Η σκηνή. Η δημοσιογράφος του BBC μετά από αναμονή 12 ωρών στον προθάλαμο του κτιρίου που θα γινόταν η Σύνοδος Κορυφής, ρωτά τον έλληνα πρωθυπουργό. Γνωρίζετε ότι στον Έβρο γίνονται pushbacks προσφύγων και μεταναστών από μετανάστες που συνεργάζονται με τις ελληνικές αρχές; Γνωρίζετε για τη βία που ασκείται; Η απάντηση του έλληνα πρωθυπουργού: «Δεν το ξέρω». Πρέπει να είναι οι πιο χρησιμοποιημένες λέξεις του πρωθυπουργού αυτές. Και συνεχίζει απτόητος: «Αποφασίσαμε να μην επαναλάβουμε το λάθος του 2015. Εμείς υπερασπιζόμαστε ευρωπαϊκά σύνορα».
Την πρόσφατη έκθεση του τμήματος θεμελιωδών δικαιωμάτων της FRONTEX ο πρωθυπουργός την γνωρίζει; Μάλλον όχι, γιατί μιλά για δυσάρεστα πράγματα. Κάνει λόγο για 62 τούρκους πρόσφυγες που επαναπροωθήθηκαν παράνομα στην Τουρκία από αφγανούς παραστρατιωτικούς που συνεργάζονταν με την Αστυνομία. Από τους 62 οι 53 σήμερα βρίσκονται στις τουρκικές φυλακές. Μιλά ακόμη η έκθεση για βασανιστήρια , για σεξουαλική βία και άλλα. Τα γνωρίζει ο πρωθυπουργός; Μάλλον όχι. Γνωρίζει τι έγινε πριν από καιρό με τους 92 μετανάστες από το Αφγανιστάν; Γνωρίζει άραγε ότι τους στέλναμε πίσω, οι Τούρκοι τους στέλναν πάλι σε εμάς και αυτό έγινε αρκετές φορές όπως μαθαίνουμε; Και ο τρόπος δεν ήταν καθόλου αβρός;
Το ρεπορτάζ του BBC λέει και κάτι άλλο, πως η αστυνομία χρησιμοποιεί μετανάστες για να προχωρήσουν αυτοί τις παράνομες επαναπροωθήσεις, δίνοντας τους κάποια «προνόμια». Πριν από λίγο καιρό ο Έβρος είχε πλημμυρίσει και, όπως μαθαίνουμε, εκείνες τις μέρες της μεγάλης πλημμύρας 50 μετανάστες και πρόσφυγες την ημέρα έφταναν στην υπηρεσία ασύλου. Σήμερα, όμως, γύρω στα 5 άτομα την ημέρα φτάνουν στην υπηρεσία ασύλου. Άραγε μειώθηκαν τόσο πολύ οι μεταναστευτικές ροές; Δύσκολο να το πιστέψει κανείς. Ακούμε ότι έχουν αυξηθεί πολύ οι έλεγχοι που κάνουν οι συνοριοφύλακες στο ποτάμι. Μήπως λοιπόν εκεί γίνεται το πρώτο φιλτράρισμα, όχι ενδεχομένως με ιδιαίτερη ευγένεια, και μετά στέλνουν στην υπηρεσία ασύλου; Πώς το είχε πει ο υπουργός Μετανάστευσης; Ότι θα τους κάνουμε την ζωή κόλαση ώστε να μην έρχονται; Ή τότε επί Μηταράκη που είχε απελαθεί ο διερμηνέας ο επίσημος. Το θυμόμαστε αυτό και η απάντηση ήταν διερευνάται το θέμα.
Η σκλήρυνση της πολιτικής για το μεταναστευτικό προσφυγικό, μας λένε οι άνθρωποι του πεδίου, έχει ξεκινήσει από το 2020. Βάσιμα κρίνονται όσα λένε οι ίδιοι οι πρόσφυγες και οι μετανάστες για την κακοποίηση τους από τις ελληνικές αρχές. Αυτό υποστηρίζει το ρεπορτάζ του BBC, αυτό υποστηρίζει και η έκθεση της FRONTEX. Οι άνθρωποι εκεί μας λένε πως κάποιες φορές ακούν και πυροβολισμούς, μάλλον κυνηγούν αγριογούρουνα, μας λένε με τρόπο σκωπτικό. Αλλά ο πρωθυπουργός δεν ξέρει τίποτε από αυτά. Απλώς φυλάει τα σύνορα της Ευρώπης. Από ποιους; Επί της ουσίας κανείς κυβερνητικός δεν έχει απαντήσει στο εξής ερώτημα. Τι σημαίνει εισβολή; Γιατί αν απαντήσουν σε αυτό το τι σημαίνει εισβολή, τότε το αφήγημα που έστησαν όλα τα χρόνια πέφτει με πάταγο. Γιατί κανείς δεν μπορεί να καταλάβει τι είδους εισβολή κάνει μια μητέρα με τα παιδιά της. Ο πρωθυπουργός ξέρει ότι υπάρχουν άνθρωποι που πέρασαν τα σύνορα 10 φορές; Με ό,τι σημαίνει αυτό για τους ανθρώπους αυτούς, τη βία που βίωσαν, μπορεί να την καταλάβει ο πρωθυπουργός; Μπορεί να μας πει ο πρωθυπουργός αν το ξέρει, η αστυνομία και οι συνοριοφύλακες στον Έβρο κάνουν διαλογή και επιλογή ανθρώπων που θα φτάσουν στην υπηρεσία ασύλου, ή όλοι όσοι μπαίνουν στη χώρα οδηγούνται στην υπηρεσία ασύλου; Είναι απλό το ερώτημα, γιατί το 50 την ημέρα με το 5 την ημέρα έχει νομίζουμε διαφορά.
Η ελληνική κυβέρνηση, όμως, ξεπερνά με άνεση όλες αυτές τις ενοχλητικές ερωτήσεις, γιατί η απάντησή της είναι στερεότυπα ακροδεξιά από το 2019. «Φυλάμε τα ελληνικά και τα ευρωπαϊκά σύνορα από την εισβολή των λαθρομεταναστών». Άρα όλα επιτρέπονται στο όνομα του εθνικού συμφέροντος. Και οι παράνομες επαναπροωθήσεις και τα βασανιστήρια και οι σεξουαλικές κακοποιήσεις και όλα τα άλλα. Βρισκόμαστε σε πόλεμο, μας πολεμούν άοπλοι άνθρωποι. Αλλά αυτή η «μάχη» έχει ενδεχομένως 2 παίκτες, και τους έλληνες και τους τούρκους συνοριοφύλακες. Είναι ένα παιχνίδι εντυπώσεων που γίνεται σε βάρος κατατρεγμένων ανθρώπων. Αλλά και αυτό δεν έχει σημασία για τον πρωθυπουργό. Μπορεί έστω να μας πει πώς, ποιοι είναι αυτοί που συστήνουν στην αστυνομία ποιους μετανάστες ή πρόσφυγες θα χρησιμοποιήσει ως δύναμη κρούσης εναντίον μεταναστών και προσφύγων; Δεν το ξέρει; Δεν του το έχουν πει; Δύσκολο μας φαίνεται ο ιθύνων νους του επιτελικού κράτους να μην ξέρει τι γίνεται στα σύνορα της χώρας. Πώς κουρελιάζεται το προσφυγικό δίκαιο και πώς διαλύεται η ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Όχι αυτός δεν γνωρίζει τίποτε.
Φωτογραφία: Bασίλης Βερβερίδης / Eurokinissi
