φωτογραφία: Γιάννης Παναγόπουλος/eurokinissi
Μέσα σε διάστημα λίγων εβδομάδων, ο ΣΥΡΙΖΑ βρέθηκε αντιμέτωπος με μια αλληλουχία παραιτήσεων από κομματικά αξιώματα, αποχωρήσεων από την Κοινοβουλευτική Ομάδα και παραιτήσεων από το ίδιο το βουλευτικό αξίωμα. Οι κινήσεις αυτές δεν είναι όλες της ίδιας πολιτικής και θεσμικής βαρύτητας: άλλοι εγκατέλειψαν θέσεις ευθύνης αλλά παρέμειναν στο κόμμα, άλλοι κράτησαν τη βουλευτική τους έδρα ως ανεξάρτητοι, ενώ δύο βουλευτές αποχώρησαν πλήρως από τη Βουλή.
29–30 Ιουνίου: Οι πρώτες παραιτήσεις από την Πολιτική Γραμματεία
Στα τέλη Ιουνίου άρχισε να γίνεται ορατή η κρίση στα καθοδηγητικά όργανα του κόμματος. Η Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου υπέβαλε την παραίτησή της από την Πολιτική Γραμματεία, ενώ ακολούθησε και νέα παραίτηση στελέχους του οργάνου. Οι αποχωρήσεις συνδέθηκαν με την όξυνση της εσωκομματικής σύγκρουσης σχετικά με την πορεία του ΣΥΡΙΖΑ και τη στάση του απέναντι στη νέα πολιτική πρωτοβουλία του Αλέξη Τσίπρα.
4 Ιουλίου: Ο Γιώργος Καραμέρος παραδίδει τη βουλευτική έδρα
Στις 4 Ιουλίου, ο βουλευτής Ανατολικής Αττικής Γιώργος Καραμέρος ανακοίνωσε ότι παραιτείται τόσο από κάθε κομματική ιδιότητα όσο και από το βουλευτικό αξίωμα. Δεν επέλεξε, δηλαδή, την ανεξαρτητοποίηση, αλλά την πλήρη αποχώρηση από τη Βουλή. Στη δήλωσή του επανέλαβε τη στήριξή του στην πρωτοβουλία του Αλέξη Τσίπρα και ενημέρωσε σχετικά τον τότε πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ, Σωκράτη Φάμελλο.
Πρώτος επιλαχών στην Ανατολική Αττική ήταν ο Χρήστος Σπίρτζης, ο οποίος δεν αποδέχτηκε την έδρα. Τελικά, ορκίστηκε βουλεύτρια η δεύτερη επιλαχούσα, Μυρτώ Κοροβέση.
8 Ιουλίου: Παραίτηση της Κατερίνας Νοτοπούλου από τη Βουλή
Στις 8 Ιουλίου ακολούθησε η Κατερίνα Νοτοπούλου, βουλεύτρια Α΄ Θεσσαλονίκης. Και αυτή επέλεξε να παραδώσει τη βουλευτική της έδρα αντί να παραμείνει στο Κοινοβούλιο ως ανεξάρτητη. Η παραίτησή της ήρθε λίγες ημέρες πριν από την κρίσιμη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής και συνδέθηκε πολιτικά με την υποστήριξή της στην ανασύνθεση του ευρύτερου προοδευτικού χώρου.
Την έδρα της στην Α΄ Θεσσαλονίκης κατέλαβε ο Γιάννης Αμανατίδης, ο οποίος ορκίστηκε βουλευτής στις 13 Ιουλίου.
9 Ιουλίου: Παραίτηση του Σωκράτη Φάμελλου από την προεδρία
Στις 9 Ιουλίου, ο Σωκράτης Φάμελλος ανακοίνωσε την παραίτησή του από την προεδρία του ΣΥΡΙΖΑ. Παρέμεινε, ωστόσο, βουλευτής και μέλος του κόμματος. Η παραίτηση ήρθε έπειτα από παρατεταμένη αμφισβήτηση της ηγεσίας του και αλλαγή των συσχετισμών στο εσωτερικό του κόμματος. Στη δήλωσή του ανέφερε ότι δεν επιθυμούσε να αποτελέσει μέρος ενός νέου διχασμού.
