Μία πρωτοπόρος της επιστήμης των υπολογιστών, η Μάργκαρετ Χάμιλτον πέθανε στις 30 Σεπτεμβρίου, σε ηλικία 90 ετών. Η γνωστότερη φωτογραφία της είναι αυτή που στέκεται χαμογελαστή δίπλα σε μια στοίβα με εκτυπωμένο κώδικα, με την οποία έχει περίπου το ίδιο ύψος. Η εικόνα από μόνη της έρχεται σε σύγκρουση με το στερεότυπο του σοβαρού άντρα επιστήμονα της δεκαετίας του 60.
Η συμβολή της συνδέθηκε με την προσσελήνωση του πρώτου διαστημόπλοιου το 1969 και για αυτή, τιμήθηκε από τον Μπαράκ Ομπάμα το 2016 με το μεταλλείο της ελευθερίας. Η Χάμιλτον ηγήθηκε της ομάδας που ανέπτυξε το λογισμικό για την αποστολή του Apollo 11. Κλήθηκε να λύσει σημαντικά προβλήματα που είχαν να κάνουν με υψηλή ακρίβεια, με ελάχιστους υπολογιστικούς πόρους και σχεδόν μηδενικό περιθώριο λάθους. Το πιο γνωστό error 1202, είναι το σφάλμα που εμφανίστηκε λίγα λεπτά πριν την προσσελήνωση του Apollo 11. Χάρη στον σχεδιασμό του λογισμικού, ο υπολογιστής μπόρεσε να διαχειριστεί την υπερφόρτωση και να παραμείνει σε λειτουργία για τις κρίσιμες εργασίες της αποστολής.
Αλλά η ιστορία της δεν αφορά μόνο τη Σελήνη. Αφορά και το πώς αντιλαμβανόμαστε την ίδια την εργασία. Στα πρώτα χρόνια της πληροφορικής, ο προγραμματισμός θεωρούταν απλώς μια μεταφορά των μαθηματικών υπολογισμών από το χαρτί στο μηχάνημα και συχνά αντιμετωπιζόταν ως μια βοηθητική, σχεδόν γραμματειακή εργασία. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους ο προγραμματισμός αποτέλεσε αρχικά πεδίο στο οποίο εργάστηκαν πολλές γυναίκες. Οι ανθρώπινοι υπολογιστές (human computers), όπως οι πρωταγωνίστριες της ταινίας Hidden Figures, είναι γυναίκες που έκαναν υπολογισμούς για μερικά από τα σημαντικότερα τεχνολογικά επιτεύγματα του 20ού αιώνα, αλλά συχνά έμειναν έξω από την επίσημη αφήγηση της ιστορίας τους.
Η Μάργκαρετ Χάμιλτον ήταν από εκείνες που υποστήριξαν ότι αυτό που έκαναν δεν ήταν απλώς μια βοηθητική εργασία. Συνέβαλε καθοριστικά στην ανάδειξη της ανάπτυξης λογισμικού σε αυτοτελές πεδίο μηχανικής και στην καθιέρωση του όρου software engineering, διεκδικώντας για το λογισμικό την ίδια επιστημονική αυστηρότητα και αναγνώριση που αποδίδονταν σε άλλους κλάδους της μηχανικής.
Σήμερα, όταν μιλάμε για την πληροφορική, το μυαλό πηγαίνει σχεδόν αυτόματα σε δισεκατομμυριούχους καπιταλιστές και ιδιοκτήτες μεγάλων εταιρειών δεδομένων. Έχουμε ξεχάσει ότι ο πραγματικός σκοπός ανάπτυξης της τεχνολογίας είναι να λύνει προβλήματα, να βοηθάει την ανθρωπότητα να κατακτά διαρκώς νέα πεδία. Οι γυναίκες ήταν από την αρχή μαζί με άλλους στην πρώτη γραμμή, αλλά η ιστορία της τεχνολογίας δεν τις τοποθέτησε πάντα εκεί όπου πραγματικά ανήκαν. Τα νέα κορίτσια μεγαλώνουν ακούγοντας για τον Τέσλα, τον Έντισον ή τον Οπενχάιμερ, αλλά σπάνια μαθαίνουν για τη Χάμιλτον.
Η σημασία της έγγυται και στο γεγονός ότι υπήρξε εκεί: Η παρουσία της, η αναγνώριση του έργου της συμβάλλουν στη διεύρυνση των ορίων μέσα στα οποία οι γυναίκες μπορούν να φαντάζονται τον εαυτό τους ως δημιουργούς και πρωταγωνίστριες της επιστήμης και της τεχνολογίας.
