Το διεθνές σκηνικό χαρακτηρίζεται από υψηλή μεταβλητότητα και ανισορροπία, λόγω του γεωπολιτικού και καπιταλιστικού μετασχηματισμού. Μέχρι να ολοκληρωθεί αυτός ο κύκλος αστάθειας, το σύστημα θα κλυδωνίζεται από αλλεπάλληλες κρίσεις. Τα γκραμσιανά τέρατα είναι εδώ, μαζί με την κλιματική κρίση, που οφείλεται στην καύση των ορυκτών καυσίμων ελέω καπιταλισμού.
Ο παγκόσμιος καπιταλισμός χαρακτηρίζεται σε εθνικό επίπεδο από τον νόμο της «ελεύθερης αγοράς», ενώ στο διεθνές πεδίο επικρατούν μερκαντιλιστικές και αντιφατικές λογικές, με εμπορικούς πολέμους, πολεμικές συγκρούσεις, κυρώσεις και δημιουργία οικονομικών μπλοκ (BRICS+, Παγκόσμιος Νότος).
Η αυτοκρατορική πολιτική Τράμπ επιταχύνει τον πολυπολικό κόσμο, αλλά οι τρείς υπερδυνάμεις ακόμα καθορίζουν τις παγκόσμιες εξελίξεις.
Ο Τραμπ και το όνειρο της παντοκρατορίας
Η πολιτική Τραμπ έναντι του Πούτιν (με κοινά ιδεολογικά στοιχεία) στοχεύει στην ουδετεροποίηση της Ρωσίας, μέσω διάρρηξης των στενών σχέσεων Ρωσίας-Κίνας.
H Κίνα είναι ο μεγάλος αντίπαλος των ΗΠΑ και η ανάσχεσή της βασικός στόχος της πολιτικής τους. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται η επέκταση του ΝΑΤΟ στην Άπω Ανατολή, οι αμερικανικές πρωτοβουλίες IMEC (ινδικός διάδρομος) και των «Τριών Θαλασσών» έναντι του κινεζικού «θαλάσσιου δρόμου του μεταξιού», αλλά και ο περιορισμός της κινεζικής επιρροής στη Λατινική Αμερική.
Στη Λ. Αμερική, ο Τραμπ επιδιώκει τον πλήρη έλεγχο μέσω πολλαπλών παρεμβάσεων και ασκώντας ακραία πίεση στα δημοκρατικά κράτη. Μετά τον έλεγχο της Βενεζουέλας, την πτώση των αριστερών κυβερνήσεων Χιλής και Κολομβίας, εφαρμόζει ασφυκτικό εμπάργκο στην Κούβα. Επόμενος στόχος, να υποκύψει οικονομικά το Μεξικό της Σέινμπάουμ. Αλλά η καθοριστική μάχη στη Λ. Αμερική θα δοθεί στη Βραζιλία, στις επερχόμενες εκλογές.
O Τραμπ θέλει να πείσει το διεθνές κεφάλαιο ότι το δολάριο παραμένει παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα και οι αμερικανικές εταιρείες μπορούν να ελέγχουν τους παγκόσμιους πόρους. Γι’ αυτό συνδυάζει από τη μία μερκαντιλιστικές πολιτικές για τη μείωση του αμερικανικού χρέους και από την άλλη στρατιωτική επιθετικότητα για τον έλεγχο περιοχών που είναι ιδιαίτερα πλούσιες σε πρώτες ύλες και ενέργεια.
Η αποτυχημένη ιμπεριαλιστική επίθεση Τραμπ στο Ιράν, με προτροπή Νετανιάχου, εντάσσεται σε αυτό το πλαίσιο. Ο Νετανιάχου, ήδη σε προεκλογική περίοδο, έχει καταλάβει τον Νότιο Λίβανο και μέρος της Συρίας, επεκτείνεται στη Δυτική Όχθη εκδιώκοντας και δολοφονώντας Παλαιστίνιους, ενώ προσπαθεί να εξοντώσει τον λαό της Γάζας με κάθε μέσο.