10 Ιουλίου: Ο Διονύσης Καλαματιανός αποχωρεί από τη θέση του γραμματέα της Κ.Ο.
Την επομένη της παραίτησης Φάμελλου, ο Διονύσης Καλαματιανός υπέβαλε την παραίτησή του από τη θέση του γραμματέα της Κοινοβουλευτικής Ομάδας. Στην επιστολή του προς τους βουλευτές χαρακτήρισε την απόφασή του συνειδητή και αποτέλεσμα ώριμης σκέψης. Σε εκείνη τη φάση δεν είχε ακόμη ανεξαρτητοποιηθεί ούτε είχε παραδώσει τη βουλευτική του έδρα.
13 Ιουλίου: Ομαδικές παραιτήσεις από Πολιτική Γραμματεία και Κεντρική Επιτροπή
Στις 13 Ιουλίου, η κρίση πέρασε στα κορυφαία καθοδηγητικά όργανα. Η αναπληρώτρια γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής, Αναστασία Σαπουνά, παραιτήθηκε από τη θέση της, από την Πολιτική Γραμματεία και από την Κεντρική Επιτροπή.
Μαζί της παραιτήθηκαν από την Πολιτική Γραμματεία και την Κεντρική Επιτροπή η Γκέλυ —ή Αγγελική— Βισβίκη, η Δέσποινα Σίνου, ο Πάνος Στάχτος-Λαμπρινίδης, η Ελένη Συμεωνίδου και η Σταματία Τσουμέα. Ο Στάχτος-Λαμπρινίδης ήταν παράλληλα γραμματέας της Νεολαίας και η Συμεωνίδου είχε οργανωτική ευθύνη στο κόμμα.
Σε ορισμένα δημοσιεύματα αναφέρθηκε επιπλέον και η παραίτηση του Κώστα Μορφίδη. Επειδή, ωστόσο, δεν περιλαμβάνεται στην κοινή επιστολή των έξι στελεχών που δημοσιεύθηκε από περισσότερα μέσα, πρέπει να καταγράφεται χωριστά και με αυτή την επιφύλαξη.
14 Ιουλίου: Τρεις ανεξαρτητοποιήσεις από την Κοινοβουλευτική Ομάδα
Στις 14 Ιουλίου ξεκίνησε το μαζικό κύμα αποχωρήσεων από την Κοινοβουλευτική Ομάδα. Ο Ανδρέας Παναγιωτόπουλος, βουλευτής Αχαΐας, ο Γιώργος Γαβρήλος, βουλευτής Αργολίδας, και ο Γιώργος Ψυχογιός, βουλευτής Κορινθίας, απέστειλαν επιστολές στον πρόεδρο της Βουλής δηλώνοντας ότι αποχωρούν από την Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ και συνεχίζουν ως ανεξάρτητοι βουλευτές.
Σε αντίθεση με τον Καραμέρο και τη Νοτοπούλου, οι τρεις δεν παρέδωσαν την έδρα τους.
15 Ιουλίου: Μεϊκόπουλος, Μαμουλάκης και Κοντοτόλη εκτός Κ.Ο.
Το πρωί της 15ης Ιουλίου ακολούθησαν άλλες τρεις ανεξαρτητοποιήσεις. Ο Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος, ο Χάρης Μαμουλάκης και η Μαρίνα Κοντοτόλη γνωστοποίησαν με επιστολές τους στον πρόεδρο της Βουλής ότι αποχωρούν από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ και διατηρούν τις έδρες τους ως ανεξάρτητοι βουλευτές.
Την ίδια ημέρα, ο αναπληρωτής εκπρόσωπος Τύπου Φοίβος Τσικλιάς και ο διευθυντής της Κοινοβουλευτικής Ομάδας Γιώργος Μπάκης ανακοίνωσαν τις παραιτήσεις τους από τις θέσεις ευθύνης που κατείχαν. Οι αποχωρήσεις τους συνοδεύτηκαν από αιχμές για προσωπικές στρατηγικές, έλλειψη συλλογικότητας και πρακτικές που, κατά την άποψή τους, δεν συνάδουν με τις αξίες της Αριστεράς.
