Η Φοιτητική Λίστα αναδείχθηκε νικήτρια στις βουλευτικές εκλογές της 25ης Οκτωβρίου, πετυχαίνοντας ένα ιστορικό πλήγμα στον μηχανισμό εξουσίας του Αλεξάνταρ Βούτσιτς. Σύμφωνα με την προβολή των Ipsos και CeSID, με επεξεργασμένο το 80,8% του δείγματος, συγκεντρώνει 52,7% και 140 από τις 250 έδρες, έναντι 38,9% και 104 εδρών της λίστας του Βούτσιτς. Πρόκειται για εκτίμηση αποτελέσματος, καθώς η επίσημη καταμέτρηση συνεχίζεται.
Η συμμετοχή εκτιμήθηκε στο 69,7%, έναντι 58,8% στις εκλογές του 2023: άνοδος σχεδόν έντεκα ποσοστιαίων μονάδων. Η μαζική προσέλευση δείχνει ότι η κοινωνική κινητοποίηση απέκτησε εκλογικό βάθος. Με όριο αυτοδυναμίας τις 126 έδρες, η προβολή δίνει στη Φοιτητική Λίστα τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης χωρίς εξάρτηση από το απερχόμενο κυβερνητικό στρατόπεδο.
Η αφετηρία βρίσκεται στην κατάρρευση του στεγάστρου του σιδηροδρομικού σταθμού στο Νόβι Σαντ, την 1η Νοεμβρίου 2024, που προκάλεσε τον θάνατο 16 ανθρώπων. Η απαίτηση για δικαιοσύνη εξελίχθηκε σε σχεδόν διετή αγώνα ενάντια στη διαφθορά, την αδιαφάνεια και τον αυταρχισμό. Οι φοιτητές κράτησαν το ζήτημα ανοιχτό, μετατρέποντας το πένθος σε συλλογική διεκδίκηση και τη διαμαρτυρία σε ευρύτερη κοινωνική συμμαχία.
Τι είναι, όμως, η Φοιτητική Λίστα; Μια εκλογική πρωτοβουλία που προέκυψε από το κίνημα, με υποψηφίους κυρίως από επαγγελματικούς και κοινωνικούς χώρους. Η ονομασία της περιγράφει την κινηματική της προέλευση, ενώ η σύνθεσή της υπερβαίνει τα πανεπιστήμια. Κοινός παρονομαστής είναι η αποκατάσταση της λογοδοσίας, της θεσμικής ανεξαρτησίας και της ελευθερίας ενημέρωσης.
Η αναγνώριση της ήττας από τον Βούτσιτς επισφραγίζει την πολιτική ανατροπή. Η επόμενη δοκιμασία, ωστόσο, είναι δυσκολότερη: ποιος θα κυβερνήσει, με ποιο πρόγραμμα και πώς θα αντιμετωπίσει εδραιωμένα δίκτυα εξουσίας; Η ιδεολογική πολυμορφία της λίστας αφήνει ανοιχτές σημαντικές επιλογές. Η νίκη αποδεικνύει πάντως ότι η επίμονη συλλογική δράση μπορεί να αλλάξει τους συσχετισμούς — και να μεταφέρει την πρωτοβουλία από τους κυβερνητικούς μηχανισμούς στην κοινωνία.
