«Το δημοψήφισμα κατά της λιτότητας στην Ελλάδα ήταν πολιτικά σημαντικό για ολόκληρη την Ευρώπη», υποστηρίζει ο Λουτσιάνο Γκαλίνο, συγγραφέας των βιβλίων «Il colpo di stato di banche e governi» (ΣτΜ Το πραξικόπημα τραπεζών και κυβερνήσεων). «Αν ένας εξαθλιωμένος λαός 11 εκατομμυρίων κατοίκων, καταφέρνει να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στις σημαντικότερες χώρες της Ευρώπης, με ένα οικονομικό και πολιτικό βάρος σαν της Γερμανίας, σε μερικούς ανθρώπους θα μπορούσαν να έρθουν κάποιες ιδέες», επισημαίνει.
Ο Τσίπρας κατήγγειλε ένα πραξικόπημα ενάντια στην κυβέρνησή του. Τι συνέβη αλήθεια στην Ελλάδα την τελευταία εβδομάδα;
Συγκεκριμενοποιήθηκε η κατάσταση που ωριμάζει εδώ και πολλά χρόνια. Η δημοκρατία είναι ένας ενοχλητικός παράγοντας για τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, για πολλές χώρες, αρχίζοντας από την ίδια τη Γερμανία, ή για το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Τόσο η Λαγκάρντ, όσο και η Μέρκελ, είπαν σε διάφορες περιπτώσεις ότι είναι ωραίο να ζεις δημοκρατικά αλλά ότι πρέπει να αντιληφθούμε πως η δημοκρατία πρέπει να συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις της αγοράς. Εγώ κρίνω ότι αυτές οι πολιτικές δηλώσεις έχουν μια εξαιρετική βαρύτητα, γιατί θα έπρεπε να ισχύει ακριβώς το αντίθετο. Στην Ευρώπη η δημοκρατία θεωρείται πλέον ως ένα εμπόδιο για τις αποφάσεις της αγοράς. Εξάλλου, στις ιδρυτικές συνθήκες της ΕΕ οι αναφορές στη δημοκρατία είναι μηδαμινές. Με την Ελλάδα το παράκαναν, από τη στιγμή που ξένοι πρωθυπουργοί, για να μην πούμε για τους αξιωματούχους της ΕΚΤ ή για σημαντικά στελέχη των σοσιαλιστών, επενέβησαν ανοιχτά σε θέματα της ελληνικής κυβέρνησης, αποδεικνύοντας ότι γι’ αυτούς η δημοκρατία είναι ένας μπελάς για την ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων. Η σοσιαλδημοκρατία εξαφανίστηκε εντελώς. Ήρθε η ώρα να πάρουμε θέση. Όχι πως είναι εύκολο, αλλά, αντί να χτυπάμε το κεφάλι μας στον τοίχο, αξίζει τον κόπο να προσπαθήσουμε.
Εσείς υποστηρίζετε ότι από το 2007–8 πραγματοποιείται στην Ευρώπη ένα αληθινό πραξικόπημα. Το ελληνικό δημοψήφισμα ήταν η πρώτη συλλογική απάντηση;
Είναι μια πολιτική απάντηση των Ελλήνων σε πέντε χρόνια καταστροφικών πολιτικών που επιβλήθηκαν από την Επιτροπή της ΕΕ, από το ΔΝΤ και την ΕΚΤ. Είναι επίσης η πρώτη απάντηση ενάντια σε όσα ωρίμασαν στην Ευρώπη από την κρίση των δημοσίων χρεών και έπειτα. Η πρώτη φάση του πραξικοπήματος προϋπέθετε ότι τα θύματα θα διαμαρτύρονταν λίγο, για να υπακούσουν μετά σαν να μην συνέβαινε τίποτα. Σήμερα, το γεγονός ότι μια χώρα οικονομικά ασήμαντη σηκώνει κεφάλι και κλοτσάει στο καλάμι αυτές τις εξουσίες είναι σημαντικό. Ο Αλέξης Τσίπρας απέδειξε ότι έχει μια εξαιρετική φυσική και πολιτική ιδιοσυγκρασία για να αντέξει πέντε μήνες διαπραγματεύσεων. Το νέο γεγονός είναι ότι κάποιοι είπαν «όχι», όχι μόνο στις πλατείες, αλλά κυρίως στις διαπραγματεύσεις, επιβάλλοντας ένα δημοψήφισμα στο οποίο συμμετείχαν εκατομμύρια άνθρωποι. Αυτό εκνεύρισε πολύ τη Μέρκελ και τους ανεκδιήγητους πραιτοριανούς της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Πόσες πιθανότητες υπάρχουν για μια συμφωνία για το χρέος και τη χρηματοδότηση της Ελλάδας;
