«Η Τζούλι μένει σιωπηλή»
Η Τζούλι, μεγάλο ταλέντο στο τένις, ετοιμάζεται να μπει στην εθνική ομάδα του Βελγίου. Όμως η αυτοκτονία μιας συναθλήτριάς της, της Αλίν, θα αναστατώσει τον σύλλογό της αλλά και την ίδια. Όταν μάλιστα ο Ζερεμί, που ήταν προπονητής της Αλίν αλλά και της Τζούλι απολύεται από την ομάδα με την κατηγορία της σεξουαλικής κακοποίησης, η κοπέλα θα βρεθεί μέσα στη δίνη των γεγονότων. Και ενώ σιγά-σιγά τα στόματα αρχίζουν να ανοίγουν η Τζούλι βυθίζεται στη σιωπή. Παραμένει προσηλωμένη στους αγωνιστικούς της στόχους και μοιάζει να θέλει να μείνει μακριά από όλα.
Ο φλαμανδός σκηνοθέτης Λεονάρντο Βαν Ντιλ στην ταινία «Η Τζούλι μένει σιωπηλή» (Julie swijgt) καταπιάνεται με το ζήτημα της σεξουαλικής κακοποίησης από τη σκοπιά του θύματος. Όχι όμως από εκείνη του θύματος που βγαίνει μπροστά και καταγγέλλει αλλά από την άλλη, από τη σκοπιά των χιλιάδων θυμάτων που διστάζουν, που βυθίζονται στη σιωπή, που επιλέγουν να παλέψουν με τους εφιάλτες τους. Είναι εκείνα τα κορίτσια, εκείνες οι γυναίκες που για διάφορους λόγους δεν θέλουν να βγουν μπροστά.
Ο Λεονάρντο Βαν Ντιλ σκηνοθετεί «γλυκά», σχεδόν υποτονικά. Σε ολόκληρη την ταινία δεν αναφέρονται ούτε μία φορά λέξεις όπως σεξουαλική κακοποίηση ή βιασμός, όμως σαφέστατα υπονοούνται. Η αφήγηση λειτουργεί υποδόρια και μας κάνει, θέλοντας και μη, να μπαίνουμε στη θέση της, στη θέση του θύματος που ένιωσε τη βία, την προσβολή, τον πόνο. Και επιλέγει να «ξεχάσει» για να μην αναγκαστεί να υποστεί μιλώντας ακόμη μία κακοποίηση.
«Το κορίτσι με τη βελόνα»
Η φρίκη του κόσμου
Η Καρολίνε, που ο άντρας της «χάθηκε» στα πεδία των μαχών του Μεγάλου Πολέμου, εργάζεται ως μοδίστρα σε μια βιοτεχνία. Όταν η ιδιοκτήτρια θα την διώξει από το σπίτι επειδή χρωστά 14 ενοίκια, θα βρει αποκούμπι στον Γιόργκεν Κίτζλερ, το αφεντικό της, που της κάνει τα γλυκά μάτια. Θα μείνει έγκυος και ενώ ο Γιόργκεν είναι έτοιμος να την παντρευτεί, θα παρέμβει η μητέρα του η οποία απειλεί να τον αποκληρώσει εφόσον παντρευτεί την Καρολίνε. Κι εκείνη απελπισμένη προσπαθεί να «σκοτώσει» το μωρό που κουβαλά μέσα της με μια βελόνα πλεξίματος. Όμως στον δρόμο της θα βρεθεί μια γυναίκα, η Ντάγκμαρ, η οποία της υπόσχεται ότι θα βρει ένα καλό σπίτι για να δώσει το μωρό όταν θα γεννηθεί. Στο μεταξύ επιστρέφει από τον πόλεμο ο άντρας της, ο Πίτερ, παραμορφωμένος. Αφού συμβαίνουν διάφορα η Καρολίνε θα βρει καταφύγιο στο σπίτι της Ντάγκμαρ. Σύντομα θα αρχίσει να τη βοηθά στο παράνομο εμπόριο παιδιών. Όμως κάποια στιγμή θα ανακαλύψει ότι η Ντάγκμαρ κάνει κάτι πολύ πιο τρομακτικό από το εμπόριο.
