φωτογραφία: POOL AΠΕ-ΜΠΕ/EUROKINISSI
Ο Μάρκο Ρούμπιο έφυγε από την Αθήνα με ενίσχυση της στρατιωτικής, ενεργειακής και αστυνομικής συνεργασίας Ελλάδας–ΗΠΑ. Η επίσκεψη της 7ης Οκτωβρίου, στο πλαίσιο του έκτου Στρατηγικού Διαλόγου, συνδύασε συγκεκριμένες συμφωνίες με ευρύτερες πολιτικές δεσμεύσεις. Συνομιλητές του ήταν ο Γιώργος Γεραπετρίτης, ο Νίκος Δένδιας και ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Το αποτέλεσμα είναι η βαθύτερη σύνδεση της Ελλάδας με τις προτεραιότητες της Ουάσιγκτον.
Απόσπασμα από την ομιλία του στην Πνύκα:
Πιστεύουμε ότι η Ευρώπη μπορεί να ξυπνήσει από τον μακρύ της λήθαργο και να αναζωπυρώσει τη φωτιά που άναψε εδώ πριν από χιλιετίες.
Υπάρχουν ήδη ενδείξεις.
Σε ολόκληρη αυτή την ήπειρο γινόμαστε μάρτυρες μιας αλλαγής που ελπίζουμε ότι θα σηματοδοτήσει την απαρχή μιας στροφής ιστορικής κλίμακας: εκτόξευση των αμυντικών δαπανών, πλήθος νέων συνεργασιών και προγραμμάτων, επέκταση της μεταποίησης και της παραγωγής, σε συνέχεια των ιστορικών αμυντικών δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν πέρυσι στη Χάγη.
Η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της αλλαγής.“
Το σημαντικότερο οικονομικό μέγεθος βρίσκεται στην άμυνα: το κοινό ανακοινωθέν καταγράφει αμερικανικές στρατιωτικές πωλήσεις ύψους 4 δισ. δολαρίων, για το μακροπρόθεσμο ελληνικό εξοπλιστικό πρόγραμμα. Πρόκειται για πωλήσεις μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales, όχι για ανακοίνωση δωρεάν βοήθειας. Αναφέρει επίσης παραχώρηση οχημάτων Stryker. Δεν δημοσιοποιεί, όμως, αναλυτικό κατάλογο συμβάσεων, όρους χρηματοδότησης ή χρονοδιάγραμμα, ώστε να γνωρίζουμε πόσο από το ποσό αφορά καινούργιες παραγγελίες.
Παράλληλα, ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ Δημήτριος Χούπης και ο διοικητής της Εθνοφρουράς της Φλόριντα Τζον Χάας υπέγραψαν επιστολή προθέσεων, παρουσία Δένδια και Ρούμπιο. Η συνεργασία προβλέπει συνεκπαιδεύσεις, ασκήσεις, αεράμυνα, κυβερνοεπιχειρήσεις και αντιμετώπιση καταστροφών. Σκοπός είναι οι δύο στρατιωτικοί μηχανισμοί να μπορούν να επιχειρούν αποτελεσματικότερα μαζί. Ο Δένδιας ευχαρίστησε ειδικά την αμερικανίδα πρέσβειρα Κίμπερλι Γκίλφοϊλ για τη συμβολή της στην προετοιμασία.
Στην ασφάλεια, ο Ρούμπιο ανακοίνωσε νέο μνημόνιο ανταλλαγής αντιτρομοκρατικών πληροφοριών μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών. Συνέδεσε πολιτικά τη συνεργασία με την αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης, της εμπορίας ανθρώπων και του οργανωμένου εγκλήματος. Ο Γεραπετρίτης δήλωσε επίσης ελληνική προθυμία για ναυτική συνδρομή στα Στενά του Ορμούζ, υπό την προϋπόθεση μιας βιώσιμης ειρηνευτικής διαδικασίας. Η δήλωση αυτή δεν ισοδυναμεί με ανακοινωμένη αποστολή δυνάμεων.
Στην ενέργεια, η Ουάσιγκτον εξασφάλισε πολιτική επιβεβαίωση της Ελλάδας ως διαδρομής αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Συζητήθηκαν ο Κάθετος Διάδρομος, οι διασυνδέσεις και η παρουσία αμερικανικών εταιρειών. Δεν ανακοινώθηκαν συγκεκριμένες νέες ποσότητες αγοράς ή τιμές. Για τις ΗΠΑ, η συνεργασία διευρύνει τις εμπορικές δυνατότητες και τη στρατηγική επιρροή τους· για την ελληνική κυβέρνηση, υπηρετεί τη φιλοδοξία του περιφερειακού ενεργειακού κόμβου.
Υπογράφηκαν ακόμη συμφωνία πιστοποίησης Αμερικανών ναυτικών για εργασία σε ελληνικά πλοία και παράταση της συμφωνίας προστασίας πολιτιστικών αγαθών. Οι πλευρές δεσμεύτηκαν επίσης για συνεργασία στον έλεγχο επενδύσεων και την προστασία κρίσιμων υποδομών.
Η πολιτική ανάγνωση είναι σαφής:
α. Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα ενίσχυσε τη στρατιωτική και ενεργειακή πρόσδεση της Ελλάδας στις αμερικανικές προτεραιότητες, χωρίς να καταστήσει σαφή τα ανταλλάγματα για την ελληνική κοινωνία.
β. Οι στρατιωτικές πωλήσεις ύψους τεσσάρων δισεκατομμυρίων δολαρίων δημιουργούν ερωτήματα για την κατανομή των δημόσιων πόρων, την ώρα που υγεία, παιδεία και στέγη παραμένουν υποχρηματοδοτούμενες.
γ. Η συνεργασία με την Εθνοφρουρά της Φλόριντα και η διεύρυνση της ανταλλαγής αντιτρομοκρατικών πληροφοριών βαθαίνουν τους δεσμούς των στρατιωτικών και αστυνομικών μηχανισμών.
δ. Ο Κάθετος Διάδρομος προωθεί την Ελλάδα ως πύλη αμερικανικού LNG, χωρίς το ανακοινωθέν να τεκμηριώνει φθηνότερη ενέργεια για τους καταναλωτές.
ε. Η κυβερνητική προβολή της χώρας ως αναντικατάστατου εταίρου δεν συνοδεύτηκε από σαφή δημόσια αμερικανική στήριξη στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου.
στ. Η απαγόρευση συναθροίσεων πρόσθεσε μια αντιδημοκρατική διάσταση στην υποδοχή.
