«Ενημέρωση γονέων»
Η επιθετική συμπεριφορά του εξάχρονου Αρμάντ εναντίον του συμμαθητή του Γιον, θα φέρει τη μητέρα του Ελίζαμπεθ στο σχολείο για να συναντηθεί με τους γονείς του «θύματος», τη Σάρα και τον Άντερς και μια τριμελή επιτροπή δασκάλων. Η συνάντηση δεν θα είναι εύκολη και η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο όταν η Ελίζαμπεθ αρνείται ότι ο γιος της επιτέθηκε στον Γιον.
Βλέποντας την ταινία του Χάφντελ Ούλμαν Τόντελ «Ενημέρωση γονέων» (Armand), σκέφτηκα ότι μου θυμίζει αρκετά το σινεμά του Μπέργκμαν. Υπήρχε όμως και κάτι περισσότερο που ήταν η οπτική ενός σκηνοθέτη ο οποίος θυμίζει κάτι αλλά δεν μιμείται. Εκ των υστέρων έμαθα ότι ο Τόντελ είναι εγγονός του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν και της Λιβ Ούλμαν (και γιος της Λιν Ούλμαν). Και μπράβο του που «πήρε» ό,τι μπορούσε από την οικογενειακή παράδοση μετουσιώνοντάς το σε κάτι δικό του, και μάλιστα με ιδιαίτερη επιτυχία. Ο ίδιος λέει: «προσωπικά δεν νομίζω ότι υπάρχουν πολλά σημεία που μπορείς να αναγνωρίσεις την επιρροή του παππού και της γιαγιάς μου. Πιο πολύ θα έλεγα πως η ταινία είναι επηρεασμένη από τον Μπομπ Φόσι στο επίπεδο της κίνησης και από τον Στάνλεϊ Κιούμπρικ που έλεγε ότι κάθε ταινία πρέπει να είναι σαν μια μουσική».
Ο Χάλφνταν Ούλμαν Τόντελ σε αυτό το πολυεπίπεδο δραματικό, ψυχολογικό θρίλερ, ξεκινά από κάτι απλό και με αφορμή αυτό ξετυλίγει σιγά-σιγά το κουβάρι των σχέσεων μεταξύ των εμπλεκόμενων ενηλίκων. Και εκεί βρίσκεται το «ζουμί», αφού οι σχέσεις αποκαλύπτουν ένα παρελθόν που έχει επηρεάσει τη μετέπειτα συμπεριφορά όλων: ανηλίκων και ενηλίκων.
Ο Τόντελ με τόλμη πεπειραμένου, σκηνοθετεί τελείως αντισυμβατικά, η γραμμική αφήγηση υπονομεύεται από μια σειρά ιδέες που κερδίζουν τον θεατή. Από μικρές χορευτικές «σφήνες», από κάποιες συναντήσεις και συζητήσεις μεταξύ των ηρώων που «παραβιάζουν» τον χώρο και τον χρόνο. Η «Ενημέρωση γονέων», μια παραβολή όπου το σχολείο μπορεί να είναι η κοινωνία σε σμίκρυνση, κέρδισε τη Χρυσή Κάμερα πρωτοεμφανιζόμενου σκηνοθέτη στο τμήμα Ένα Κάποιο Βλέμμα στις Κάνες.
Ένα έγκλημα
«Κρέας»
Δυναμικά ξεκινά το «Κρέας» του Δημήτρη Νάκου, με τον έντονο καυγά μεταξύ δύο ανδρών. Ο Κυριάκος κι ο Τάκης τσακώνονται για τα χωράφια τους, με τον πρώτο να υποστηρίζει ότι τα πρόβατα του δεύτερου μπαίνουν στην περιουσία του. Το ίδιο δυναμικά και με στιγμές μεγαλύτερης έντασης συνεχίζεται η ταινία μέχρι το τέλος. Γιατί το κακό δεν αργεί να γίνει. Καθώς ο Τάκης ετοιμάζεται για τα εγκαίνια του νέου του κρεοπωλείου, το προηγούμενο βράδυ, ο γιος του Παύλος, μετά από καυγά, πυροβολεί και σκοτώνει τον Κυριάκο. Μοναδικός μάρτυρας είναι ο Χρήστος, ένας νεαρός Αλβανός που ο Τάκης τον μεγάλωσε σαν παιδί του από μικρό. Ο Παύλος, παρά τις αντιρρήσεις του Χρήστου, τον πείθει να κρύψουν το πτώμα χωρίς να πουν τίποτε σε κανέναν. Όμως η εξαφάνιση του Κυριάκου γίνεται αισθητή στο χωριό κι όταν βρεθεί το θαμμένο πτώμα όλες οι υποψίες στρέφονται στον Τάκη που αρχικά δεν ξέρει τίποτα. Όταν ο Παύλος αναγκαστεί να του ομολογήσει το έγκλημα, ο πατέρας του θα προσπαθήσει να τον καλύψει με κάθε τρόπο. Ο αδύναμος κρίκος στην περίπτωση αποδεικνύεται ο Χρήστος ο οποίος καλείται να αναλάβει όλο το βάρος ενός εγκλήματος που δεν έκανε.
