Είμαι τριάντα τριών ετών και τον περασμένο Απρίλιο διαγνώστηκα με καρκίνο του παχέος εντέρου και ηπατικές μεταστάσεις, μία μορφή καρκίνου όχι και τόσο συνηθισμένη για ένα άτομο της ηλικίας μου. Έναν καρκίνο που κουβαλούσα ήδη δύο χρόνια περίπου πριν διαγνωστώ, γιατί ένας ανεύθυνος γιατρός κοστολογούσε τη ζωή μου με τις επισκέψεις στο ιατρείο του, χωρίς να μου συνταγογραφεί περαιτέρω εξετάσεις.
Καρκίνος. Μία λέξη οκτώ γραμμάτων, που μόνο το άκουσμά της σού προκαλεί φόβο. Μία λέξη που ο κόσμος γύρω σου φοβάται να προφέρει και τρόπον τινά αποτελεί ένα ταμπού, με αποτέλεσμα να δαιμονοποιείται αδίκως. Οι ραγδαίες εξελίξεις στην ιατρική έχουν καταφέρει ο καρκίνος πλέον να μη θεωρείται ως η επάρατη νόσος, μέσω των προηγμένων πρωτοκόλλων θεραπείας, που οδηγούν στην ίαση της νόσου.
Έγκαιρη διάγνωση
Ωστόσο, ένα από τα σοβαρά προβλήματα γύρω από τα νεοπλάσματα, όπως ονομάζεται επιστημονικά ο καρκίνος, είναι ότι δε γίνονται οι απαραίτητες προληπτικές εξετάσεις που να οδηγούν στην έγκαιρη διάγνωση της νόσου. Έτσι, για παράδειγμα βλέπουμε να σημειώνεται άνοδος στον αριθμό των ασθενών που βάλλονται από μορφές καρκίνου, που υπό φυσιολογικές συνθήκες συναντάμε σε μεγαλύτερους ηλικιακά ανθρώπους, όπως ο καρκίνος του παχέος εντέρου που παρουσιάζει αύξηση σε νεότερες ηλικίες. Επομένως, η κουλτούρα των πολιτών πρέπει να στραφεί προς την κατεύθυνση της πρόληψης. Βέβαια, την ίδια ώρα εξίσου σημαντικό ρόλο παίζουν και οι διατροφικές συνήθειες.
Παράλληλα, σημείο κλειδί στην ίαση του ασθενούς που θα διαγνωστεί με καρκίνο είναι η παρακολούθησή του από μία ομάδα γιατρών διαφόρων ειδικοτήτων, οι οποίοι θα συσκέφτονται και θα συζητούν τα επόμενα βήματα στη θεραπεία του. Και έπειτα, σαφώς ακολουθεί και η εφαρμογή της κατάλληλης θεραπείας.
Απουσία εθνικής στρατηγικής
Να σημειωθεί δε, ότι στην Ελλάδα εκλείπει μέχρι στιγμής ένα ολοκληρωμένο σχέδιο εθνικής στρατηγικής για την αντιμετώπιση του καρκίνου, γεγονός που μας φέρνει προ τετελεσμένων γεγονότων, όσον αφορά στην περίθαλψη, τη χρηματοδότηση ερευνών, την ανίχνευση, την πρόληψη, έχοντας ως αποτέλεσμα η χώρα μας να είναι πίσω σε αυτόν τον τομέα.
Ειδικότερα, όπως αναφέρει έρευνα του ΟΟΣΑ, που δημοσιεύτηκε το 2024 και βασίζεται σε στατιστικά στοιχεία του 2023, υπάρχουν σημαντικές ανισότητες αναφορικά με τα ποσοστά προσυμπτωματικού ελέγχου μεταξύ των κοινωνικών ομάδων και κυρίως μεταξύ των ομάδων χαμηλότερου και υψηλότερου εισοδήματος, όπως επίσης και μεταξύ γεωγραφικών περιοχών. Τρανταχτό παράδειγμα είναι και το γεγονός του υψηλού κόστους του γονιδιακού ελέγχου για τον καρκίνο, μίας εξέτασης που δεν παρέχεται δωρεάν είτε με την καταβολή μικρής συμμετοχής σε όλους τους ασθενείς ανεξαρτήτως ηλικίας με οικογενειακό ιστορικό της νόσου.
Συν τοις άλλοις, τόσο η απουσία εθνικού μητρώου καρκίνου, όσο και η έλλειψη υποδομών, αποτελούν τροχοπέδη στη βελτίωση προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου με ομάδες-στόχους που ανήκουν σε πληθυσμούς υψηλού κινδύνου.
Η λίστα με τα προβλήματα που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι πάσχοντες είναι ατέρμονη, ας ελπίσουμε προς το παρόν. Η Πολιτεία οφείλει να λάβει δραστικά μέτρα και να εντάξει στον εθνικό σχεδιασμό των επόμενων χρόνων, όσο το δυνατόν πιο άμεσα, ένα σχέδιο που να ενισχύει ουσιαστικά το ΕΣΥ, με την πρόσληψη νοσηλευτικού και ιατρικού προσωπικού με όσο το δυνατόν καλύτερες απολαβές και ανθρώπινες συνθήκες εργασίας (σ.σ. ας μην ξεχνάμε τις αντιδράσεις του προσωπικού στο Νοσοκομείο Άγιος Σάββας κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του υπουργού Υγείας πριν από λίγες ημέρες), όπως και τη χρηματοδότηση ερευνών.
