Τι συμβαίνει ακριβώς;
Η AfD της Σαξονίας-Άνχαλτ θεωρείται μία από τις πιο ριζοσπαστικές οργανώσεις του κόμματος και έχει χαρακτηριστεί από την τοπική Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος ως «βεβαιωμένα ακροδεξιά εξτρεμιστική». Με επικεφαλής τον 35χρονο Ulrich Siegmund, κατέγραψε ιστορική νίκη στις κρατιδιακές εκλογές, προβάλλοντας ένα πρόγραμμα που υπόσχεται ριζική αλλαγή πορείας στη μετανάστευση, την εκπαίδευση, την ενέργεια και τα μέσα ενημέρωσης.
Στην αιχμή του προγράμματός της βρίσκεται η «remigration» και μια εκτεταμένη «εκστρατεία απελάσεων». Η AfD ζητά περισσότερες θέσεις κράτησης προς απέλαση, υποχρεωτική εργασία για αιτούντες άσυλο και αυστηρό περιορισμό της μεταναστευτικής πολιτικής. Στην εκπαίδευση προωθεί εντονότερα τον πατριωτισμό και τη γερμανική εθνική ταυτότητα, ενώ αντιτίθεται στην παρουσία συμβόλων LGBTQ+ στα σχολεία. Παράλληλα, θέλει να σταματήσει η ανάπτυξη νέων ανεμογεννητριών και να ανατραπεί η σημερινή ενεργειακή πολιτική.
Στην εξωτερική πολιτική τάσσεται υπέρ της αποκατάστασης των σχέσεων με τη Ρωσία και εναντίον της σημερινής πολιτικής υποστήριξης της Ουκρανίας. Ταυτόχρονα, παρά τη φιλορωσική της γραμμή, η AfD τοποθετείται αναφανδόν υπέρ του κράτους του Ισραήλ και παρουσιάζει την υπεράσπιση της ύπαρξης και της ασφάλειάς του ως μέρος της πολιτικής της απέναντι στον ισλαμισμό.
Ο Siegmund επιχειρεί να δώσει σε αυτή τη σκληρή πολιτική ατζέντα διαφορετική επικοινωνιακή μορφή. Πρώην πωλητής και ιδιαίτερα δραστήριος στα social media, καλλιεργεί την εικόνα ενός νέου, χαμογελαστού και αισιόδοξου πολιτικού, αποφεύγοντας συχνά το επιθετικό ύφος άλλων ηγετικών στελεχών της AfD. Υποστηρίζει ότι πολλές από τις αλλαγές μπορούν να ξεκινήσουν από τις πρώτες ημέρες μιας κυβέρνησής του και αντιμετωπίζει την εκλογική νίκη ως σαφή «εντολή διακυβέρνησης».
| Κόμμα | 2026 | 2021 | Μεταβολή |
|---|---|---|---|
| 🔵 AfD | 43,8% | 20,8% | +23,0 |
| ⚫ CDU | 17,2% | 37,1% | −19,9 |
| 🔴 SPD | 9,3% | 8,4% | +0,9 |
| 🟢 Πράσινοι (Grüne) | 8,9% | 5,9% | +3,0 |
| 🟣 Die Linke | 8,6% | 11,0% | −2,4 |
| 🟪 BSW | 5,3% | — | +5,3 |
| 🟡 FDP | 2,6% | 6,4% | −3,8 |
| 🗳️ Συμμετοχή | 77,8% | 60,3% | +17,5 |
Oι Kersten Augustin και Stefan Reinecke σχολιάζουν νηφάλια για την taz:
Το αποτέλεσμα των εκλογών στη Σαξονία-Άνχαλτ συνιστά, ιστορική καμπή για τη γερμανική δημοκρατία. Η σαρωτική νίκη της AfD δημιουργεί για πρώτη φορά μετά το 1945 το ενδεχόμενο μιας κυβέρνησης υπό ακροδεξιό κόμμα, με τον Ulrich Siegmund να μπορεί υπό προϋποθέσεις να εκλεγεί πρωθυπουργός ακόμη και χωρίς απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Οι αρθρογράφοι επικρίνουν έντονα τις τυπικές αντιδράσεις των κομμάτων του κέντρου, θεωρώντας ότι υποτιμούν το μέγεθος της πολιτικής ανατροπής.