Διάβασα ότι η ταινία «Το κορίτσι με τη βελόνα» (Pigen med Nalen) του σουηδοπολωνού σκηνοθέτη Μάγκνους φον Χορν είναι βασισμένη σε πραγματικά γεγονότα. Πιο συγκεκριμένα είναι εμπνευσμένη από τη δράση της ψυχοπαθούς δολοφόνου Ντάγκμαρ Όβερμπι, το 1910 στη Δανία. Πρόκειται για μια, πραγματικά, φρικιαστική ιστορία, με πρωταγωνίστρια μια γυναίκα η οποία αποφάσισε ότι μπορεί να παίξει τον ρόλο του θεού-τιμωρού!
Με εξαιρετική ασπρόμαυρη φωτογραφία του Μικάλ Ντίμεκ, έντονες φωτοσκιάσεις και κοντράστ που παραπέμπουν στον εξπρεσιονισμό, η ταινία γίνεται ακόμη πιο απόκοσμη και τρομακτική. Και όχι μόνον εξαιτίας της εγκληματικής δράσης της Ντάγκμαρ αλλά και γιατί η ταινία είναι ένα δυνατό κοινωνικό σχόλιο για τη θέση της γυναίκας μέσα σε μια κοινωνία βαθιά πατριαρχική και συντηρητική, μια κοινωνία που η σεξουαλική εκμετάλλευση των γυναικών είναι κανόνας και έγκλημα χωρίς τιμωρία.
Η ματιά της ηλικίας
Είναι 26 Σεπτεμβρίου 1999. Ένας ηλικιωμένος άνδρας, ο Αλέκος έχει πεθάνει. Η εγγονή του η Μαργαρίτα αρνείται να ακολουθήσει τους γονείς της στην κηδεία που θα γίνει στο χωριό. Προτιμά να μείνει στο σπίτι και να εκμεταλλευτεί την απουσία τους για να κάνει ένα πάρτι με φίλες και φίλους. Με ένα φλας μπακ μεταφερόμαστε τρεις μέρες πριν, μερικές ώρες πριν από τον θάνατο του Αλέκου. Ο ηλικιωμένος άνδρας πηγαίνει σε μια συνάντηση παλιών φίλων με αφορμή τα γενέθλια της Λούλας, της γυναίκας που υπήρξε ο πρώτος έρωτάς του και τώρα πάσχει από άνοια.
Η ταινία του Στέργιου Πάσχου «Λούλα LeBlanc» είναι χωρισμένη σε δύο μέρη, σαν δύο διαφορετικές ταινίες. Στο πρώτο παρακολουθούμε την αντίδραση της Μαργαρίτας και την επιλογή της να μείνει με τους φίλους της. Βιάζεται να γνωρίσει τη ζωή και τον έρωτα και δεν θέλει να χάσει χρόνο. Φιλία, ζήλιες και ανταγωνισμοί της εφηβικής ηλικίας. Στο δεύτερο μέρος παρακολουθούμε τη συγκέντρωση των φίλων της Λούλας. Άνθρωποι που βλέπουν τη ζωή από πίσω προς τα μπρος, κι αντί για όνειρα έχουν πλέον μόνον αναμνήσεις. Δύο διαφορετικές γενιές, διαφορετικές προσεγγίσεις, διαφορετικές ανάγκες.
Απλή, ανθρώπινη και τρυφερή η ταινία του Πάσχου, αναδεικνύει τον διαφορετικό τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι διαφορετικών ηλικιών βλέπουν και κρίνουν τη ζωή αλλά και τον ίδιο τον θάνατο.
Το κοριτσάκι στο όνειρό της
Η Τζάσμιν, ιδιοκτήτρια κομμωτηρίου, είναι 40 ετών και ζει ευτυχισμένη με τον ξυλουργό άντρα της Ρίνο και τους τρεις γιούς τους λίγο έξω από τη Νάπολη. Και ενώ φαινομενικά έχει όλα όσα θα ήθελε μια γυναίκα στην ηλικία της, νιώθει ότι κάτι της λείπει. Κι αυτό είναι μία κόρη, που είναι ο μεγάλος της πόθος. Μάλιστα, κάθε βράδυ βλέπει στο όνειρό της ένα κορίτσι να τρέχει στην αγκαλιά της. Κι όταν βλέπει ότι οι ελπίδες της για να αποκτήσει κόρη λιγοστεύουν αποφασίζει να υιοθετήσει (τεκνοθετήσει). Όμως ο Ρίνο δεν συμφωνεί, με αποτέλεσμα ο γάμος της να περάσει κρίση. Κι έτσι, χωρίς μεγάλη προθυμία, θα ακολουθήσει τη γυναίκα του σε ένα ίδρυμα στη Λευκορωσία.
