Στιγμιότυπο από την επίσκεψη της Γκιλφόιλ στη Ρουμανία τον περασμένο Απρίλιο (USAmbGR / Flickr)
Κάτι είχαμε καταλάβει όταν ο Ντόναλντ Τραμπ κατέληξε στην επιλογή της Κίμπερλι Γκιλφόιλ για τη θέση της πρέσβειρας στην Ελλάδα, αλλά ομολογούμε ότι η εκλεκτή του αμερικανού προέδρου ξεπέρασε ακόμα και τις πιο απαισιόδοξες εκτιμήσεις θυμίζοντας όσα έκανε στην Ελλάδα ο περιβόητος Πιουριφόι τη δεκαετία του 1950, όταν οι Αμερικανοί πρέσβεις ουσιαστικά διοικούσαν το ελληνικό μετεμφυλιακό κράτος σαν να ήταν έπαρχοι…
Η Γκιλφόιλ, θα πρέπει να τονίσουμ,ε ότι δεν είναι διπλωμάτης καριέρας. Αλλά αυτό στον Τραμπ δεν λέει απολύτως τίποτα. Ο αμερικανός πρόεδρος – ντίλερ των συμφερόντων της χώρας του έψαχνε και τέτοιον βρήκε στο πρόσωπο της κυνικής Γκιλφόιλ.
Άκρα του τάφου σιωπή
Το ρεπορτάζ που δημοσίευσε την προηγούμενη εβδομάδα η ναυαρχίδα του αμερικανικού καπιταλισμού, η Wall Street Journal, ήταν εξόχως χαρακτηριστικό. Καθόταν, που λέτε, η Γκιλφόιλ μαζί με τον έλληνα Υπουργό Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου τον Μάρτιο του 2026 και του είπε τα εξής ενόψει της τότε επικείμενης κατάρρευσης της ρουμανικής κυβέρνησης. “We can do that to any country we want. We can do that here”. Στα ελληνικά: «Μπορούμε να το κάνουμε αυτό σε οποιαδήποτε χώρα θέλουμε. Μπορούμε να το κάνουμε και εδώ».
Η Γκιλφόιλ το είπε χωρίς φιοριτούρες: Εμείς ρίχνουμε την κυβέρνηση στη Ρουμανία και αν χρειαστεί μπορούμε να το κάνουμε και στην Ελλάδα. Ο Υπουργός, προφανώς αιφνιδιασμένος, κατάφερε να ψελλίσει ότι αυτό σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να γίνει στη χώρα μας κτλ. Πρακτικά όμως το μήνυμα είχε περάσει.
Και πάμε τώρα πιο βαθιά στην ουσία του πράγματος. Πρώτα απ’ όλα διαψεύστηκε το δημοσίευμα; Επί της ουσίας όχι. Η πλευρά Γκιλφόιλ δεν είπε τίποτα, η ελληνική κυβέρνηση, όταν ρωτήθηκε, μας πληροφόρησε, διά στόματος Παύλου Μαρινάκη στο μπρίφινγκ, ότι δεν τέθηκε ποτέ θέμα απειλής της ελληνικής κυβέρνησης. Έσπευσε να τον ακολουθήσει ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης και πέραν τούτου ουδέν. Άκρα του τάφου σιωπή.
Αντέδρασε η αντιπολίτευση; Τα μεγάλα προοδευτικά κόμματά της έδειξαν αργά αντανακλαστικά είναι η αλήθεια. Όπως αργά αντανακλαστικά έδειξαν και τα περισσότερα ΜΜΕ. Οι «μικρότεροι», αριστεροί παίκτες σχολίασαν πιο γρήγορα και κυρίως περισσότερο αποφασιστικά. Αλλά η υπόθεση έσβησε κάπου εκεί, αν και η σοβαρότητά της είναι δεδομένη. Σε ανάλογη τοποθέτηση αμερικανού διπλωμάτη τη δεκαετία του 1980 για παράδειγμα θα είχε προκληθεί πολιτικός σεισμός, τώρα ούτε καν φύσηξε.
Το deal
Αν αναρωτιέστε γιατί, η απάντηση κρύβεται πίσω από το επιχειρηματικό παρασκήνιο και τα τεράστια ενεργειακά συμφέροντα, αμερικανικά και ελληνικά. Η Γκιλφόιλ, όπως ήδη γράψαμε, περισσότερο προσομοιάζει σε μάνατζερ μεγάλης εταιρείας παρά σε πρέσβη. Το μεγάλο πρότζεκτ που υπηρετεί είναι αυτό του κάθετου διαδρόμου (Vertical Gas Corrido) της διαδρομής δηλαδή που θα ακολουθεί το (πανάκριβο) αμερικανικό LNG για να φτάνει από την Ελλάδα μέχρι τις αγορές της ανατολικής Ευρώπης.
Η αμερικανίδα πρέσβειρα έχει αναλάβει (όχι μόνη της φυσικά) το έργο να συντρίψει κάθε εμπόδιο που θα συναντήσει το πρότζεκτ. Σ’ αυτήν την προσπάθεια, πάντα σύμφωνα με το ρεπορτάζ της WSJ, παίζει κομβικό ρόλο ο ελληνοαμερικανός λομπίστας Χρήστος Μαραφάτσος. Ο εν λόγω φέρεται να εργάζεται για την ελληνική εταιρία ΑΚΤΟR η οποία τον προσέλαβε τον Νοέμβριο του 2025 και, σύμφωνα με τα στοιχεία λόμπινγκ που επικαλείται η WSJ, του είχε καταβάλει 160.000 δολάρια μέχρι τον Ιούνιο του 2026 για να δημιουργήσει επαφές με τον Λευκό Οίκο, το State Department και το αμερικανικό Υπουργείο Ενέργειας.
