Κυριάκος Συφιλτζόγλου, Σχέδια πάνω σε μια ήττα, εκδόσεις Αντίποδες, 2026
Μια γενιά χαρτογραφημένη από έναν δραστικό ποιητή, ο οποίος έχει εντούτοις πλήρη επίγνωση ότι δεν είναι δυνατόν να αναστηλωθεί το παραμικρό. Ποια είναι άραγε η κλήτευση για την οποία μιλάει ο Κυριάκος Συφιλτζόγλου στην καινούργια ποιητική συλλογή του Σχέδια πάνω σε μια ήττα, και πώς να συσχετίσουμε την κλήτευση που δεν έγινε με την ήττα του τίτλου του βιβλίου;
Από την πρώτη του συλλογή Έκαστος εφ’ ω ετάφη (2007) μέχρι και σήμερα ο Συφιλτζόγλου έχει δείξει πώς μπορεί να χωρέσουν στην πυκνή, δηκτική και συχνά σκωπτική γλώσσα του αποχρώσεις οι οποίες κινούνται ανάμεσα στο δραματικό και στο παιγνιώδες, σε ένα κλίμα σχεδόν βίαιης απομυθοποίησης.
Η λειτουργία της μνήμης στην ποίηση του Συφιλτζόγλου δεν υιοθετεί τη νοσταλγία. Εκείνο που επιδιώκει είναι, αντιθέτως, η κατάματη και εξαντλητική ανατομία του παρελθόντος, προκρίνοντας έτσι και την αντίσταση στη φθορά, που θα αποκτήσει ισχυρότερη ένταση και ευρύτερο πεδίο κοινωνικοπολιτικών αναφορών στις συλλογές Μισές αλήθειες (2012), Με ύφος Ινδιάνου (2014) και Στο σπίτι του κρεμασμένου (2015). Ο Συλφιτζόγλου θα κάνει λόγο για τον ρατσισμό, αλλά και ως ποιητής και ως φωτογράφος, στο Δραμάιλο (2018) και στα Ακατοίκητα (2024) θα αναπαραστήσει την εγκατάλειψη των οικείων τόπων, υποδεικνύοντας εκ παραλλήλου την απίσχναση του οιουδήποτε πολιτικού και ιστορικού νήματος.
Πιάνοντας την τελευταία γραμμή, ο Συφιλτζόγλου θα περάσει στα Σχέδια πάνω σε μια ήττα στο ζήτημα των κατά πάσα πιθανότητα οριστικά απόντων, που δεν είναι άλλοι από τις νεότερες, τις σύγχρονες γενιές της μετανάστευσης ανά την Ευρώπη με πρωταγωνιστές πρόσωπα της Δράμας, η οποία έχει κατ’ επανάληψη πρωταγωνιστήσει ως γενέθλιος τόπος στα ποιήματά του.
Με μικρά μονόστιχα η τετράστιχα, σπανίως εκτενέστερα, με σκοπίμως αποξηραμένο και εσκεμμένα αφυδατωμένο ύφος, με καταλόγους ονομάτων και επαγγελμάτων πολιτών της Δράμας που έζησαν ή ζουν μέχρι τώρα στην Εσπερία και με το αποφθεγματικό ύφος μιας μονίμως αφανούς διάβρωσης, ο Συφιλτζόγλου εικονογραφεί έναν κόσμο ελληνικής μετανάστευσης ερειπωμένο σαν τους παλαιότερους εγκαταλελειμμένους τόπους του: αποκομμένο από τα πάντα, χωρίς ταυτότητα, χωρίς προοπτικές, χωρίς εσωτερικούς και εξωτερικούς δεσμούς, χωρίς επιταγές και δίχως κλητεύσεις.
Η αλήθεια είναι πως
ποτέ δεν κλητευτήκαμε
αν και η καλύτερη οικειότητα είναι
η απόσταση
Μια εκ των προτέρων ηττημένη γενιά χαρτογραφημένη από έναν δραστικό ποιητή, ο οποίος έχει εντούτοις πλήρη επίγνωση ότι δεν είναι δυνατόν να αναστηλωθεί το παραμικρό. Ευτυχώς υπάρχει ακόμη η ποίηση.