Η στρατηγική ήττα του Τραμπ στα στενά του Ορμούζ οδήγησε σε μια εύθραυστη εκεχειρία και νέες επιθέσεις για τον έλεγχο των Στενών . Η πρόταση του Ομάν για κοινή διαχείριση των Στενών από τις όμορες χώρες θα ήταν μία λύση, αντίστοιχη εκείνης του Πορθμού της Μαλάκα.
Η Ευρώπη ανάμεσα σε δύο πολέμους
Η Ευρώπη της αδύναμης ανάπτυξης βρίσκεται ανάμεσα σε δύο πολέμους ( Ιράν, Ουκρανία) και μιας απειλής του Τραμπ για τη Γροιλανδία, αλλά δεν έχει ειδικό βάρος στην παγκόσμια σκηνή. Τα διαρθρωτικά προβλήματα της Ευρώπης σε οικονομία, ασφάλεια, ενέργεια και τεχνολογική εξάρτηση, λόγω νεοφιλελεύθερων πολιτικών, μειώνουν περαιτέρω την επιρροή της. Η δημοκρατία είναι σε συνεχή υποχώρηση, οι ανισότητες οξύνονται και οι συμμαχίες Δεξιάς -Ακροδεξιάς βρίσκονται ante portas.
Η εμμονή των Ευρωπαίων για τη ρωσική απειλή δεν αφήνει χώρο για ειρηνευτικές συνομιλίες. Αλλά μόνο μια συνθήκη ειρήνης, ασφάλειας και συνεργασίας, τύπου Ελσίνκι 2, θα μπορούσε να εξασφαλίσει διαρκή ειρήνη. Η αναβάθμιση της στρατιωτικής/τεχνολογικής ικανότητας της Ουκρανίας, μέσω Δύσης, ανεβάζει το επίπεδο κλιμάκωσης και την πιθανότητα χρησιμοποίησης εξελιγμένων όπλων από πλευράς Πούτιν. Η Ευρώπη, βασικός πελάτης των αμερικανικών εταιρειών, πληρώνει για την (αν)ασφάλειά της επιδεικνύοντας δουλικότητα έναντι του Τραμπ.
Το Rearm Europe και το 5% του ΑΕΠ στο ΝΑΤΟ δεν πρόκειται να βοηθήσουν την ευρωπαϊκή οικονομία. Η πολεμική οικονομία έχει χαμηλούς πολλαπλασιαστές και αυξάνει τις ανισότητες μεταξύ κρατών, περιφερειών και κλάδων της οικονομίας, πλήττει περαιτέρω το κοινωνικό κράτος. Ο αυταρχισμός είναι βασικό εργαλείο για την εγκαθίδρυση της πολεμικής οικονομίας και εκφράζεται από τη συμμαχία Δεξιάς-Ακροδεξιάς.
Οι εξελίξεις στο ΝΑΤΟ επιβεβαιώνουν ότι η Γερμανία είναι η ανερχόμενη στρατιωτική δύναμη στην Ευρώπη, ενώ στους κερδισμένους είναι η Τουρκία, με βασικό ρόλο στην ευρωπαϊκή άμυνα.
Στο πολιτικό πεδίο η ακροδεξιά επελαύνει και οι συμμαχίες της με τη Δεξιά είναι η νέα πραγματικότητα.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η μάχη δίνεται μεταξύ του ακροδεξιού Φάρατζ και του νέου πρωθυπουργού των Εργατικών Άντι Μπέρναμ.
Στη Γαλλία, στο δρόμο για τις προεδρικές (Μάιος ‘27), το φαβορί είναι η ακροδεξιά της Λεπέν και του Μπαρντελά. Προηγείται με 34%, ενώ κανένας από τους αντιπάλους της δεν θα είχε πάνω από 20%. Στον β’ γύρο, οι δημοσκοπήσεις βλέπουν τη Λεπέν να κερδίζει.