Ταινία που δεν αφήνει το ενδιαφέρον να ξεφουσκώσει ούτε στιγμή. Ο Νάκος κινηματογραφεί με αμεσότητα, με κάμερα στο χέρι, πλάι στους χαρακτήρες του. Οι δε ερμηνείες είναι όλες πολύ υψηλού επιπέδου.
Ο Δημήτρης Νάκος ανατέμνει μια ολόκληρη νοοτροπία της ελληνικής επαρχίας. Κι όσο για τον άνθρωπο που καλείται να σηκώσει το σταυρό του μαρτυρίου, είναι ένας «ξένος» που όσο κι αν τον θεωρούμε «δικό» μας, δεν παύουμε να τον βλέπουμε σαν κάποιον διαφορετικό.
Χωριστοί κόσμοι
Ο κύριος Μάκης εργάζεται για μια μεγάλη γερμανική κατασκευαστική εταιρεία. Είναι πολύ ευσυνείδητος που προσπαθεί να ολοκληρώσει το έργο παρά τις δυσκολίες που φέρνουν κάποιοι άνθρωποι που ζουν σε παράγκες κοντά στο μεγάλο δρόμο. Ανάμεσά τους ζει και η Μαρία, μια ατίθαση κοπέλα που σκηνοθετεί ένα αυτοκινητικό για να αποσπάσει χρήματα από τον κύριο Μάκη για λογαριασμό των δικών της. Όμως ο τελευταίος νιώθει υπεύθυνος κι αποφασίζει να επανορθώσει. Και τότε αρχίζει να νοιάζεται λίγο περισσότερο για τη Μαρία!
Με «Το ποτάμι» ο Χάρης Ραφτογιάννης αφηγείται τη συνάντηση δύο διαφορετικών κόσμων. Από τη μια είναι ο πολιτισμός και η πρόοδος, από την άλλη κάποιοι άνθρωποι που ζουν στις παρυφές. Πού βρίσκεται το δίκιο; Υπάρχει δίκιο τελικά; Μήπως και οι δύο πλευρές έχουν άδικο; Ή μήπως και οι δύο έχουν δίκιο;
Πολύ όμορφη, έξυπνη κι ενδιαφέρουσα ταινία που είδαμε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.
Η Κοινωνία των Σκακιστών!
Το καφενείο «Πανελλήνιον», που βρίσκεται στη συμβολή των οδών Μαυρομιχάλη και Σόλωνος, αποτελεί τοπόσημο για την περιοχή. Ο Σπύρος Μαντζαβίνος και ο Κώστας Αντάραχας αποφάσισαν να ασχοληθούν με το ιστορικό αυτό καφενείο, που υπάρχει από το 1885, στην ταινία «Πανελλήνιον». Είναι ένας σχεδόν μυστικός χώρος όπου μαζεύονται οι λάτρεις του σκακιού. Ένα σκακιστικό καφενείο, λοιπόν, αλλά και πάλι κάτι πολύ περισσότερο. Εκεί διάφοροι άνθρωποι έχουν δημιουργήσει τη δική τους κοινότητα, τη δική τους κοινωνία. Γιατί είναι άνθρωποι με ιδιαιτερότητες, κάποιοι μπορεί να τους πουν περιθωριακούς ή και απροσάρμοστους. Όσο για τους ίδιους, έχουν αποδεχτεί την πραγματικότητα και βλέπουν τη ζωή… σαν σκακιέρα. Φιλοσοφούν… ή αμπελοφιλοσοφούν, συζητούν κι αντιμετωπίζουν με τρυφερότητα ο ένας τον άλλον, αγαπούν τον κόσμο τους, το άσυλό τους που βρίσκεται πίσω από τις τζαμαρίες και τους τοίχους του καφενείου.