Την ίδια ώρα, η Πολιτεία οφείλει να παρέχει στους φορολογούμενους πολίτες επιδόματα που θα μπορούν να τους υποστηρίξουν κατά τη διάρκεια της θεραπείας τους, δεδομένης της ακρίβειας του κόστους ζωής. Ένας καρκινοπαθής δεν παύει να είναι λειτουργικός κατά τη διάρκεια των χημειοθεραπειών, όμως ας μην ξεχνάμε ότι δεν έχουμε να αντιμετωπίσουμε μία απλή γρίπη, καθώς μιλάμε για ανοσοκατασταλμένους. Βέβαια, στόχος του κράτους θα έπρεπε να είναι και η απλοποίηση των διαδικασιών για τη λήψη του όποιου επιδόματος και παροχών, αποφεύγοντας τη γραφειοκρατία, αλλά και την αναμονή σε ουρές εν μέσω καύσωνα ή παγετού.
Τέλος οι ουρές στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ;
Τις περασμένες ημέρες, η εικόνα του υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, στο Κεντρικό φαρμακείο του ΕΟΠΥΥ στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, που ήταν κλειστό λόγω του ότι και οι τρεις φαρμακοποιοί είχαν ασθενήσει, με τον ίδιο τον υπουργό να προσπαθεί να εξυπηρετήσει τον αγανακτισμένο κόσμο, κερνώντας τον καφέ (!) διαδόθηκε σε όλα τα ΜΜΕ. Ξαφνικά ανακαλύψαμε την “πυρίτιδα” και στην προκειμένη περίπτωση δε θα σταθώ στους υπαλλήλους που δεν ήταν στη θέση τους, που δεν ενημέρωσαν και τόσα άλλα “δεν”, που ακούστηκαν.
Πρώτον, και οι υπάλληλοι αρρωσταίνουν. Μεταξύ άλλων ακούστηκε ότι “οι υπάλληλοι φταίνε”. Αναρωτηθήκαμε αν υπήρχαν άλλοι για να τους αντικαταστήσουν; Και τι προβλέπει σε αυτή την περίπτωση η διαδικασία;
Επιπλέον, το e-ticket μέχρι σήμερα έχει αποτελέσει μία άκαρπη προσπάθεια, με τις ουρές στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ να είναι κάτι σύνηθες. Το όλο γεγονός τελικά αποτέλεσε μία καλή επικοινωνιακή στρατηγική, για την ανακοίνωση μίας σειράς μέτρων, όπως η πρόθεση της κυβέρνησης για την παραλαβή των φαρμάκων υψηλού κόστους και από τα συνοικιακά φαρμακεία.
Οι πολίτες βέβαια δεν αρκούνται σε υποσχέσεις, ούτε στους κανόνες του πολιτικού μάρκετινγκ. Θέτουν ερωτήματα, ζητώντας λύσεις και απαντήσεις. Ζητούν κατανόηση και ειδικά όλοι εμείς που αντιμετωπίζουμε ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας και έχουμε έρθει/ερχόμαστε καθημερινά αντιμέτωποι με τις ελλείψεις στον τομέα της υγείας.
Ένα μάθημα ζωής
4 Φεβρουαρίου 2025. Παγκόσμια ημέρα κατά του καρκίνου. Μετά από 8 μήνες, που περιλάμβαναν κύκλους χημειοθεραπειών, άπειρες εξετάσεις, χειρουργεία, απογοητεύσεις, μικρές χαρές και έναν συνεχόμενο αγώνα επιβίωσης, χάρη στην επιστήμη, τους γιατρούς, τους νοσηλευτές και τον Θεό, έζησα το δικό μου θαύμα. Πλέον με τα τρέχοντα δεδομένα έχω θεραπευτεί και μπορώ να γράφω για όσους βρίσκονται ή έχουν βρεθεί στην ίδια θέση με εμένα.
Η διαδρομή ενός καρκινοπαθή δεν σταματά ποτέ, καθώς στο πίσω μέρος του μυαλού του ενυπάρχει το βίωμα της ασθένειας και προβαίνει σε προληπτικές εξετάσεις ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Ωστόσο, αυτό που θα πρέπει να γίνει αντιληπτό είναι ότι αυτή η ίδια η διαδρομή είναι ένα προσωπικό στοίχημα με τον εαυτό σου και τα όριά σου. Πολλοί καρκινοπαθείς δεν την αντέχουν. Άλλοι ελπίζουν σε καλύτερες μέρες. Το ζήτημα είναι ότι τα όρια του κάθε ανθρώπου είναι άγνωστα.
Ένα μήνα μετά τη διάγνωση της ασθένειας, αποφάσισα να αφήσω πίσω το σκοτάδι, που σου δημιουργεί ο φόβος για το άγνωστο μονοπάτι στο οποίο σε βάζει ο καρκίνος και να αναζητήσω το φως της ζωής, λέγοντας στην ογκολόγο μου «Δε θα είμαι μία αποτυχία στην καριέρα σας» κι εκείνη μου απάντησε «Ούτε και στη δική σου».
Γράφω αυτές τις λέξεις για τη Σοφία, τη Λιάνα, τον Γιώργο, τον Μπάμπη, τη Λόλα, την Ηλιάννα, τον μικρό Γιαννάκη, τη Νότα, τον Στέλιο και τόσους άλλους ανθρώπους που διαγνώστηκαν με καρκίνο και κάθε μέρα δίνουν ή έδωσαν τον προσωπικό τους αγώνα. Ο καρκίνος είναι σαν τον μπαμπούλα, που φοβόμασταν ότι κρύβεται κάτω από τα κρεβάτια μας, όταν ήμαστε παιδιά. Είναι αόρατος, αλλά όχι άτρωτος!
