Ένα φάντασμα πλανιέται πάνω από το Βερολίνο, το φάντασμα της κοινωνικοποίησης. Εναντίον του έχουν συνασπισθεί το λόμπι του real estate, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση Χριστιανοδημοκρατών-Σοσιαλδημοκρατών, όλα τα κόμματα δεξιά της Σοσιαλδημοκρατίας το λοιπό πολιτικό-οικονομικό κακό συναπάντημα της χώρας. «Μας κλείνουν το σπίτι», είναι η αγωνιώδης κραυγή τους. Με αυτό δεν εννοούν τις πολυτελείς βίλες τους, που δεν απειλούνται από κανένα, αλλά τις 200.000 κατοικίες, που βρίσκονται στα χέρια ιδιωτικών οικοδομικών κολοσσών όπως οι BlackRock, Vonovia, Deutsche Wohnen, κλπ., και οι οποίες, σύμφωνα με την εντολή ενός δημοψηφίσματος από το 2021, πρέπει να περάσουν στην κατοχή κοινωνικών στεγαστικών φορέων.
Το φάντασμα είναι πολιτικό. Όχι μόνο επειδή μια τέτοια κοινωνικοποίηση θα έκανε προσιτές αυτές τις κατοικίες σε πολλούς πολίτες, που σήμερα λόγω των πανύψηλων ενοικίων τους αδυνατούν να τις πλησιάσουν, αλλά και επειδή το θέμα βρίσκεται στο επίκεντρο του προεκλογικού αγώνα για τις εκλογές της 20ης Σεπτεμβρίου στη γερμανική πρωτεύουσα.
Η πόλωση στριμώχνει τον Μερτς
Το φάντασμα είναι πολωτικό. Για το πολιτικό-οικονομικό κατεστημένο η κοινωνικοποίηση υπέχει θέση λυδίας λίθου –τυχόν υλοποίησή της δεν θα σήμαινε μόνο την απώλεια ενός πανάκριβου περιουσιακού στοιχείου, αλλά και του κύρους της ιδέας της ιδιωτικής περιουσίας. Ήδη ο χριστιανοδημοκράτης καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς εξήγγειλε (με την έγκριση των Σοσιαλδημοκρατών) την ψήφιση νόμου, ο οποίος θα απαγορεύει στα κρατίδια την «απαλλοτρίωση εταιριών κατασκευής κατοικιών». Ο Μερτς παίζει, ωστόσο, με τη φωτιά: Το γερμανικό σύνταγμα επιτρέπει ρητά τέτοιες απαλλοτριώσεις. Το άρθρο 15 του λεγόμενου Grundgesetz αναφέρει: «Η ακίνητη περιουσία, οι φυσικοί θησαυροί και τα μέσα παραγωγής μπορούν προς τον σκοπό της κοινωνικοποίησης […] να υπαχθούν σε κοινωνική ιδιοκτησία ή σε άλλες μορφές κοινωνικής οικονομίας». Ο εκκολαπτόμενος νόμος θα απορριπτόταν λοιπόν με μεγάλη σιγουριά από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Καρλσρούης. Κι αυτό θα άνοιγε διάπλατα την πόρτα για άλλες απαλλοτριώσεις –που θα δρούσαν με τον καιρό σαν βόμβα στα θεμέλια του αστικού καθεστώτος.
Η Linke πρωτοστατεί στο στεγαστικό πρόβλημα
Στον αντίπαλο πόλο βρίσκονται οι Πράσινοι και η Αριστερά (Die Linke). Οι πρώτοι αντιμετωπίζουν την κοινωνικοποίηση πραγματιστικά –αυτό που τους ενδιαφέρει είναι η λύση του στεγαστικού και μόνο, όχι ο όποιος κοινωνικός μετασχηματισμός. Για τη Linke, αντίθετα, το πρόβλημα της στέγης αποτελεί κατεξοχήν ταξικό ζήτημα μέσω της λύσης του οποίου μπορεί να βελτιωθεί γενικότερα η θέση των υποτελών κοινωνικών στρωμάτων. Η προεκλογική καμπάνια επικεντρώνεται βέβαια στην πρακτική λύση του προβλήματος κι αυτό με πολύ ευφάνταστο τρόπο. Ένα από τα μέσα που χρησιμοποιεί, για παράδειγμα, είναι η ψηφιακή εφαρμογή «Τοκογλυφία App» με τη βοήθεια της οποίας οι ενδιαφερόμενοι/ες μπορούν να διαπιστώσουν, αν οι νοικάρηδες έχουν επιβάλει ψηλότερο από το επιτρεπόμενο νοίκι. Στα δυο τελευταία χρόνια έγινε χρήση αυτής της εφαρμογής από 303.500 νοικοκυριά σε πανγερμανικό επίπεδο (εκ των οποίων 111 777 στο Βερολίνο) και διαπιστώθηκαν 198.000 παραβιάσεις. Πολλά από τα θύματα της αυθαιρεσίας βλέπουν γι’ αυτό τη Linke σαν τον άγγελο-προστάτη τους και βεβαιώνουν πως θα της δώσουν την ψήφο τους στις εκλογές του Σεπτεμβρίου.
