Η διαδρομή του Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα είναι δεμένη με την ιστορία της εργατικής τάξης της Βραζιλίας. Γεννημένος στις 27 Οκτωβρίου 1945 στο Περναμπούκο, γνώρισε από παιδί τη φτώχεια και την εσωτερική μετανάστευση. Η οικογένειά του εγκαταστάθηκε στην πολιτεία του Σάο Πάολο, αναζητώντας μια καλύτερη ζωή. Εργάστηκε μικρός, εκπαιδεύτηκε ως τορναδόρος και μπήκε στη μεταλλουργία: στον κόσμο που θα διαμόρφωνε την πολιτική του ταυτότητα.
Το 1975 εκλέχθηκε πρόεδρος του συνδικάτου μεταλλεργατών του Σάο Μπερνάρντο ντο Κάμπο και της Ντιαντέμα. Αναδείχθηκε σε κεντρική μορφή των μεγάλων απεργιών του 1978–1980, όταν οι εργάτες αμφισβήτησαν έμπρακτα τη στρατιωτική δικτατορία. Οι διεκδικήσεις για αυξήσεις και αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας έγιναν σχολείο δημοκρατίας. Με συνελεύσεις, απεργιακές φρουρές και μαζικές συγκεντρώσεις, ο νέος συνδικαλισμός διεκδίκησε ανεξαρτησία από το κράτος και την εργοδοσία. Το καθεστώς απάντησε με καταστολή και κρατική παρέμβαση στο συνδικάτο. Το 1980 ο Λούλα φυλακίστηκε για 31 ημέρες.
Την ίδια χρονιά συνίδρυσε το Κόμμα Εργαζομένων, ενώ το 1983 συμμετείχε στην ίδρυση της συνδικαλιστικής συνομοσπονδίας CUT. Η πολιτική του αφετηρία ήταν σαφής: οι εργαζόμενοι χρειάζονταν δική τους φωνή, δική τους οργάνωση και παρουσία στην εξουσία. Συμμετείχε στον αγώνα για άμεσες προεδρικές εκλογές και, ύστερα από τρεις εκλογικές ήττες, κέρδισε την προεδρία το 2002.
Στην πρώτη θητεία του, το 2003–2006, έθεσε την καταπολέμηση της πείνας στο επίκεντρο. Το Fome Zero και το Bolsa Família συνέδεσαν την εισοδηματική ενίσχυση φτωχών οικογενειών με την εκπαίδευση και την υγεία των παιδιών. Το Luz para Todos επέκτεινε την ηλεκτροδότηση και το ProUni άνοιξε δρόμους προς την ανώτατη εκπαίδευση. Για εκατομμύρια ανθρώπους, η πολιτική απέκτησε χειροπιαστό περιεχόμενο: τροφή, ρεύμα, σπουδές.
Στη δεύτερη θητεία, το 2007–2010, διευρύνθηκαν οι κοινωνικές πολιτικές, τα ομοσπονδιακά πανεπιστήμια και οι δημόσιες επενδύσεις. Η πραγματική αύξηση του κατώτατου μισθού, η δημιουργία θέσεων εργασίας και η ενίσχυση της εσωτερικής αγοράς συνέβαλαν στη μείωση της φτώχειας και των ανισοτήτων. Παρά τους συμβιβασμούς και τις αντιφάσεις της διακυβέρνησής του, η κοινωνική πρόοδος υπήρξε ουσιαστική.
Ακολούθησαν διώξεις και φυλάκιση. Οι καταδίκες του ακυρώθηκαν το 2021 και το 2022 επέστρεψε νικώντας τον Ζαΐρ Μπολσονάρου, απολογητή της δικτατορίας και εκφραστή μιας Ακροδεξιάς με φασιστικά χαρακτηριστικά. Η επιστροφή του συμβόλισε την αντοχή της δημοκρατίας απέναντι στον αυταρχισμό. Από τα εργοστάσια μέχρι την προεδρία, ο Λούλα παραμένει σύμβολο της δυνατότητας των αποκλεισμένων να γίνονται πρωταγωνιστές της ιστορίας.