Η ΑΚΤΟR από την πλευρά της έχει δημιουργήσει μαζί με τη ΔΕΠΑ Εμπορίας την κοινοπραξία Atlantic-SEE LNG Trade η οποία έχει συμφωνήσει με την αμερικανική Venture Global για την προμήθεια αμερικανικού LNG. Τον Ιούνιο του 2026, οι δύο πλευρές ανακοίνωσαν ότι διπλασιάζουν τη συμφωνία τους: τουλάχιστον 1 εκατ. τόνους LNG τον χρόνο για 20 χρόνια, από το 2030. Το εν λόγω deal θεωρείται τεράστιο και το κυνήγησαν και άλλοι ισχυροί ελληνικοί επιχειρηματικοί όμιλοι, χωρίς όμως να φτάσουν σε υπογραφές. Και όπως πάντα γίνεται σ’ αυτές τις περιπτώσεις, όσοι έμειναν εκτός νυμφώνος δημιούργησαν θόρυβο τον οποίο άφησε τεχνηέντως να διαρρεύσει για να φτάσει στο Μαξίμου.
Όλα τα παραπάνω γίνονται στο πνεύμα του… αγώνα της απεξάρτησης από το ρωσικό πετρέλαιο και το ρωσικό φυσικό αέριο το οποίο, όπως έχετε ήδη παρατηρήσει, είναι μία πολύ καλή μπίζνα που θα αφήσει σ’ αυτούς που την «τρέχουν» κάποια δισεκατομμύρια ευρώ. Η ρουμάνικη κυβέρνηση τον Μάρτιο του 2026 δεν είχε συμφωνήσει πλήρως μ’ αυτό το σχέδιο. Και κατέρρευσε ελάχιστες ημέρες αργότερα χωρίς φυσικά να μπορεί να ισχυριστεί κανείς με αποδείξεις ότι πίσω από την πτώση βρισκόταν η αμερικανική κυβέρνηση. Το business as usual συνεχίζεται, έτσι, απρόσκοπτα.
Τα μέτρα για την ακρίβεια που δεν είναι μέτρα
Την ώρα που οι τιμές στα καύσιμα συνεχίζουν να ανεβαίνουν, η κυβέρνηση πιέστηκε και ανακοίνωσε μέτρα, πολύ περιορισμένης ισχύος, για την αντιμετώπιση της ακρίβειας στην ενέργεια. Στο diesel η συνολική ελάφρυνση διαμορφώθηκε στα 20 λεπτά το λίτρο, καθώς στα 15 λεπτά της κρατικής επιδότησης προστέθηκε έκπτωση 5 λεπτών από τα διυλιστήρια. Στην αμόλυβδη εξακολουθεί να εφαρμόζεται έκπτωση 10 λεπτών από τη Helleniq Energy και τη Motor Oil.
Αν εσείς, παρατηρήσατε αποκλιμάκωση της τιμής στην αντλία, να το πείτε και σε μας να αναθαρρήσουμε. Αλλά μάλλον δεν παρατηρήσατε. Ακόμα και σε φθηνά πρατήρια της Αθήνας, η αμόλυβδη πωλείται πάνω από 2.10 ενώ η μέση τιμή (την Πέμπτη που γράφονται αυτές οι γραμμές) διαμορφώνεται περίπου στα 2.20.
Για το πετρέλαιο θέρμανσης η κυβέρνηση… προσεύχεται η τιμή διάθεσης να αρχίσει από τα 1.75 το λίτρο (αν και πέρυσι η διάθεση άνοιξε στο 1.15). Αν οι προσευχές δεν πιάσουν τόπο και η τιμή πετάξει πάνω από τα 2 ευρώ ανά λίτρο, η κρατική παρέμβαση θα είναι αναπόφευκτη ακόμα και με τη λογική αυτής της κυβέρνησης. Όσον αφορά τη λύση της μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα κατώτερα όρια που προβλέπει η ΕΕ, δεν βρίσκεται στα σχέδια της κυβέρνησης Μητσοτάκη η οποία προσέχει τα υπερπλεονάσματα (τα οποία στήνουν και πολιτικό αφήγημα) ως κόρη οφθαλμού σε αντίθεση με πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Για τα χρέη, τέλος, σε εφορία και ασφαλιστικά ταμεία, η κυβέρνηση ανακοίνωσε νέο καθεστώς 120 δόσεων στο οποίο μπορούν να ενταχθούν ληξιπρόθεσμες οφειλές που έχουν καταστεί απαιτητές έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2024, υπό την προϋπόθεση ότι δεν βρίσκονται σε ενεργή ρύθμιση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Λογικό αφού η ρύθμιση των 72 δόσεων δεν συγκίνησε παρά ελάχιστους οφειλέτες. Γι’ αυτό και όσοι είχαν ενταχθεί στο πρόγραμμα των 72 μπορούν να μεταφέρουν το υπόλοιπο της οφειλής τους στο νέο πρόγραμμα αν καταθέσουν τη σχετική αίτηση.
