Πέθανε στις 13 Αυγούστου σε ηλικία 78 ετών, ο Θανάσης Ρεντζής, ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Έλληνες σκηνοθέτες. Ένας πολυπράγμων ερευνητής των δυνατοτήτων του σινεμά ο οποίος «έψαχνε», διερευνούσε, στοχαζόταν, με λίγα λόγια δεν «βολεύονταν» και πάντοτε αναζητούσε το «κάτι άλλο». Μια ιδιαίτερη περίπτωση παθιασμένου δημιουργού που γι’ αυτόν η τέχνη (και ο κινηματογράφος ως μέρος της) αποτελούσε ένα ανεξάντλητο πεδίο εξερευνήσεων και πειραματισμών μέσα από την εποικοδομητική περιέργεια και τη δημιουργική αμφισβήτηση. Έτσι «μας έδειξε ότι υπάρχει και ένας άλλος κινηματογράφος που προτείνει, που δείχνει το διαφορετικό, που μας μιλά για κάτι που θα δούμε να προβάλλεται πολύ, μετά από πολλά χρόνια», όπως γράφει ο κριτικός κινηματογράφου Γιάννης Φραγκούλης σε κείμενό του για τον Ρεντζή στο filmandtheater.gr.
Η πρώτη του ταινία (σε συν-σκηνοθεσία με το Νίκο Ζερβό) ήταν το «Μαύρο+Άσπρο» το 1973. Όμως πριν από αυτό και μετά τις σπουδές του στην Ανωτάτη Σχολή Θεάτρου-Κινηματογράφου της Αθήνας είχε αρχίσει να «σκαλίζει» την επιφάνεια για να δει τι μπορεί να κρύβεται από πίσω! Αρχικά, το 1968, μαζί με φίλους του που είχαν τις ίδιες ανησυχίες, ίδρυσαν μια ερευνητική διεπιστημονική ομάδα που είχε στο επίκεντρο τον Κινηματογράφο, τα Μαθηματικά και την Κυβερνητική. Και το 1969 μαζί με τον Δημήτρη Σπέντζο ίδρυσαν το Κέντρο Πειραματικού Κινηματογράφου, που υπήρξε κατά κάποιον τρόπο ο χώρος όπου ο Θανάσης Ρεντζής ξεδίπλωσε τις ανησυχίες και τη δημιουργικότητά του.
Το 1975, με τη «Βιο-Γραφία» κάνει ουσιαστικά την πρώτη δυναμική του εμφάνιση στο χώρο του πειραματικού κινηματογράφου. Ταινία όπου το κινούμενο σχέδιο συνυπάρχει με πραγματικούς ηθοποιούς κέρδισε στο 16ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης το 3ο Βραβείο καλύτερης ταινίας και το Βραβείο Κοινού και εκπροσώπησε την Ελλάδα σε διάφορα διεθνή φεστιβάλ.
Το 1979, με το «Corpus» ο δημιουργός «πραγματεύεται το ανθρώπινο σώμα με μια έννοια πολύ γενική, αλλά ταυτόχρονα και εφτά προτάσεις οπτικοακουστικής απόδοσης ισάριθμων θεμελιωδών αντιλήψεων για το ανθρώπινο σώμα».
Το 1981, σκηνοθέτησε την πιο γνωστή του ταινία, τον «Ηλεκτρικό άγγελο», όπου κάνει χρήση μεγάλης ποικιλίας οπτικο-ακουστικών τεχνικών και μεθόδων, με στόχο την ανάπτυξη της πολυμορφίας του ερωτισμού, έτσι όπως μορφοποιήθηκε στην ευρύτερη περιοχή της ευρωμεσογειακής ζώνης, τον 20ό αιώνα. Ο ίδιος ο δημιουργός την χαρακτήρισε «ένα οπτικοακουστικό ποίημα που με παιγνιώδη τρόπο αναπαριστά την πολυμορφία του ερωτισμού».
Στο 40ό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, το 2000, προβλήθηκε η ταινία του «Σιωπηλές μηχανές», ένας στοχασμό πάνω στον χρόνο, με επίκεντρο τη μνήμη των βιομηχανικών χώρων και την ιστορία τους.
Στη φιλμογραφία θα μπορούσαμε να προσθέσουμε ακόμη τη σειρά ντοκιμαντέρ «Η ελληνική τυπογραφία» (1986-1987) και το ντοκιμαντέρ «The Athenian Fusion» 1992, για το ARTE). Ενεργός σχεδόν μέχρι το τέλος, ο Θανάσης Ρεντζής συνέχισε να δουλεύει χωρίς διακοπή στο σινεμά και την τηλεόραση.