Το φάντασμα είναι πονηρό. Και την πονηριά του τη μεταδίδει και σε μια άλλη καμπάνια της Linke, που φέρει τον υπερθετικά αναπτυσσόμενο τίτλο: «Θρασύς, θρασύτερος, Βερολινέζος νοικάρης», απονέμει βραβεία στους χειρότερους εκπροσώπους του είδους. Λίγα χαρακτηριστικά παραδείγματα: Το βραβείο «Χρυσός καρχαρίας-νοικάρης» απονεμήθηκε στην εταιρία Heimstaden, επειδή ξεπέρασε όλες τις άλλες σε τοκογλυφικές αυξήσεις των ενοικίων· το βραβείο «άρχοντας της χρεοκοπίας» στη φίρμα Hedera Bauwert, επειδή βαράει απροειδοποίητα κανόνι σε θυγατρικές εταιρίες της αφήνοντας στο δρόμο τους ενοικιαστές· το βραβείο «βασιλιάς της μούχλας» στην εταιρία Adler Group, η οποία, για να εξαναγκάσει τους ενοικιαστές να φύγουν από τα κτίριά της, αφήνει τα τελευταία ακαθάριστα, με αποτέλεσμα η μούχλα να στάζει από τους τοίχους τους· το «Rambo των εξώσεων» στην Arcadia Estates, «Η μεγαλύτερη συμμορία απατεώνων» στη Vononia – το γιατί η βράβευση, δεν χρειάζεται πλέον, νομίζω, να εξηγηθεί.
Η δημοσκοπική εικόνα
Όχι περίεργο έτσι, ότι στο Βερολίνο γελάει και το παρδαλό κατσίκι με τους αποδέκτες αυτών των βραβείων. Αυτό αυξάνει ανάλογα και τη δημοφιλία της Linke. Στην τελευταία δημοσκόπηση κοινής γνώμης (02.07.2026, ινστιτούτο Infratest dimap) η Αριστερά ανέβηκε για πρώτη φορά στην πρώτη θέση (20%), με δεύτερο κόμμα τους Πράσινους (19%), τρίτο την ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (18%), τέταρτο τους Χριστιανοδημοκράτες (17%) και πέμπτο και καταϊδρωμένο τους Σοσιαλδημοκράτες (13%). Αν αυτό το τρεντ συνεχισθεί, τότε η επικεφαλής του ψηφοδελτίου της Linke στο Βερολίνο Έλιφ Έρλαπ θα μπορεί βάσιμα να προβάλει την αξίωση, να γίνει η επόμενη πρωθυπουργίνα της πόλης. Αυτονόητη δεν είναι όμως η εκλογή της. Οι Σοσιαλδημοκράτες της δείχνουν προς το παρόν την πλάτη –άδηλο αν στην πορεία δεχθούν να συνεργαστούν μαζί της.
Με αυτά και με άλλα άδειασε και ο ουρανός του Βερολίνου. Το φάντασμα, κατεβασμένο τώρα στους δρόμους και τις πλατείες της πόλης, μπαίνει σε πολλά σπίτια σαν απρόσκλητος αλλά καλοδεχούμενος μουσαφίρης. Η ιδέα της κοινωνικοποίησης κερδίζει συνεχώς έδαφος. Ο Μερτς έχει μεν πολλά πολιτικά και δικαστικά μέσα για να την αποτρέψει –όχι όμως πλέον αρκετά για να τη βγάλει από το μυαλό των ενοικιαστών.
CREDITS
Die Linke / Flickr