Το φάσμα των επιλογών στο τραπέζι σήμερα είναι πολύ ευρύ. Η αναδιάρθρωση του χρέους είναι ουσιαστικό ζήτημα, κάθε οικονομολόγος, ακόμη και ασήμαντος, παραδέχεται ότι δεν είναι δυνατό να πληρωθεί. Η Ελλάδα έχασε το 25% του ΑΕΠ εξαιτίας των τοξικών συνταγών των Βρυξελλών. Υπό αυτές τις συνθήκες, αν τα πράγματα πάνε καλά, θα κατορθώσουν να πληρώσουν ένα χρέος που φθάνει στο 180% του ΑΕΠ μετά από πάρα πολλά χρόνια. Αυτή η κατάσταση αποδεικνύει ότι οι οικονομολόγοι που πρότειναν αυτές τις συνταγές δεν ξέρουν τη δουλειά τους και θα πρέπει να απολυθούν. Η λύση είναι να αντιμετωπιστούν τα άμεσα προβλήματα: να δημιουργηθεί εξειδικευμένη απασχόληση για εκατομμύρια άτομα, ει δυνατόν αποφεύγοντας τα παιχνιδάκια όπως το Jobs Act (ΣτΜ ο νέος ιταλικός νόμος για τα εργασιακά) που δεν χρησιμεύουν σε τίποτα, να αυξηθεί η παραγωγή, πιθανά όχι με τις παλιές βιομηχανικές πολιτικές και με νέες πολιτικές δημοσίων επενδύσεων. Για να το κάνουμε αυτό είναι αναγκαίο να ξανασυζητηθεί η ιδρυτική συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και του καταστατικού της ΕΚΤ, που δεν προβλέπει την αναγκαιότητα της εποχής μας, δηλαδή τη δημιουργία απασχόλησης ή το δανεισμό χρήματος στις κυβερνήσεις. Πράγμα ανήκουστο για μια κεντρική τράπεζα.
Με ποιο τρόπο μπορεί να παρέμβει κανείς;
Υπάρχουν δύο αλληλένδετα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν. Οι συνθήκες, σήμερα, δεν είναι τροποποιήσιμες, παρά μόνο ομόφωνα. Αυτό είναι σημάδι της πρακτικής αδυναμίας παρέμβασης: πώς γίνεται να βάλεις να ψηφίσουν 28 χώρες μαζί; Αυτή είναι η λειτουργία μιας ένωσης που γεννήθηκε λάθος, που βασίστηκε στις οικονομικές ανάγκες και όχι στις δημοκρατικές, όπου η συμμετοχή δεν μετράει καθόλου. Έπειτα υπάρχει το πρόβλημα της Γερμανίας, της μοναδικής χώρας που είχε οφέλη από το ευρώ από την άποψη των εξαγωγών και της παραγωγικότητας, μολονότι τα τελευταία δέκα χρόνια σ’ αυτή τη χώρα οι μισθοί παρέμειναν καθηλωμένοι. Είναι δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να πεισθεί να μειώσει τις εξαγωγές, αυτό όμως είναι ένα από τα θεμελιώδη προβλήματα και το λένε και οι γερμανοί οικονομολόγοι. Το ευρώ δεν λειτουργεί και δεν θα λειτουργήσει ποτέ. Όμως, το θέμα δεν είναι να συνεχίσουμε να καταφερόμαστε ενάντια στην οικονομική πολιτική, αλλά να αρχίσουμε να μελετάμε τι να κάνουμε για να βελτιώσουμε το ευρώ, για να το πλαισιώσουμε με παράλληλα νομίσματα ή να το διαλύσουμε με συναινετικό τρόπο. Έτσι όπως είναι το ευρώ είναι ένας ζουρλομανδύας που κάνει αφόρητη τη ζωή σε όλους, εκτός από τη Γερμανία.
Στην Ευρώπη ο Τσίπρας είναι απομονωμένος. Αν η κυβέρνησή του χάσει τον πόλεμο, τι προετοιμάζεται για την Ισπανία, με το Podemos, και γενικά για την Ευρώπη;
Σ’ αυτό το σημείο, ακόμη και αν χάσει, ο Τσίπρας νίκησε παρόλα αυτά. Οι νίκες παραμένουν, ωθούν τα άτομα να κάνουν κάτι που νωρίτερα δεν τολμούσαν ούτε να το φανταστούν. Κάτι καινούριο μπορεί να αναγεννηθεί έπειτα από την ολοκληρωτική εξαφάνιση της αριστεράς στην Ευρώπη.
Μετάφραση: Τόνια Τσίτσοβιτς
Η συνέντευξη δόθηκε στον Ρομπέρτο Τσικαρέλι για το «Μανιφέστο» και δημοσιεύτηκε στις 07.07.15.





