Στο σημερινό φύλλο της Εποχής έχουμε τη μεγάλη χαρά να φιλοξενούμε τη συζήτηση μας με δύο συμπαθέστατες κυρίες, την Τζουλιάνα και τη Μαρία, μέλη της κοινότητας της Σιέρα Λεόνε στην Αθήνα. Αφορμή αυτής αποτελεί η 65η επέτειος ανεξαρτησίας του κράτους της Δυτικής Αφρικής, από τη βρετανική αποικιοκρατία. Οι δράσεις της κοινότητας ξεκίνησαν το προηγούμενο Σαββατοκύριακο και κορυφώθηκαν την περασμένη Δευτέρα 27/04, που συνέπιπτε με εκείνη της επετείου ανεξαρτησίας της Σιέρα Λεόνε, το1961. Οι δράσεις της κοινότητας σχετικά με την επέτειο ανεξαρτησίας ολοκληρώνονται σήμερα, με χορούς και πολιτισμικά δρώμενα.
Ανεξαρτησία μετά από 153 χρόνια βρετανικής αποικιοκρατίας
Με τη βοήθεια της Τζουλιάνας και της Μαρίας καταγράφουμε ιστορικά στοιχεία σχετικά με την ανεξαρτησία της Σιέρα Λεόνε, μετά από 153 χρόνια βρετανικής κατοχής. Μίας κατοχής η οποία αναγράφεται το 1808 και διήρκησε έως και το 1961, όπου η Σιέρα Λεόνε κηρύσσεται και επίσημα ανεξάρτητο κράτος. Ιστορικά πρόσωπα που διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο για την ανεξαρτησία της χώρας, ο Μπάι Μπουρέχ (Bai Bureh), που κατά τη διάρκεια της βρετανικής κατοχής, εξήγειρε τις φυλές της χώρας ενάντια στα κατοχικά στρατεύματα των Άγγλων και το δουλεμπόριο, με αποτέλεσμα τη φυλάκιση του. Ο βρετανικός ιμπεριαλισμός εκμεταλλευόταν τον ορυκτό πλούτο και το παραγωγικό ανθρώπινο δυναμικό της χώρας δημιουργώντας συνθήκες ασφυξίας, καθώς ο ανδρικός πληθυσμός της στελνόταν για καταναγκαστικές εργασίες σε βρετανικά και αμερικανικά εδάφη. Παρόμοια ιστορία, ήταν του Τζοσέφ Σινκέ (Joseph Cinqué), ήρωα του αντιαποικιακού αγώνα, ο οποίος εξήγειρε τους σκλάβους του δουλεμπορικού ισπανικού πλοίου, La Amistad, καθώς στέλνονταν για καταναγκαστική εργασία σε φυτείες ζάχαρης. Αυτά τα δύο γεγονότα υπήρξαν ορόσημο ενάντια στο δουλεμπόριο. Διαφορετική περίπτωση είναι αυτή της Ματνάμ Γιόκο (Madam Yoko), η οποία παρόλο που υπήρξε αμφιλεγόμενη προσωπικότητα, λόγω των συναλλαγών της με τους Βρετανούς και των λαϊκών εξεγέρσεων εναντίον της, βοήθησε αρκετές γυναίκες της χώρας ειδικότερα σε θέματα που αφορούσαν τη τεκνοποίηση και τη κλειτοριδεκτομή. Μάλιστα, η κλειτοριδεκτομή αποτελεί ένα σκληρό «έθιμο» το οποίο μέχρι και σήμερα υπάρχει σε χωριά της Σιέρα Λεόνε και αναγκάζει πολλά νεαρά κορίτσια να μεταναστεύσουν από το τόπο κατοικίας τους προς κάποια μεγάλη πόλη της χώρας ή ακόμα και να φύγουν από την ίδια τους τη χώρα.
Πρώτος πρωθυπουργός της χώρας ο σερ Μίλτον Μαργκάι (Sir Milton Margai), στις 27/04/1961 όταν και επισημοποιείται η ανεξαρτησία της Σιέρα Λεόνε. Παράλληλα, ακολουθεί και η ενοποίηση της χώρας, καθώς προ της ανεξαρτησίας η χώρα χωριζόταν σε φυλές : Mende, Limba, Temne. Μετά τον θάνατο του Μίλτον Μαργκάι, τη διαδοχή αναλαμβάνει ο δεύτερος αδερφός του σερ Άλμπερτ Μαργκάι (Sir Albert Margai), πρώην υπουργός Οικονομικών.