Η «Βιτόρια» (Vittoria) του Αλεσάντρο Κασιγκόλι και του Κέισι Κάουφμαν, που βραβεύτηκε στο τμήμα Meet the Neighbors στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, θέτει με σαφήνεια το ζήτημα της τεκνοθεσίας, τις δυσκολίες που υπάρχουν αλλά και την οικονομική εκμετάλλευση που υφίστανται οι υποψήφιοι θετοί γονείς. Κι ακόμη τα προβλήματα που μπορεί να δημιουργήσει μια τέτοια κατάσταση στην ίδια την οικογένεια. Χωρίς πολλά κόλπα, κινηματογραφούν με απλότητα και ένταση μια ιστορία που αφορά πολλούς ανθρώπους. Εξαιρετικά ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι χρησιμοποιήθηκαν ερασιτέχνες ηθοποιοί οι οποίοι απλώς παίζουν τους εαυτούς τους, με αποτέλεσμα η ταινία μοιάζει περισσότερο με ντοκιμαντέρ.
Από το βιβλίο στον κινηματογράφο
Πέρασαν 65 χρόνια από την έκδοση του βιβλίου «Το νησί της Αφροδίτης» του Αλέξη Πάρνη που στη συνέχεια έγινε μεγάλη θεατρική επιτυχία, αρχικά στη Σοβιετική Ένωση. Το 1969, το βιβλίο του Πάρνη «Το νησί της Αφροδίτης» έγινε ταινία σε σκηνοθεσία του Γιώργου Σκαλενάκη με την Κατίνα Παξινού στη μοναδική της εμφάνιση σε ελληνική ταινία.
Ο Κυριακούλης επικεφαλής μιας ομάδας Κυπρίων αντιστασιακών που αγωνίζονται εναντίον των Άγγλων, μετά από ένα σαμποτάζ συλλαμβάνεται. Καταδικάζεται σε θάνατο αλλά οι σύντροφοί του απαγάγουν τον νεαρό γιο μιας βρετανής λαίδης με σκοπό να τον ανταλλάξουν με το δικό τους. Η μητέρα του Κυριακούλη έρχεται σε επαφή με τη μητέρα του απαχθέντος Βρεττανού σε μια προσπάθεια να σώσει τον γιο της.
Ενδιαφέρουσα ταινία κυρίως για ιστορικούς λόγους. Σκηνοθετημένη γραμμικά και χωρίς ιδιαίτερη πρωτοτυπία, με αποτέλεσμα να χάνει σε ρυθμό, έχει ως μεγάλο ατού την τεράστια Κατίνα Παξινού η οποία κάνει τη διαφορά.
Η ταινία έκοψε περί που 300.000 εισιτήρια που την έφεραν στην 20ή θέση τη σεζόν που προβλήθηκε. Το υπέροχο τραγούδι «Αν βουληθώ», που ερμηνεύει συγκλονιστικά ο Μιχάλης Βιολάρης, είναι βασισμένο σε παραδοσιακό κυπριακό ποίημα και η μουσική είναι του Μίμη Πλέσσα.
Η σημασία της φιλίας
Αυτό είναι το θέμα της πανέμορφης ταινίας κινουμένων σχεδίων «Τετράποδες αποστολές» (Gracia and Pedro: Pets to the rescue) των Κλέβιν Ντόνοβαν και Γκόντφριντ Ρουντ. Μια σκυλίτσα, η Γκρέισι και ένας γάτος, ο Πέδρο, σε μια περιπέτεια που θα τους φέρει κοντά.
Προβάλλονται επίσης…
«The last showgirl» της Τζία Κόπολα: Η νιότη έχει περάσει για τη χορεύτρια Σέλι και πρέπει να ξαναδεί τη ζωή της.
«Μυστικό δίκτυο» (Alarum) του Μίχαελ Πολίς: Ένα ζευγάρι κατασκόπων θέλουν να σταματήσουν αλλά το παρελθόν τους κυνηγά.
«Γουλιέλμος Τέλλος» (William Tell) του Νοκ Χαμ: Η δράση του φανταστικού ήρωα των Ελβετών, Γουλιέλμου Τέλλου.
«Τελευταία ανάσα» (Last breath) του Άλεξ Πάρκινσον: Μια ομάδα δυτών παλεύουν να σώσουν έναν συνάδελφό τους.
Στράτος Κερσανίδης
