, όχι ελληνικός στρατός κατοχής στη Γάζα, να κλείσουν οι βάσεις του ΝΑΤΟ, λευτεριά στην Παλαιστίνη.
Σκίτσο του Βαγγέλη Χερουβείμ