Πρωτεύουσα της χώρας είναι η Φριτάουν, η οποία οικοδομήθηκε και έλαβε το όνομα της από τον επαναπατρισμό των απελευθερωμένων σκλάβων. Η Φριτάουν αποτελεί την πόλη της απελευθέρωσης. Στο κέντρο της το άγαλμα του Τόμας Πίτερς (Thomas Peters), ο οποίος συνέβαλε στην ανοικοδόμηση της πόλης. Επίσημη γλώσσα της τα αγγλικά, ενώ θρησκευτικά υπάρχει διαμοιρασμός πληθυσμού μεταξύ χριστιανών και μουσουλμάνων. Το όνομα της χώρας έχει πορτογαλικές ρίζες, καθώς οι πρώτοι που ανακάλυψαν τα εδάφη της Σιέρα Λεόνε υπήρξαν Πορτογάλοι.
Η ζωή σήμερα: «Υπάρχουν σημάδια διχασμού»
Όπως μας αναφέρουν η Τζουλιάνα και η Μαρία, «σήμερα στη Σιέρα Λεόνε επικρατεί καθεστώς κανονικότητας, υπό την οπτική πως δεν υπάρχει πλέον ένοπλη σύγκρουση, μετά και τη λήξη του πολυετούς εμφυλίου πολέμου. Ο εμφύλιος ξεκίνησε το 1990, με αίτιο τον φυσικό πλούτο της χώρας». Στη χώρα εξακολουθούν να υπάρχουν οικονομικά θέματα και πολιτική αστάθεια με συχνές κυβερνητικές εναλλαγές. Παράλληλα, λόγω της νωπής μνήμης του εμφυλίου, διατηρείται ο διχασμός στη κοινωνία. «Υπάρχουν εικόνες ανθρώπων που κυκλοφορούν ακρωτηριασμένοι λόγω των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν στον εμφύλιο».
Το σύστημα υγείας βρίσκεται σε κακή κατάσταση από άποψη υποδομών και χορήγησης φαρμάκων. Τα φάρμακα βρίσκονται σε πειραματικό αρχικό στάδιο, και πολλές φορές ο πειραματισμός κοστίζει ζωές. Την προϋπάρχουσα κατάσταση έρχεται να συμπληρώσει η καταφυγή μεγάλης μάζας πληθυσμού στο σκληρό και θανατηφόρο ναρκωτικό Kush, προκειμένου να βρει λύση σε προβλήματα ασθένειας, ενώ η ελονοσία αποτελεί εξίσου θανατηφόρο πρόβλημα. Από την άλλη, η παιδεία, αποτελεί προνόμιο των λίγων, καθώς θα πρέπει να πληρώσει κάποιος αδρά προκειμένου να λάβει σχολική ή πανεπιστημιακή εκπαίδευση. Το τελευταίο διάστημα έχουν γίνει κάποιες προσπάθειες, από τη σημερινή κυβέρνηση, όπου υπήρξε ίδρυση σχολείων για το γυναικείο πληθυσμό, έπειτα από πρωτοβουλία της γυναίκας του νυν προέδρου της χώρας, Τζούλιους Μαάντα Μπίο (Julius Maada Bio). Στη Σιέρα Λεόνε, εδράζεται το Frobey College, ένα εκ των μεγαλύτερων πανεπιστημίων στη Δυτική Αφρική, παναφρικανικός πόλος έλξης για ιατρική ή νοσηλευτική.
Οι δράσεις της κοινότητας
Η κοινότητα της Σιέρα Λεόνε στην Αθήνα αριθμεί περίπου 1000 άτομα, ενώ άλλα τόσα βρίσκονται στη Θεσσαλονίκη. Περίπου 150 άτομα έχουν συμβάλει στην προσπάθεια δημιουργίας ενεργού συλλόγου της κοινότητας. Προσφάτως ακολούθησαν ενέργειες για δημιουργία καταστατικού, ωστόσο έρχονται αντιμέτωποι με την κρατική γραφειοκρατία.
Όπως αναφέρουν, στη φιλόξενη και πολυπολιτισμική γειτονιά της Κυψέλης (Τήνου 19) προσπαθούν να δημιουργήσουν έναν χώρο, όπου ο κόσμος θα αγκαλιάσει και θα γνωρίσει την κουλτούρα της χώρας τους, αλλά και θα υπάρχει διάδραση με την τοπική κοινωνία. Χαρακτηριστικό υπήρξε το πρόσφατο μπαζάρ δωρεάν ρούχων, το οποίο διοργάνωσε η Κοινότητα, όπου κάτοικοι της Κυψέλης συνέβαλαν δωρίζοντας ρούχα.