Στην Ισπανία, οι δημοσκοπήσεις για τις εκλογές του 2027 δίνουν ευρεία νίκη στο Λαϊκό Κόμμα (32%) σε συνεργασία με το ακροδεξιό Βοξ (17%).
Στη Γερμανία, το ακροδεξιό AfD είναι πρώτη δύναμη (28+%). Η CDU του Μερτς με 22% και το τέταρτο SPD (12%) θεωρούνται ήδη αποτυχημένη κυβέρνηση. Τρίτοι οι Πράσινοι (14%), ενώ ακολουθεί με 11% το Die Linke.
Στην Ιταλία, για πρώτη φορά στις δημοσκοπήσεις, η κυβερνητική συμμαχία Ακροδεξιάς- Δεξιάς (FdI-Μελόνι, Forza Italia-Ταγιάνι και Lega-Σαλβίνι) ισοφαρίστηκε (41%) από το προοδευτικό μπλοκ (Δημοκρατικό Κόμμα-Σλάιν, M5S-Κόντε, Κοκκινοπράσινη Αριστερά ). Αυτό, όμως, οφείλεται περισσότερο στον παράγοντα Βανάτσι. Ο τέως στρατηγός της Λέγκα δημιούργησε το νεοφασιστικό Futuro Nazionale που προσεγγίζει ήδη το 7%. Οι νεοφασίστες επικρίνουν Μελόνι και Σαλβίνι ως υποχείρια των Βρυξελλών.
Η Μαύρη Διεθνής
Η Μαύρη Διεθνής έχει τεράστια στήριξη από τον Τραμπ. Στην πρώτη διακυβέρνηση Τραμπ ξεπλύθηκε από τους νεοφιλελεύθερους, τώρα θέλει να κυριαρχήσει.
Τον Μάιο δημοσιεύτηκε η «Στρατηγική των ΗΠΑ για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας», η οποία προσδιορίζει ως στόχο «την ταχεία αναγνώριση και εξουδετέρωση βίαιων κοσμικών πολιτικών ομάδων, των οποίων η ιδεολογία είναι αντιαμερικανική, ριζικά φιλο-τρανς και αναρχική».
Ο ΥΠΕΞ Ρούμπιο κάλεσε υπουργούς από 60 χώρες σε μια σύνοδο αφιερωμένη στην «αναβίωση της ακροαριστερής τρομοκρατίας» και «κατά της Antifa» κατ’ εντολή Τραμπ. Η σύνοδος, σύμφωνα με την Washington Post, «προκάλεσε ανησυχία μεταξύ Αμερικανών διπλωματών, ανεξάρτητων αναλυτών και Ευρωπαίων συμμάχων», οι οποίοι δεν συμφωνούν με την MAGA αφήγηση.
Ο Τραμπ ανέδειξε την «κομμουνιστική απειλή» για τη χώρα σε βασικό προπαγανδιστικό μέσο, με όρους που παραπέμπουν στον Μακαρθισμό, την ψύχωση της δεκαετίας 1950. Το εσωτερικό μέτωπο στις ΗΠΑ είναι ο πρώτος στόχος του Τραμπ. Οι νίκες του Μαμντάνι και των Δημοκρατών Σοσιαλιστών σε διάφορες πολιτείες και εντός των Δημοκρατικών τον ανησυχούν. Οι Ευαγγελιστές, τα fake news και οι εκβιασμοί θα χρησιμοποιηθούν σαν μοχλοί πίεσης. Παράλληλος στόχος στη γηραιά ήπειρο η δημιουργία τραμπικής Ευρώπης και συνομοσπονδία στην ΕΕ.
Χωρίς ένα ευρύ αντιφασιστικό μέτωπο και μια εναλλακτική στρατηγική τομών απέναντι στον νεοφιλελευθερισμό, η Ευρώπη έχει να περιμένει μόνο τα χειρότερα.
Credits photo: Mathieu Stern/ Unsplash+
