Τους τελευταίους μήνες οι φίλοι μου με έχουν χάσει. Πριν τις διακοπές του καλοκαιριού. Και ύστερα πάλι λίγο μετά. Είναι γιατί ανεβαίναμε στη βόρεια Εύβοια. Με το Μέλισμα ΙΙΙ των εκπαιδευτικών προγραμμάτων της Λυρικής. Στήναμε μαθήματα, εργαστήρια, συναυλίες. Ποίηση, μελοποίηση, χορωδία. Στην Αιδηψό και στην Ιστιαία, σε ενήλικες και σε παιδιά του δημοτικού και του γυμνασίου. Τώρα μόλις γύρισα και θέλω να βεβαιώσω τους φίλους μου πως θα είμαι πιο συνεπής με τις συναντήσεις μας. Τώρα μόλις γύρισα και θέλω να μοιραστώ αυτά που έζησα μαζί σας.
Βλέπετε τα πράγματα από την αρχή ήταν απλά. Δημιουργούμε τα εργαστήρια ποίησης για ενήλικες στις δύο πόλεις και αντίστοιχα σε τάξεις του δημοτικού και του γυμνασίου. Στη συνέχεια, ο Μιχάλης Καλογεράκης μελοποιεί κάποια από τα ποιήματα, η Δανάη Στεργίου τα διδάσκει στις χορωδίες που δημιουργήθηκαν λίγο – πολύ από τα ίδια άτομα που συμμετείχαν στα εργαστήρια και στο τέλος φτιάχνουμε μια συναυλία μαζί και με τον Παντελή Καλογεράκη βασισμένη σε όλο αυτό το υλικό. Και τα πράγματα παρέμειναν έτσι απλά μέχρι το τέλος. Η απλότητα όμως αυτή εμπλουτίστηκε από μια απρόσμενη συνάντηση με την ίδια την ουσία της τέχνης μας. Με μια υπενθύμιση των λόγων που κάνουμε αυτό που κάνουμε, με μια απόδειξη πως τα πράγματα όντως μπορούν να γίνουνε διαφορετικά.
Βλέπετε ό,τι έγινε, υπολογίσαμε πως έγινε σε τέσσερις μήνες. Στην περίοδο αυτή γράφτηκαν εκατοντάδες ποιήματα, διορθώθηκαν, ξαναδουλεύτηκαν, συζητήθηκαν συλλογικά από τις ομάδες. Στη συνέχεια πολλά από αυτά μελοποιήθηκαν, τραγουδήθηκαν από την ίδια την κοινότητα που τα δημιούργησε. Με λίγα λόγια ένας τόπος όχι μόνο εκφράστηκε αλλά μοιράστηκε αυτή την έκφραση ως κοινό κτήμα. Κάποιος έγραφε για την απώλεια, άλλος για την ματαίωση, κάποιος για την προσδοκία. Το πώς είναι να χάνεις ένα πρόσωπο που αγαπάς, το πώς είναι να ζεις τη φύση που περιτριγυρίζει τον τόπο, το πώς είναι να είσαι μαθήτρια γυμνασίου σε μια περιφέρεια της Ελλάδας. Και στη συνέχεια άκουγε το φιλτραρισμένο βίωμα, τις σκέψεις του, τις περιγραφές του να τραγουδιούνται από την κοινότητα, να γίνονται κοινό κτήμα να επιστρέφουν ταυτόχρονα σε αυτόν και να μοιράζονται από τους ίδιους ανθρώπους που μοιράζονται και περιτριγυρίζουν τη ζωή του.
Τίποτα από αυτά φυσικά δεν θα γινόταν χωρίς του υπέροχους ανθρώπους της Αιδηψού και της Ιστιαίας. Άνθρωποι με τελείως διαφορετικό υπόβαθρο και διαφορετικά βιώματα, διαφορετική αφετηρία και διαφορετικές ηλικίες κλήθηκαν να γράψουν, να τραγουδήσουν και να εκτεθούν (οι περισσότεροι για πρώτη φορά). «Εγώ δεν έχω ασχοληθεί με την ποίηση αλλά πάμε να δούμε…». Κάπως έτσι ξεκινούσαν τα εργαστήρια. Και λίγο μετά έβλεπες ανθρώπους που σου τόνιζαν πως δεν έχουν ξαναγράψει να σχολιάζουν τους καταληκτικούς στίχους, να κουβεντιάζουν τις διορθώσεις, να μπαίνουν ξανά και ξανά στο ίδιο ποίημα για να του δώσουν νέο σχήμα. Ξανά και ξανά. Βλέπετε ακόμα και αν νομίζουμε πως η ποίηση βρίσκεται στο περιθώριο των καλλιτεχνικών πραγμάτων στην πραγματικότητα ο κόσμος έρχεται σε επαφή μαζί της πολύ περισσότερο από όσο νομίζει. Μέσα από τη μεγάλη παρακαταθήκη της μελοποίησης (για μένα ίσως το κορυφαίο πολιτιστικό επίτευγμα του 20ου αιώνα στην χώρα μας), μέσα από τη στιχουργική, μέσα από τους κοινούς τόπους των μεγάλων ποιητών του παρελθόντος. Η ποίηση είναι εδώ και καιροφυλακτεί, θέλει απλώς ένα σπρώξιμο για να βγει στην επιφάνεια. Και αυτό συνέβη με επιστέγασμα το Σάββατο 3 Οκτωβρίου στη μεγάλη συναυλία που δόθηκε.
Φυσικά εδώ πρέπει να προσθέσουμε πως καμία δημιουργική διαδικασία δεν μπορεί να αποκλείσει το τυχαίο. Έτσι μήνες σχεδιασμού έπρεπε να μεταποιηθούν αφού ο χώρος της συναυλίας άλλαξε τελευταία στιγμή λόγω καιρικών φαινομένων. Μέσα σε δύο μέρες (με επικεφαλής τον Μάριο Κακουλλή που σκηνοθετούσε την παράσταση) στήθηκε ένα μουσικό και ποιητικό συμβάν με τεράστια προσέλευση κόσμου, δημιουργική ένταση και αδιανόητη εκπομπή συναισθημάτων. «Ύδατα: Μελωδίες από τις πηγές των ατμών». Αυτόν τον τίτλο έχει πια μια από τις μέρες της ζωής μου που δεν πρόκειται να ξεχάσω ποτέ.
Μιχάλη, Παντελή, Δανάη, υπέροχοι άνθρωποι της Αιδηψού και της Ιστιαίας, υπέροχοι φίλοι (τολμώ πια να πω) της Αιδηψού και της Ιστιαίας και Εύα, Σάντρα, Άννα Μαρία, Μάριε και εσείς που όλοι μαζί δουλέψαμε για όλα αυτά, σας ευχαριστώ που μου υπενθυμίσατε γιατί αγαπώ όσα αγαπώ. Γιατί η τέχνη δεν είναι ούτε μάταιη, ούτε μόνο μοναχική, αλλά ένας τρόπος να πλησιάζουμε τους άλλους και τα μέσα μας. Γιατί είδα μπροστά μου μια κοινότητα να δημιουργείται όχι λόγω της ανάγκης ή της τύχης αλλά μέσα από μια τέχνη που γεννιέται από αυτή την ίδια. Για όλα αυτά σας είμαι ευγνώμων και από αυτή τη γραπτή γωνία σας χαιρετώ με το χέρι μου στο ύψος της καρδιάς!