Ο Μαντζαβίνος κι ο Αντάραχας εισχώρησαν σε έναν φανταστικό κόσμο και συναντήθηκαν με αυτά τα ιδιαίτερης υφής ξωτικά, που έχουν οικοδομήσει έναν κόσμο που για τους απ’ έξω μοιάζει φανταστικός αλλά για τους από μέσα είναι ο μόνος αληθινός κόσμος.
Ένα μωσαϊκό ανθρώπων και ιστοριών, ένα μείγμα αγάπης, χιούμορ, συγκίνησης, τρυφεράδας και μνήμης. Έχοντας πάντα ως επίκεντρο, ως αφορμή το σκάκι. Οι θεατές μένουν άφωνοι δεν θέλουν να χάσουν ούτε λέξη, ούτε στιγμή από τα όσα λένε και κάνουν οι σχεδόν μυθικές φιγούρες του καφενείου. Φιγούρες ανθρώπων που δεν τα κατάφεραν καλά στη ζωή τους αλλά βρήκαν καταφύγιο πλάι σε άλλους σαν αυτούς. Κι όλοι αυτοί οι «αλλοπαρμένοι» γλυκύτατοι χαρακτήρες έχουν μία σταθερά κι από αυτήν κρατιούνται. Κι αυτήν είναι ο κύριος Γιάννης, ο ιδιοκτήτης του καφενείου, ο οποίος, όπως λέει, πέρασε πολύ δύσκολα, πολύ φτωχικά παιδικά χρόνια στην επαρχία. Αλλά ευτυχώς τώρα είναι καλά.
Θαυμάσια ταινία, μια ιδιαίτερη κινηματογραφική πρόταση, ένα χάδι αφιερωμένο στους απροσάρμοστους αυτού του κόσμου που αντί για τον σκληρό ανταγωνισμό της πραγματικότητας έχουν επιλέξει να «λύνουν τις διαφορές τους» μπροστά σε μια σκακιέρα καθοδηγώντας τους άκακους στρατούς τους.
Προβάλλονται επίσης…
«Πέντε Σεπτεμβρίου» (September 5) του Τιμ Φέλμπαουμ: Κατά τη διάρκεια των Θερινών Ολυμπιακών Αγώνων του Μονάχου το 1972, μια αμερικανική ομάδα αθλητικών μεταδόσεων αναγκάστηκε λόγω των συνθηκών να μεταπηδήσει από το αθλητικό ρεπορτάζ στη ζωντανή κάλυψη των ισραηλινών αθλητών που κρατήθηκαν όμηροι. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Τζεφ, ένας νεαρός και φιλόδοξος παραγωγός που
αναλαμβάνει απροσδόκητα το τιμόνι της ζωντανής κάλυψης. Με τις ζωές των ομήρων να κρέμονται από μια κλωστή, ο Τζεφ παλεύει με δύσκολες αποφάσεις.
«Mickey 17» του Μπονγκ Τζουν Χο: Ο Μίκι Μπαρνς είναι ο αναλώσιμος υπάλληλος που συμμετέχει σε μια αποστολή που επιδιώκει την αποίκηση του παγωμένου κόσμου Νιφχάιμ. Δεν είναι όμως ένας οποιασδήποτε αναλώσιμος, μια και κάθε φορά που πεθαίνει, ένα νέο σώμα αναγεννιέται στη θέση του με την περισσότερη μνήμη του να παραμένει ανέγγιχτη.
«In the lost lands» του Πολ Γ. Σ. Άντερσον: Μια βασίλισσα, αποφασισμένη να εκπληρώσει τον έρωτά της, προσλαμβάνει τη μάγισσα Γκρέι Άλις, μια γυναίκα τόσο φοβισμένη όσο και ισχυρή. Απεσταλμένοι στην απόκοσμη έρημο των Χαμένων Χωρών, η Άλις και ο οδηγός της αγωνίζονται να ολοκληρώσουν την αποστολή.
«Ο Σιρόκο και το βασίλειο των ανέμων» (Sirocco et le royaume des courants d’air) του Μπενουά Σιέ: Η Ζουλιέτ και η αδελφή της, Κάρμεν, μεταφέρονται στο Βασίλειο των Ανέμων, όταν ανακαλύπτουν ένα μαγικό βιβλίο…