Διακρίνουν έξι βασικά διδάγματα. Πρώτον, το παραδοσιακό γερμανικό κομματικό σύστημα αποσυντίθεται και αναδύεται, αρχικά στην Ανατολική Γερμανία, μια νέα διαίρεση ανάμεσα στην AfD και ένα ευρύ «δημοκρατικό μπλοκ» από την Αριστερά έως τη CDU, ενώ το BSW ενδέχεται να παίξει ρυθμιστικό ρόλο. Δεύτερον, η AfD κατάφερε να κινητοποιήσει μαζικά πρώην απέχοντες, ανατρέποντας την παλαιότερη εικόνα του οργισμένου και απαισιόδοξου ακροδεξιού ψηφοφόρου: πλέον είναι η Ακροδεξιά που εκπέμπει αισιοδοξία, αυτοπεποίθηση και προσδοκία νίκης.
Καθοριστικό θεωρείται και το προσωπικό ύφος του Siegmund. Μέσω των social media, της νεανικής εικόνας και ενός αισιόδοξου μηνύματος, κατάφερε να καλλιεργήσει στους ψηφοφόρους την αίσθηση ότι «μετράνε», επενδύοντας ιδιαίτερα στην ανατολικογερμανική υπερηφάνεια. Παράλληλα, η taz προειδοποιεί κατά μιας δυτικογερμανικής αντίδρασης «τιμωρίας» της Ανατολής, καθώς αυτή θα ενίσχυε τις διαιρέσεις στις οποίες επενδύει η AfD.
Τέλος, το αποτέλεσμα θεωρείται σοκαριστικό αλλά όχι απρόσμενο. Η στρατηγική της απομόνωσης της AfD απέτυχε, ενώ η κυβέρνηση Merz, με κοινωνικές περικοπές και εξοπλισμούς, δεν ανέκοψε την άνοδό της. Η απάντηση, υποστηρίζουν οι συγγραφείς, δεν μπορεί να είναι απλώς «όλοι εναντίον της AfD». Χρειάζεται δημοκρατική κοινωνική εναλλακτική που θα μεταφέρει την πολιτική σύγκρουση σε ζητήματα αναδιανομής, μισθών, ενοικίων και κοινωνικής εξουσίας.
Εκλογικά tips:
- περίπου 170.000 προηγούμενοι απέχοντες πήγαν αυτή τη φορά να ψηφίσουν AfD. Η taz υπολογίζει ότι αυτό από μόνο του θα μπορούσε να αντιστοιχεί σε έως και 15 ποσοστιαίες μονάδες της AfD
- Η δεύτερη τεράστια δεξαμενή της AfD ήταν η CDU: περίπου 82.000 ψηφοφόροι μετακινήθηκαν από CDU προς AfD. Αυτό εξηγεί σημαντικό μέρος της κατάρρευσης της CDU από 37% σε 17,2%.
- Αντίθετα, υπήρξε τακτική ψήφος από ψηφοφόρους της CDU προς SPD και Πράσινους, ώστε τα δύο κόμματα να ξεπεράσουν με ασφάλεια το 5% και να δυσκολέψουν την απόκτηση απόλυτης πλειοψηφίας από την AfD.
- το BSW μπήκε τελικά στη Βουλή με 5 έδρες, η AfD έχασε την πιθανότητα αυτοδυναμίας και ταυτόχρονα το BSW γίνεται κρίσιμο για τις κυβερνητικές αριθμητικές
- Ο επικεφαλής της AfD Ulrich Siegmund λέει ότι το αποτέλεσμα αποτελεί σαφή εντολή διακυβέρνησης, αλλά δεν θέλει κυβέρνηση μειοψηφίας ούτε συνασπισμό που θα απαιτούσε μεγάλους συμβιβασμούς. Απέρριψε ως «μπέρδεμα» (Gewurschtel) την πρόταση του BSW για έναν υπερκομματικό πρωθυπουργό που θα κυβερνούσε με μεταβαλλόμενες πλειοψηφίες. Και έκανε μια αρκετά επιθετική δήλωση: αν δεν καταστεί δυνατός ο σχηματισμός κυβέρνησης, τότε ας γίνουν νέες εκλογές, στις οποίες εκτιμά ότι η AfD θα μπορούσε να πάρει «50 ή 55%».
- Η επικεφαλής της Die Linke, Eva von Angern, δηλώνει ότι είναι διατεθειμένη να ψηφίσει ακόμη και πρωθυπουργό της CDU, προκειμένου να αποτραπεί κυβέρνηση AfD. SPD και Πράσινοι δηλώνουν επίσης πρόθυμοι να συμμετάσχουν σε λύση εναντίον της AfD.