Μελλοντικά η κοινότητα θέτει ως στόχο την πραγματοποίηση παρόμοιας δράσης, σε συνεργασία με άλλες αφρικανικές κοινότητες, όπως μια επίδειξη μόδας με αφρικάνικα ρούχα. Όπως μας επισήμαναν η Τζουλιάνα και η Μαρία: «υπάρχουν πολλά παιδιά που έχουν σπουδάσει αυτό το αντικείμενο και θέλουν να το αναδείξουν». Επιπρόσθετα, η κοινότητα πραγματοποιεί και άλλες ανοιχτές δράσεις όπως παιδικά πάρτι και βραδιές χορού. Σημαντική είναι η συνεισφορά του Ντάουντα Κόντε, δασκάλου χορού, ο οποίος διδάσκει στα μικρά παιδιά της κοινότητας, παραδοσιακούς χορούς και τα βοηθά να γνωρίσουν την κουλτούρα της χώρας τους. «Στόχος μας είναι να φέρουμε χαρά στη κοινότητα», μας ανέφεραν η Τζουλιάνα και η Μαρία. Τα γραφεία της κοινότητας είναι καθημερινά ανοιχτά μεταξύ των ωρών 13:00-18:00 και ο καθένας μπορεί να γνωρίσει τη κουλτούρα της Σιέρα Λεόνε.
Οι δυσκολίες της καθημερινότητας
Το σημαντικότερο ζήτημα το οποίο αντιμετωπίζει η κοινότητα είναι η γραφειοκρατία, και η δυσκολία επικοινωνίας με το κράτος της Σιέρα Λεόνε για οποιαδήποτε ζήτημα. Η απουσία πρεσβείας ή προξενείου στην Ελλάδα αποτελεί ένα από τα βασικότερα αιτία αυτού του προβλήματος. Η επικοινωνία για οποιαδήποτε ζήτημα η έγγραφο θα πρέπει να γίνει με την πρεσβεία της Σιέρα Λεόνε στο Βέλγιο. Αποτέλεσμα είναι η απώλεια πολύτιμου χρόνου προκειμένου να προλάβει κάποιος τις απαραίτητες προθεσμίες για έκδοση άδειας παραμονής, ενώ σε συνδυασμό με τις αντιμεταναστευτικές κυβερνητικές πολιτικές, το πλαίσιο καθημερινής διαβίωσης γίνεται ασφυκτικό, καθιστώντας δύσκολη, ακόμα και τη παραμονή στη χώρα. «Ένας άνθρωπος βρίσκεται σε μια χώρα όπου δεν τον δέχονται και εν τέλει δεν ανήκει πουθενά…». Στόχο και αίτημα της κοινότητας αποτελεί η δημιουργία πρεσβείας ή προξενείου της Σιέρα Λεόνε στην Ελλάδα, ούτως ώστε να καθίσταται πιο εύκολη η επικοινωνία. Με αυτόν το τρόπο θα μπορέσουν να συνδεθούν και με τα κράτη όπου υπάρχει διασπορά.
Η γειτονιά της Κυψέλης λόγω του έντονου πολυπολιτισμικού της στοιχείου έχει αγκαλιάσει τη κοινότητα και έχουν αποφευχθεί περιστατικά ρατσιστικών φαινομένων. Για παράδειγμα, ιδιοκτήτης τοπικής ποδοσφαιρικής ομάδας πρότεινε να παίξουν ποδόσφαιρο τα μικρά παιδιά της κοινότητας.
Εκδήλωση για τη μέρα ανεξαρτησίας
Η κοινότητα μάς καλεί να γνωρίσουμε την κουλτούρα της Σιέρα Λεόνε, και να περάσουμε όλοι μαζί καλά, το Σάββατο 2 Μαΐου, στις 8 μμ, στη διεύθυνση Γ’ Σεπτεμβρίου 56, 5ος όροφος. Τιμή εισόδου και οικονομικής ενίσχυσης της κοινότητας 10 ευρώ. Εισιτήρια κατόπιν συνεννόησης στα τηλέφωνα 695231203/ 6987801451 και στην είσοδο. Επικοινωνία με την κοινότητα της Σιέρα Λεόνε Αθήνας, μέσω social media (Facebook: Sierra Leone Union Athens Greece Instagram: sluag_26 )