Όμως ο Ρεντζής υπήρξε ενεργός σε όλες σχεδόν τις πτυχές δράσης της κινηματογραφικής κοινότητας. Με αυτόν επικεφαλής, το 1977, οι Έλληνες κινηματογραφιστές «συγκρούστηκαν» με την κυβέρνηση για την πολιτική της που αφορούσε τον κινηματογράφο. Μάλιστα αντέδρασαν δυναμικά αποσύροντάς τις ταινίες τους από το επίσημο φεστιβάλ κινηματογράφου και διοργανώνοντας το δικό τους φεστιβάλ που έμεινε στην ιστορία γνωστό ως Αντι-Φεστιβάλ και που υπήρξε ουσιαστικά ο μοχλός της αλλαγής τόσο του ίδιου του θεσμού όσο και του τρόπου με τον οποίο αντιμετώπιζε η πολιτεία την 7η τέχνη. «Στην Σχολή Καλών Τεχνών δίδασκε στο Μεταπτυχιακό (σημ.: δίδασκε Αισθητική του Κινηματογράφου και των Νέων Μέσων). Οι μαθητές του δεν είχαν να κάνουν με έναν τυπικό καθηγητή, αλλά με έναν άνθρωπο δικό τους που κατέβαινε στο επίπεδό τους, μιλούσε στην ψυχή τους, ήταν ένας από αυτούς, με τη διαφορά ότι είχε έναν τεράστιο πλούτο να προσφέρει. Η προσφορά του αυτή γινόταν με τον πιο απλό τρόπο», σημειώνει ο Γιάννης Φραγκούληςς (filmandtheater.gr).
Οι πρωτοπόρες ιδέες του Θανάση Ρεντζή για τον κινηματογράφο που ο ίδιος υπηρετούσε αποτυπώνονται στο τεύχος 8 (χειμώνας 1975-1976) του περιοδικού «Φιλμ» σε ένα κείμενο-μανιφέστο με τίτλο «Για την αναγέννηση των μορφών του φιλμ»:
«Ο κινηματογράφος είναι ένα εργαλείο. Το φιλμ είναι ο σκοπός του εργαλείου.
Ο κινηματογράφος είναι μια διαθέσιμη πραγματικότητα. Το φιλμ είναι μια δυνατή πραγματικότητα. Εμείς οφείλουμε να εγκολπωθούμε τη διαθέσιμη πραγματικότητα και να ορίσουμε τη δυνατή πραγματικότητα. Οφείλουμε να απαλλαγούμε από τις προκαταλήψεις μας και να κινηθούμε σε όλα τα σημεία των γόνιμων αναζητήσεων. Μόνο μέσα από την πραγματική αναζήτηση και την ανάδυση νέων μορφών θα μπορέσουμε να συντάξουμε τις εικόνες που μας αντιπροσωπεύουν. Μόνο μέσα απ’ τη σύγκρουση με την περιβάλλουσα πραγματικότητα θα κάνουμε δυνατή την υλοποίηση των πόθων μας – γιατί ο κοινωνός αγώνας και η ποιητική μεταμόρφωση πάνε πάντα μαζί. Το μάτι δεν γνωρίζει, βλέπει. Ο φιλμουργός καθιστά το γνωστό-ορατό. Έτσι το όραμα ενώ απορρέει πάντα από την πραγματικότητα είναι ένας μετασχηματισμός της με μέτρο τη γνωστική προσέγγιση.
Η προηγούμενη γενιά συνειδητοποίησε τον κινηματογράφο μέσα από τις αμφιβολίες της για τη φύση του και συνέτεινε στην κατάρρευση των μορφών με την αποδιάρθρωση.
Εμείς αντίθετα οφείλουμε να συντείνουμε σε νέες αρθρώσεις – παραμερίζοντας τις αμφιβολίες που πάντα υπάρχουν για το χάραγμα των νέων προοπτικών.
Ο κινηματογράφος (όπως κι όλες οι τέχνες) πάει με την ιστορία και όχι με τα 24 καρέ, γράφει την ιστορία. Κάθε άρθρωσή του είναι και μια αντανάκλασή της.
Χρειαζόμαστε ένα καινούργιο φως στις οθόνες. Ας το δημιουργήσουμε».
