Το τελευταίο χρονικό διάστημα η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας κατέθεσε και ψήφισε στη βουλή δύο νομοσχέδια, παραδίδοντας μαθήματα συντηρητισμού κι οπισθοδρόμησης κι επιχειρώντας να βυθίσει στο σκοτάδι δύο νευραλγικούς τομείς της ζωής μας, την παιδεία και το περιβάλλον. Πολλοί είναι αυτοί, εξ αριστερών, που διατείνονται ότι, και στις δύο περιπτώσεις, οι νομοθέτες της ΝΔ στηρίχθηκαν σε προγενέστερα νομοσχέδια της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ και τα προέκτειναν βέβαια σε συντηρητικότερη κατεύθυνση. Αυτή η σπουδή των αριστερών κομμάτων και οργανώσεων να συγκρίνουν και να ταυτίζουν, πολλές φορές άκομψα και με υπερβολικό ζήλο, σχετικά ήπια, παλιότερα νομοσχέδια του ΣΥΡΙΖΑ με τη σημερινή ακροδεξιά νομοθετική επίθεση της ΝΔ, υπογραμμίζει ένα ακόμη βαθύ χάσμα που προστίθεται στα ήδη υπάρχοντα μέσα στην Αριστερά. Όπως φαίνεται, ο ΣΥΡΙΖΑ θα πληρώνει για πολύ καιρό τις μνημονιακές αμαρτίες του παρελθόντος, την προσαρμογή του σε διαχειριστικές επιλογές και την ατολμία του να συγκρουστεί με κατεστημένες δομές κι αντιλήψεις. Το γεγονός αυτό τείνει να γίνει υπαρξιακό πρόβλημα ενός κόμματος, που η αριστερή του ταυτότητα κλονίστηκε με την εφαρμογή του μνημονίου και την αλλοτρίωση που συνοδεύει την κυβερνητική εξουσία. Το ζητούμενο είναι αν θέλει να ανακτήσει αυτή την ταυτότητα και δεν έχει μετατοπιστεί οριστικά σε συνδιαχειριστικές, δικομματικές και σοσιαλδημοκρατικές κατευθύνσεις.
Στο ζήτημα της εκπαίδευσης, η κυβέρνηση επιχειρεί να αποκαθηλώσει τα πάντα. Τελευταίο κατόρθωμα του υπουργείου είναι η βάναυση παρέμβαση στα ωρολόγια προγράμματα των σχολείων, με αιχμές τον εξοβελισμό της κοινωνιολογίας και της καλλιτεχνικής παιδείας. Έπεται, τον Σεπτέμβριο, η εφαρμογή της αξιολόγησης των σχολικών μονάδων και η προετοιμασία για την ατομική αξιολόγηση των εκπαιδευτικών. Το θέμα αυτό είναι ιδιαίτερα πρόσφορο για ανηλεή προπαγάνδα και στοχευμένη δυσφήμιση των εκπαιδευτικών από τα πληρωμένα ΜΜΕ, που λειτουργούν απροκάλυπτα ως παπαγαλάκια της κυβέρνησης. Η αξιολόγηση παρουσιάζεται ως θέσφατο, ως υπέρτατη αξία κι ως το μαγικό ραβδί που θα λύσει όλα τα χρόνια προβλήματα της εκπαίδευσης. Μετά τις σκοτεινές περιόδους της χούντας και των πρώτων χρόνων της μεταπολίτευσης, όπου βασίλευε ο επιθεωρητισμός κι οι εκπαιδευτικοί έπαιζαν το ρόλο του παιδονόμου μέσα κι έξω από τα σχολεία, το εκπαιδευτικό κίνημα πέτυχε πολλές κατακτήσεις στην κατεύθυνση των δικαιωμάτων και της παιδαγωγικής ελευθερίας. Το κράτος, όμως, γνωρίζοντας καλά ότι η εκπαίδευση είναι ένας ιδεολογικός μηχανισμός που καθορίζει την αναπαραγωγή του, επιχείρησε πολλές φορές, από τα χρόνια του ΠΑΣΟΚ μέχρι σήμερα, να ελέγξει τον εκπαιδευτικό κόσμο προσπαθώντας να επιβάλει διάφορες μορφές αξιολόγησης. Το πρόσχημα ήταν πάντα η βελτίωση του εκπαιδευτικού έργου κι επίλυση των προβλημάτων της παιδείας. Βασικός, όμως, στόχος ήταν πάντα ο έλεγχος κι η χειραγώγηση των εκπαιδευτικών. Κανένας υπουργός Παιδείας, από τη δεκαετία του ‘80 μέχρι σήμερα, δεν κατάφερε να επιβάλει στα σχολεία την περίφημη αξιολόγηση. Παρότι οι πανίσχυροι ιδεολογικοί μηχανισμοί του αστικού συστήματος κι η καταλυτική μικροαστική νοοτροπία έχουν, σε μεγάλο βαθμό, αλλοτριώσει κι απονευρώσει τον εκπαιδευτικό κόσμο, παγιώνοντας έναν αγοραίο ατομικισμό, που λειτουργεί ως υπόστρωμα μοιρολατρικής αποδοχής κάθε αντιδραστικού μέτρου, η αξιολόγηση είναι ένα από τελευταία αναχώματα όπου θα κριθεί η συλλογική αντίσταση των εκπαιδευτικών. Ο προγενέστερος νόμος Γαβρόγλου περιόριζε την αξιολόγηση σε εσωτερική αποτίμηση εντός της σχολικής μονάδας, χωρίς να προβλέπει ατομική αξιολόγηση. Ήταν όντως μια ήπια εκδοχή, η οποία όμως ανοίγει το θέμα, το τοποθετεί ως αναγκαιότητα και δίνει αέρα στα πανιά υπουργών σκοταδιστικής κοπής να κάνουν την αξιολόγηση ένα εργαλείο χειραγώγησης κι υποταγής, σε ένα σχολείο όπου θα κυριαρχεί ο ανταγωνισμός κι ο ατομικισμός.
Όσον αφορά το περιβάλλον, εδώ στη Θεσσαλονίκη ζήσαμε την εκσυγχρονιστική λογική και τις παλινωδίες του υπουργού του ΣΥΡΙΖΑ, Σωκράτη Φάμελλου, σχετικά με τη διαχείριση των αστικών απορριμμάτων. Σήμερα φτάνουμε πολύ εύκολα στο απεχθές, επικίνδυνο και περιβαλλοντικά πρωτόγονο μέτρο της καύσης, για να αυγατίσουν τα κέρδη της τσιμεντοβιομηχανίας ΤΙΤΑΝ. Η γνωστή επωδός ότι το κράτος έχει συνέχεια, στα χέρια της κυβέρνησης Μητσοτάκη παίρνει πλέον δραματικό χαρακτήρα. Για τον ΣΥΡΙΖΑ, όμως, το ερώτημα παραμένει αναπάντητο: επιθυμεί να αποτελεί την εκδοχή ενός αστικού κόμματος με ολίγες ευαισθησίες ή θέλει να συγκρουστεί για την ανατροπή του πολιτικού σκηνικού; Η, σχεδόν μονόπλευρη, κατεύθυνση της διεύρυνσής του προς τη σοσιαλδημοκρατία και τον κεντρώο χώρο, η ανυπαρξία σχέσεων με τις δυνάμεις της Αριστεράς κι η παγίωση του αρχηγικού μοντέλου δείχνουν δυστυχώς προς τα πού γέρνει η πλάστιγγα…

Ο δικηγόρος του διαβόλου