16 Ιουλίου: Ανεξαρτητοποιείται και η Πόπη Τσαπανίδου
Στις 16 Ιουλίου, η Πόπη Τσαπανίδου απέστειλε επιστολή στον πρόεδρο της Βουλής, δηλώνοντας ότι αποχωρεί από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ και θα συνεχίσει ως ανεξάρτητη βουλεύτρια. Μετά την αποχώρησή της, η κοινοβουλευτική δύναμη του ΣΥΡΙΖΑ περιορίστηκε στους 16 βουλευτές.
Μέχρι το πρωί της 16ης Ιουλίου, οι πληροφορίες περί επικείμενης ανεξαρτητοποίησης της Όλγας Γεροβασίλη και του Διονύση Καλαματιανού παρέμεναν πληροφορίες και εκτιμήσεις δημοσιευμάτων και όχι ολοκληρωμένα γεγονότα. Επομένως, δεν πρέπει να καταγράφονται ακόμη ως τετελεσμένες αποχωρήσεις.
Ο απολογισμός :
Παραιτήσεις από το βουλευτικό αξίωμα:
Γιώργος Καραμέρος και Κατερίνα Νοτοπούλου.
Ανεξαρτητοποιήσεις με διατήρηση της έδρας:
Ανδρέας Παναγιωτόπουλος, Γιώργος Γαβρήλος, Γιώργος Ψυχογιός, Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος, Χάρης Μαμουλάκης, Μαρίνα Κοντοτόλη και Πόπη Τσαπανίδου.
Παραιτήσεις από κορυφαίες κομματικές ή κοινοβουλευτικές θέσεις:
Σωκράτης Φάμελλος από την προεδρία, Διονύσης Καλαματιανός από γραμματέας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, Αναστασία Σαπουνά από αναπληρώτρια γραμματέας και από τα κομματικά όργανα, καθώς και πέντε ακόμη μέλη της Πολιτικής Γραμματείας και της Κεντρικής Επιτροπής. Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται οι παραιτήσεις του Φοίβου Τσικλιά και του Γιώργου Μπάκη από τις θέσεις του αναπληρωτή εκπροσώπου Τύπου και του διευθυντή της Κ.Ο. αντίστοιχα.
Ο παράγοντας Παύλος Πολάκης
Παράλληλα με το κύμα αποχωρήσεων, ο Παύλος Πολάκης βρέθηκε στο επίκεντρο των εσωκομματικών εξελίξεων. Μετά τη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής, η οποία ανέτρεψε προηγούμενες αποφάσεις της ηγεσίας, ανακοινώθηκε η επιστροφή του στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ ο ίδιος δήλωσε ότι θα είναι υποψήφιος για την προεδρία του κόμματος. Χαρακτήρισε τη συνεδρίαση «ιστορική» και υποστήριξε ότι ανοίγει ο δρόμος για την ανασυγκρότηση του ΣΥΡΙΖΑ και την αυτόνομη πορεία του στις επόμενες εκλογές. Το Σάββατο θα γίνει εκλογή νέου προέδρου στον ΣΥΡΙΖΑ – με υποψήφιους και τον Πάυλο Πολάκη και την Ρένα Δούρου.
Σε θεσμικό επίπεδο, το κόμμα εισέρχεται πλέον σε νέα μεταβατική φάση. Η Πολιτική Γραμματεία καλείται να καταρτίσει τον οδικό χάρτη για την οργανωτική και πολιτική ανασυγκρότηση, ενώ θα καθοριστεί το χρονοδιάγραμμα για την εκλογή νέου προέδρου μετά την παραίτηση του Σωκράτη Φάμελλου. Οι αποφάσεις της Κεντρικής Επιτροπής προβλέπουν επίσης την προετοιμασία του κόμματος για αυτόνομη εκλογική κάθοδο, με στόχο την ανασύνταξη των οργανώσεων και την επεξεργασία νέων πολιτικών θέσεων. Ωστόσο, οι εξελίξεις αυτές πραγματοποιούνται ενώ συνεχίζονται οι αποχωρήσεις βουλευτών και στελεχών, γεγονός που διατηρεί ανοιχτό το ερώτημα για το κατά πόσο η νέα ηγετική γραμμή θα μπορέσει να ανακόψει τη συνεχιζόμενη κρίση στον ΣΥΡΙΖΑ.
